رهبران کشورهای عضو پیمان نظامی آتلانتیک شمالی (ناتو) قرار است در نشست آنکارا از مجموعهای از قراردادهای تسلیحاتی به ارزش دهها میلیارد دلار رونمایی کنند. اقدامی که با هدف نشان دادن افزایش سرمایهگذاری اروپا در حوزه دفاعی در پاسخ به درخواستهای مکرر آمریکا انجام میشود.
به گزارش خبرگزاری رویترز، کشورهای اروپایی صبح سهشنبه ۱۶ تیر بهصورت رسمی این قراردادها را در مجمع صنایع دفاعی ناتو اعلام خواهند کرد.
این مجمع پیش از ورود دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، به آنکارا برای دیدار با رجب طیب اردوغان، همتای او در ترکیه، و شرکت در اجلاس ناتو برگزار میشود.
نشست سران ناتو شامگاه ۱۶ تیر با ضیافت شام آغاز خواهد شد و تا ۱۷ تیر ادامه خواهد یافت.
مارک روته، دبیرکل ناتو، ۱۵ تیر اعلام کرد کشورهای اروپایی در پی افزایش نگرانیها از تهدیدهای روسیه، بهویژه پس از آغاز جنگ اوکراین، هزینههای دفاعی خود را «بهطور چشمگیری» افزایش دادهاند و فشارهای ترامپ نیز در این روند نقش مهمی داشته است.
ترامپ از زمان بازگشت به کاخ سفید، کشورهای اروپایی را به اتکای بیش از حد به آمریکا برای تامین امنیت خود متهم کرده است.
روته با اشاره به روند افزایش هزینههای دفاعی افزود: «اکنون در حال ایجاد ائتلافی هستیم که پایدار باشد و آمریکا بداند این یک توافق منصفانه است.»
او ماه گذشته خبر داده بود اعضای اروپایی ناتو و کانادا در سال ۲۰۲۵ نسبت به سال پیش از آن، ۹۰ میلیارد دلار بر بودجه دفاعی خود افزودهاند و مجموع هزینههای دفاعی آنها به بیش از ۵۷۰ میلیارد دلار رسیده است. رقمی که از رشد حدود ۲۰ درصدی در یک سال حکایت دارد.
رویترز نوشت جزییات قراردادهای تسلیحاتی تا زمان اعلام رسمی، محرمانه نگه داشته شده تا ناتو پیش از آغاز نشست آنکارا، بیشترین بازتاب رسانهای را ایجاد کند.
با این حال، دیلان یشیلگوز، وزیر دفاع هلند، ۱۵ تیر اعلام کرد کشورش از قراردادها و برنامههایی به ارزش بیش از سه میلیارد یورو، از جمله همکاری با بلژیک در زمینه پدافند هوایی و با بریتانیا در حوزه کشتیها در نیروی دریایی، رونمایی خواهد کرد.
چهار منبع آگاه نیز هفته گذشته به رویترز گفتند ناتو قصد دارد ناوگان فرسوده هواپیماهای هشدار زودهنگام و کنترل هوابرد آواک ساخت آمریکا را با هواپیماهای گلوبالآی ساخت شرکت سوئدی ساب جایگزین کند.
اختلاف بر سر جنگ ایران
کارزار نظامی آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی یکی دیگر از محورهای اصلی تنش میان واشینگتن و متحدانش در ناتو بوده است.
ترامپ در ماههای اخیر با انتقاد از اعضای ناتو، آنها را به حمایت نکردن کافی از ایالات متحده در جنگ ایران متهم کرده است.
او حتی هشدار داده که ممکن است واشینگتن را از ناتو خارج کند یا به تعهدات دفاع متقابل این ائتلاف پایبند نماند.
در سوی دیگر، مقامهای اروپایی تاکید دارند با وجود آنکه پیش از آغاز جنگ ایران با آنها مشورتی نشده بود، بیشتر کشورهای عضو ناتو به تعهدات خود برای در اختیار گذاشتن حریم هوایی و پایگاههای نظامی به آمریکا عمل کردند.
این در حالی است که بسته شدن تنگه هرمز از سوی جمهوری اسلامی در جریان جنگ اخیر به افزایش قیمت جهانی انرژی انجامید و اقتصاد اروپا و دیگر نقاط جهان را تحت تاثیر قرار داد.
به گزارش رویترز، ایالات متحده روند خارج کردن بخشی از نیروهای خود از اروپا را آغاز کرده و تجهیزات اختصاصیافته به برنامههای دفاعی ناتو، نظیر یک ناو هواپیمابر، هواپیماهای سوخترسان، جنگندهها و پهپادها را کاهش داده است.
آمریکا همچنین روند بازنگری ششماهه درباره چشمانداز حضور نظامی خود در اروپا را آغاز کرده است.
رویترز در ادامه نوشت مقامهای اروپایی انتظار دارند ترامپ در نشست آنکارا بار دیگر انتقادهای خود را از ناتو مطرح کند، اما امیدوارند اردوغان و روته با استفاده از روابط نزدیک خود با رییسجمهوری آمریکا، مانع تشدید تنشها شوند.
با این حال، مقامهای اروپایی با توجه به ادامه اختلافات بر سر گرینلند و ایران و همچنین روابط پرفراز و نشیب ترامپ با برخی رهبران اروپایی، از جمله تنش اخیر او با جورجیا ملونی، نخستوزیر ایتالیا، نسبت به دستیابی به نتیجهای مثبت در نشست ناتو اطمینان ندارند.
