اکبر صالحی، معاون امنیتی استاندار اصفهان، گفت حمله بامداد دوشنبه ۲۲ تیر آمریکا به یک مقر نظامی در شهرستان نائین یک کشته و هفت مجروح بر جا گذاشت.
او در گفتوگو با خبرگزاری ایرنا افزود این حمله در ساعات اولیه بامداد انجام شد و مجروحان بهصورت سرپایی مداوا شدند.
مقامهای جمهوری اسلامی جزئیات بیشتری درباره محل دقیق مقر، میزان خسارتها و هویت فرد کشتهشده منتشر نکردهاند.
دو مقام فدرال، شامگاه یکشنبه ۲۱ تیر به شبکه فاکسنیوز گفتند هیچ مدرکی دال بر وقوع جرم در مرگ گراهام وجود ندارد و افبیآی نیز در چارچوب «روند معمول» رسیدگی به پرونده مرگ مقامهای ارشد سیاسی، در حال همکاری با پلیس است.
کاش پاتل، رییس افبیآی، پیشتر اعلام کرده بود این نهاد برای بررسی پرونده، «تمام منابع لازم» را در اختیار مقامهای محلی قرار داده است؛ اظهاراتی که به گمانهزنیهایی درباره علت مرگ این سناتور دامن زد.
روزنامه تلگراف نوشت در پروندههای مربوط به درگذشت مقامهای بلندپایه سیاسی، انجام تحقیقات اولیه بر عهده پلیس است و افبیآی نیز برای اطمینان از نبود هرگونه جرم فدرال، دخالت عوامل جنایی یا تهدیدهای امنیتی، امکانات خود را در اختیار مقامهای محلی قرار میدهد.
فاکسنیوز نیز گزارش داد مشارکت افبیآی بخشی از روند معمول در رسیدگی به چنین پروندههایی است.
دفتر گراهام بامداد یکشنبه ۲۱ تیر با انتشار بیانیهای اعلام کرد این سناتور ۷۱ ساله در پی یک «بیماری کوتاه و ناگهانی» جان خود را از دست داد.
بر اساس یافتههای اولیه دفتر پزشکی قانونی واشینگتن، گراهام بر اثر پارگی آئورت ناشی از تصلب شرایین (آترواسکلروز) درگذشت.
روزنامه نیویورکپست نوشت این عارضه که بیشتر مردان سالمند را درگیر میکند، بر اثر پارگی دیواره آئورت، اصلیترین سرخرگ بدن، رخ میدهد.
گراهام که از حامیان سیاستهای سختگیرانهتر آمریکا در قبال جمهوری اسلامی و روسیه به شمار میرفت، ۱۹ تیر از سفر به اوکراین بازگشته بود.
او در این سفر با ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین، دیدار و از نسخه بازنگریشده طرح تحریمهای جدید علیه روسیه رونمایی کرد.
این طرح به دولت آمریکا اختیار میدهد کشورهایی را که خریدار نفت یا گاز روسیه هستند، تحریم یا بر آنها تعرفه اعمال کند.
گراهام در سالهای اخیر بارها پشتیبانی خود را از تغییر حکومت در ایران اعلام کرده بود.
او در جریان انقلاب ملی ایرانیان و پس از آن، بارها از خیزش مردم ایران علیه جمهوری اسلامی حمایت کرد.
گراهام همچنین در گردهمایی «روز جهانی اقدام» که ۲۵ بهمن ۱۴۰۴ به فراخوان شاهزاده رضا پهلوی در مونیخ برگزار شد، حضور یافت.
گمانهزنیها درباره علت مرگ
با وجود اعلام یافتههای اولیه پزشکی قانونی، مرگ گراهام به گمانهزنیهایی در فضای مجازی دامن زد.
برخی حامیان و رسانههای وابسته به جمهوری اسلامی ضمن ابراز خوشحالی از مرگ او تلاش کردند درگذشت این سناتور را به «انتقام» از کشته شدن علی خامنهای، دیکتاتور پیشین ایران و دیگر مقامهای ارشد حکومت نسبت دهند.
رسانه حکومتی رجانیوز در همین رابطه نوشت: «لیست انتقام از جنایتکاران با حذف سناتور ضدایرانی بهروز شد.»
این در حالی است که برخی چهرهها احتمال دخالت روسیه را مطرح کردند.
ویلیام براودر، سرمایهگذار بریتانیایی که سالها مورد غضب حکومت روسیه قرار داشته است، با انتشار پیامی در شبکه اجتماعی ایکس، خواستار انجام فوری «همه آزمایشهای لازم» شد تا هرگونه دخالت عمدی در مرگ گراهام بررسی و رد شود.
او نوشت: «نمیخواهم نظریه توطئه مطرح کنم، اما لیندزی گراهام اصلیترین محرک طرح تحریمهای ویرانگر علیه روسیه بود و بهتازگی اعلام کرده بود رییسجمهور ترامپ نیز با این طرح موافقت کرده است.»
براودر افزود: «او بهتازگی از اوکراین بازگشته بود؛ جایی که فعالیت ماموران روسیه در آن بیسابقه نیست. روسها در استفاده از سمهایی که ظاهری شبیه حمله قلبی ایجاد میکنند، مهارت دارند.»
مگان موبز، دختر کیت کلاگ، فرستاده ویژه پیشین ترامپ در امور اوکراین، نیز گفت هرچند ممکن است مرگ گراهام کاملا طبیعی بوده باشد، اما «با توجه به شرایط کنونی ژئوپولیتیکی و دشمنانی که او با قاطعیت با آنها مقابله میکرد»، طرح پرسشهای بیشتر منطقی است.
ترامپ پیشتر در مصاحبه با شبکه انبیسی اعلام کرد پس از بازگشت گراهام از اوکراین با او صحبت کرده و این سناتور «هرچند کمی خسته به نظر میرسید، اما حالش عالی بود».
گراهام فعالیت خود را در کنگره آمریکا از سال ۱۹۹۴ بهعنوان نماینده حوزه سوم کارولینای جنوبی در مجلس نمایندگان آغاز کرد و در سال ۲۰۰۲ به سنا راه یافت.
او که به دنبال تمدید حضورش در سنا بود، برای پنجمین دوره ششساله نمایندگی، نامزد شده بود.
خبرگزاری رویترز دوشنبه ۲۲ تیر گزارش داد بر اساس دادههای ردیابی کشتی شرکت کپلر، ۲۱ تیر تنها شش شناور از تنگه هرمز عبور کردند که کمترین میزان در پنج هفته گذشته بود.
در میان نفتکشهایی که از تنگه خارج شدند، نفتکش غولپیکر «هیومنیتی» قرار داشت که دو میلیون بشکه نفت ایران را حمل میکرد.
نفتکش دیگری به نام «کاپتان آندریاس» نیز با حدود ۵۰۰ هزار بشکه فرآورده نفتی کویت، از تنگه هرمز خارج شد.
بر اساس این دادهها، همچنین سه نفتکش خالی برای بارگیری نفت وارد خلیج فارس شدند. بیشتر نفتکشها هنگام عبور از تنگه هرمز، فرستندههای شناسایی خود را خاموش کردند.
در طول آخر هفته، هیچ نفتکش حامل گاز طبیعی مایع که ورود آن به تنگه هرمز در دادههای ردیابی کشتیها قابل مشاهده باشد، ثبت نشد.
طبق دادههای کپلر، یک نفتکش تحت کنترل شرکت ملی نفت ابوظبی بین ۱۹ تا ۲۱ تیر از تنگه هرمز خارج شد. این شناور به سوی بندر داهج در هند در حرکت است.
افزایش نگرانی از امنیت کشتیرانی
همزمان با آغاز دور تازه حملات آمریکا، مقامهای ایرانی از اصابت پرتابهها به نقاطی در استانهای هرمزگان، مرکزی، خوزستان و بوشهر خبر دادند.
فرماندهی مرکزی آمریکا، سنتکام، اعلام کرد نیروهای این کشور ۲۱ تیر موج دیگری از حملات علیه حکومت ایران را انجام دادند و با استفاده از مهمات هدایتشونده دقیق، دهها هدف را در چندین نقطه مورد اصابت قرار دادند.
سنتکام هدف این حملهها را کاهش توان جمهوری اسلامی برای حمله به کشتیهای تجاری در تنگه هرمز اعلام کرد.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، ۲۱ تیر در مصاحبه با برنامه «میت د پرس» شبکه انبیسی گفت تنگه هرمز به روی تردد کشتیهای تجاری باز است.
این اظهارات در حالی مطرح شد که آمریکا و جمهوری اسلامی همچنان به حملات متقابل ادامه میدهند؛ حملاتی که نگرانیها را درباره ایمنی دریانوردی در یکی از مهمترین مسیرهای انتقال نفت جهان افزایش داده است.
جمهوری اسلامی پیشتر اعلام کرد پس از آنکه یک شناور از مسیری تاییدنشده عبور کرد و هدف قرار گرفت، تنگه هرمز را بسته است.
سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ۲۲ تیر اعلام کرد نیروی دریایی این نهاد شب گذشته با از کار انداختن سامانههای دو کشتی، آنها را در تنگه هرمز متوقف کرده است.
سپاه پاسداران نام این دو کشتی را اعلام نکرد.
تقابل نظامی میان ایالات متحده و جمهوری اسلامی بامداد دوشنبه وارد مرحله تازهای شد. ساعاتی پس از آنکه آمریکا موج جدیدی از حملات خود به مواضع نظامی ایران را آغاز و به پایان رساند، سپاه پاسداران از اجرای چند مرحله عملیات تلافیجویانه علیه پایگاههای نظامی آمریکا در اردن، بحرین و کویت خبر داد. مقامهای آمریکایی تاکنون این ادعاها را تایید یا رد نکردهاند.
فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) در شبکه اجتماعی ایکس اعلام کرد موج جدید حملات تهاجمی علیه اهداف نظامی در ایران به پایان رسیده و نیروهای آمریکایی «دهها هدف» را در نقاط مختلف با مهمات هدایتشونده دقیق هدف قرار دادهاند.
سنتکام اعلام کرد در این عملیات، برای نخستین بار بهطور همزمان از جنگندهها، شناورهای نیروی دریایی، پهپادهای هوایی و پهپادهای دریایی انتحاری استفاده شده است. به گفته این فرماندهی، سامانههای پدافند هوایی، رادارهای ساحلی، توانمندیهای موشکی و پهپادی و همچنین قایقهای تندرو جمهوری اسلامی از جمله اهداف این حملات بودهاند.
سنتکام هدف عملیات را کاهش توان جمهوری اسلامی برای ادامه حمله به کشتیهای تجاری در حال عبور از تنگه هرمز اعلام کرد و تاکید کرد: «تنگه هرمز یک کریدور حیاتی تجارت جهانی است و ایران آن را کنترل نمیکند.» این فرماندهی همچنین اعلام کرد نیروهای آمریکایی برای حفظ آزادی کشتیرانی و مقابله با «تهدید، آزار و ادعاهای خودسرانه ایران» در آمادگی کامل قرار دارند.
در مقابل، سپاه پاسداران اعلام کرد عملیات تلافیجویانه خود را در سه مرحله علیه اهداف آمریکایی در منطقه انجام داده است.
در نخستین اطلاعیه، روابط عمومی سپاه اعلام کرد حمله آمریکا به مواضع ساحلی جمهوری اسلامی پس از آن صورت گرفت که نیروی دریایی سپاه دو کشتی را به اتهام خاموش کردن سامانههای رهگیری و حرکت در «مسیر غیرقانونی» در تنگه هرمز متوقف کرده بود.
سپاه تاکید کرد در مرحله نخست پاسخ خود، «چندین زاغه بزرگ موشکی و مخازن سوخت» پایگاه هوایی شاهزاده حسن در اردن را با موشک و پهپاد هدف قرار داده و «نابود کرده است.»
در اطلاعیه دوم، سپاه اعلام کرد نیروهای هوافضای این نهاد، مراکز تعمیر و نگهداری بالگردها، آشیانه هواپیمای جنگ الکترونیک «پی-۸» و مرکز فرماندهی و کنترل پهپادی در پایگاه شیخ عیسی بحرین را هدف قرار داده و «منهدم کردهاند.»
در سومین اطلاعیه نیز سپاه مدعی شد مخازن سوخت و سامانه پدافند هوایی پاتریوت در پایگاه علی السالم کویت و همچنین یک سامانه راداری راهبردی «FPS» در پایگاه احمد الجابر کویت را «بهطور کامل منهدم کرده است.»
سپاه در پایان این بیانیه اعلام کرد: «تنگه هرمز سرزمین ماست» و اجازه نخواهد داد ارتش آمریکا «از آن سوی دنیا به دخالتهای غیرقانونی خود در آن ادامه دهد.»
دقایقی بعد، روابط عمومی ارتش جمهوری اسلامی نیز در اطلاعیهای اعلام کرد که ساعاتی قبل در واکنش به حملات آمریکا، به «محل استقرار نیروهای آمریکایی، سامانههای پدافندی و موشکی، جانپناه و سولههای پشتیبانی» ارتش ایالات متحده در کویت حمله کرده است.
تا زمان انتشار این گزارش، هیچیک از این ادعاها از سوی مقامهای آمریکایی تایید نشده بود.
همزمان با انتشار این بیانیهها، وزارت کشور بحرین اعلام کرد به دلیل «پیشبینی حملات خصمانه»، آژیر خطر در سراسر این کشور به صدا درآمده و از شهروندان و ساکنان خواست آرامش خود را حفظ کرده و به نزدیکترین مکان امن بروند.
پیش از آن، نورنیوز، رسانه نزدیک به شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی، از آغاز «حملات گسترده موشکی و پهپادی» علیه پایگاهها و شناورهای آمریکا خبر داده بود.
به نوشته نورنیوز، این حملات از پایگاههای موشکی در غرب و مرکز ایران آغاز شده و اهدافی را که پس از جابهجایی نیروهای آمریکایی در ۴۸ ساعت گذشته شناسایی شده بودند، هدف قرار داده است.
صابریننیوز، رسانه نزدیک به سپاه، نیز گزارش داد چندین موشک بالستیک بهطور همزمان از نقاط مختلف ایران به سمت مواضع نظامی آمریکا در منطقه شلیک شده و دهها پهپاد انتحاری نیز به سوی این اهداف به پرواز درآمدهاند.
در داخل ایران نیز همزمان با ادامه حملات آمریکا، رسانههای حکومتی از وقوع انفجارهای تازه خبر دادند. کانال «اخبار سپاه پاسداران» از دو انفجار در بندرعباس خبر داد و خبرگزاری دولتی ایرنا نیز اعلام کرد صدای دستکم دو انفجار شدید در این شهر شنیده شده است.
این تحولات تنها چند ساعت پس از موج گسترده حملات آمریکا به اهداف نظامی جمهوری اسلامی رخ داد؛ حملاتی که بنا بر اعلام سنتکام، سامانههای پدافند هوایی، سایتهای موشکی و پهپادی، رادارهای ساحلی، شناورهای سپاه و دیگر زیرساختهای نظامی مرتبط با حملات به کشتیرانی در تنگه هرمز را هدف قرار داده بود.
مقامهای جمهوری اسلامی پیشتر نیز از حملات آمریکا به نقاطی در استانهای خوزستان، هرمزگان، بوشهر و مرکزی خبر داده بودند و سنتکام اعلام کرده بود هدف این عملیات، کاهش توان جمهوری اسلامی برای حمله به کشتیهای تجاری و تضمین آزادی ناوبری در تنگه هرمز است.
با ادامه حملات متقابل و طرح ادعاهای تازه از سوی دو طرف، تنش نظامی میان آمریکا و جمهوری اسلامی وارد مرحلهای شده که دامنه آن از خاک ایران فراتر رفته و پایگاههای نظامی آمریکا در چند کشور عربی حاشیه خلیج فارس را نیز دربر گرفته است.
همزمان با تشدید رویارویی نظامی میان آمریکا و جمهوری اسلامی، روزنامه گلفنیوز در گزارشی به بررسی ساختار تصمیمگیری در جمهوری اسلامی پرداخته و این پرسش را مطرح کرده است که آیا تهران همچنان از یک زنجیره فرماندهی واحد برخوردار است یا مراکز مختلف قدرت، مسیرهای متفاوتی را دنبال میکنند.
این گزارش میگوید مجموعهای از اقدامات متناقض دیپلماتیک و نظامی در روزهای اخیر، تردیدها درباره نحوه هدایت واکنش جمهوری اسلامی به بحران را افزایش داده است. از یک سو، مقامهای دیپلماتیک حکومت ایران در تلاش برای حفظ روند مذاکرات و کاهش تنش هستند و از سوی دیگر، فرماندهان نظامی با ادامه حملات، پیام متفاوتی ارسال میکنند.
به نوشته گلفنیوز، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، روز ۲۰ تیر در مسقط با مقامهای عمانی درباره حفظ ثبات منطقه و امنیت تنگه هرمز گفتوگو کرد. عمان در ماههای اخیر نقش اصلی میانجیگری میان تهران و واشینگتن را بر عهده داشته و همزمان تلاش کرده بیطرفی نظامی و اقتصادی خود را حفظ کند.
با این حال، تنها یک روز پس از این دیدار، گزارشهایی درباره حمله نیروهای نظامی جمهوری اسلامی به اهدافی در عمان منتشر شد؛ رخدادی که به نوشته گلفنیوز، این پرسش را تقویت کرد که آیا فعالیتهای دیپلماتیک و نظامی جمهوری اسلامی از یک مرکز واحد هدایت میشوند یا خیر.
ساختار چندلایه قدرت در جمهوری اسلامی
گلفنیوز مینویسد این تناقضها ریشه در ساختار سیاسی جمهوری اسلامی دارد؛ ساختاری که در آن قدرت میان رهبر جمهوری اسلامی، مقامهای منتخب، سپاه پاسداران و نهادهای امنیتی مختلف تقسیم شده است.
به نوشته این روزنامه، اگرچه وزارت امور خارجه مسئول مذاکرات است، سپاه پاسداران طی سالهای گذشته استقلال قابل توجهی در هدایت عملیاتهای منطقهای داشته و بارها سیاستهایی را دنبال کرده که تهاجمیتر از مواضع اعلامشده از سوی دولت بوده است.
گزارش میافزاید تحلیلگران معتقدند وجود این مراکز قدرت موازی، بهویژه در شرایط بحران، میتواند به صدور پیامهای متناقض از سوی حکومت ایران منجر شود و جمهوری اسلامی هیچگاه همانند یک ساختار کلاسیک با فرماندهی کاملاً متمرکز عمل نکرده است.
فرماندهیهای استانی سپاه
گلفنیوز در ادامه به تغییرات ساختاری سپاه پاسداران در سال ۱۳۸۷ اشاره میکند و مینویسد این نیرو به ۳۱ فرماندهی استانی تقسیم شد؛ فرماندهیهایی که به گونهای طراحی شدهاند که حتی بدون دریافت دستور مستقیم از تهران نیز بتوانند به عملیات ادامه دهند.
به نوشته این گزارش، هدف از این تغییرات آن بوده که حتی در صورت از میان رفتن رهبران ارشد، توان رزمی سپاه حفظ شود و عملیات نظامی متوقف نشود.
گزارش سپس به سناریوی مورد استفاده خود اشاره میکند که بر اساس آن، علی خامنهای در نخستین روز عملیات موسوم به «خشم حماسی» کشته شده و مجتبی خامنهای بدون حضور تصویری یا صوتی در رسانههای رسمی، تنها پیام «انتقام» را منتشر کرده است.
تنگه هرمز همچنان محور بحران
گلفنیوز تنگه هرمز را همچنان کانون اصلی بحران توصیف میکند و یادآور میشود که حدود یکپنجم نفت تجارتشده جهان از این آبراه عبور میکند.
این گزارش میگوید اگرچه مقامهای جمهوری اسلامی بارها تهدید به مختل کردن کشتیرانی در تنگه هرمز کردهاند، اما تاکنون ادعای بسته شدن کامل این مسیر بهطور مستقل تایید نشده است. آمریکا نیز همچنان تاکید دارد که تنگه هرمز باز است، هرچند رفتوآمد کشتیها با اختلال روبهرو شده و نهادهای بینالمللی دریایی همچنان وضعیت را زیر نظر دارند.
حمله به کشتی قبرسی و واکنش هند
در بخش دیگری از گزارش، گلفنیوز به حادثه کشتی باری «جیافاس گلکسی» با پرچم قبرس اشاره میکند.
به نوشته این روزنامه، در شبکههای اجتماعی ادعا شده این کشتی پس از عبور از مسیری که منابع ایرانی آن را «غیرمجاز» خواندهاند، هدف حمله [حکومت] ایران قرار گرفته است؛ ادعایی که هنوز از سوی مراجع بینالمللی دریایی بهطور مستقل تایید نشده است.
این گزارش میافزاید هند حمله به این کشتی را که ۱۱ شهروند هندی در آن حضور داشتند محکوم کرده و خواستار پایان یافتن حملات به کشتیهای تجاری و زیرساختهای غیرنظامی در منطقه شده است.
به نوشته گلفنیوز، آمریکا نیز بامداد یکشنبه در واکنش به حمله ایران به یک کشتی در تنگه هرمز که به آتشسوزی و تخلیه خدمه آن انجامید، حملات گستردهای را علیه اهدافی در ایران آغاز کرد.
گسترش بحران به کشورهای منطقه
این گزارش میگوید دامنه بحران اکنون از ایران و آمریکا فراتر رفته است.
به نوشته گلفنیوز، قطر، بحرین و شماری دیگر از کشورهای حوزه خلیج فارس از حملات یا رهگیری موشکها و پهپادها خبر دادهاند؛ رخدادهایی که موجب فعال شدن سامانههای پدافند هوایی و اختلال موقت در حریم هوایی این کشورها شده است.
این روزنامه همچنین مینویسد آمریکا به حملات خود علیه زیرساختهای نظامی جمهوری اسلامی و گروههای همپیمان آن ادامه داده و اعلام کرده است هدف این عملیاتها جلوگیری از حملات بیشتر علیه نیروها و متحدان آمریکاست.
چه کسی تصمیم میگیرد؟
به اعتقاد گلفنیوز، پرسش اصلی همچنان این است که آیا رهبران جمهوری اسلامی کنترل یکپارچهای بر ساختار نظامی کشور دارند یا نه.
این گزارش یادآور میشود که اگرچه رهبر جمهوری اسلامی بالاترین مقام تصمیمگیرنده است، اما کنترل عملیاتی میان ارتش، سپاه پاسداران، سازمانهای اطلاعاتی و نهادهای سیاسی تقسیم شده است.
گلفنیوز مینویسد بسیاری از تحلیلگران معتقدند بازسازی ساختار سپاه از سال ۱۳۸۷ با هدف تضمین ادامه عملیات نظامی حتی در صورت حذف رهبران ارشد انجام شده است.
ابهام درباره منشا پیامهای متناقض
این روزنامه در جمعبندی مینویسد پیامهای متناقض صادرشده از تهران لزوما به معنای نبود فرماندهی نیست، بلکه بیش از هر چیز پیچیدگی ساختار تصمیمگیری در جمهوری اسلامی را نشان میدهد.
به نوشته گلفنیوز، هنوز مشخص نیست که تحولات اخیر نتیجه ابهام راهبردی عمدی، رقابت میان مراکز مختلف قدرت یا ضعف در هماهنگی میان نهادهای حکومتی است. اما آنچه روشن است این است که دیپلماسی و تشدید عملیات نظامی بهطور همزمان در جریان است؛ وضعیتی که خطر محاسبه اشتباه را در منطقه افزایش میدهد، بهویژه در شرایطی که هر حادثهای در تنگه هرمز میتواند پیامدهای اقتصادی و امنیتی گستردهای در سطح جهان داشته باشد.
گزارش سیبیاس: تهران حمله به کشتیهای تجاری را «اشتباه» خواند
گلفنیوز در پایان به گزارش شبکه سیبیاس نیز اشاره میکند که بر اساس آن، مقامهای ایرانی در گفتوگوهای غیرعلنی با مشاوران دونالد ترامپ، حملات اخیر به کشتیهای تجاری در تنگه هرمز را «اشتباه» توصیف کردهاند.
بر اساس این گزارش، مقامهای آمریکایی معتقدند این حملات از سوی یک جناح خاص در داخل جمهوری اسلامی انجام شده که قصد داشته روند مذاکرات تهران و واشینگتن را بر هم بزند.
به نوشته سیبیاس، کاخ سفید خواستار آن شده است که جمهوری اسلامی این اشتباه را بهطور علنی بپذیرد؛ زیرا دولت ترامپ آن را نقض آتشبس میداند.
گلفنیوز همچنین مینویسد دونالد ترامپ به تیم مذاکرهکننده آمریکا به ریاست جیدی ونس، جرد کوشنر و استیو ویتکاف دستور داده بود مذاکراتی را که از روز شنبه در مسقط آغاز شده، ادامه دهند.
همزمان با تشدید درگیری میان ایالات متحده و جمهوری اسلامی، مقامهای دفاعی اسرائیل از آنچه «فاصله گرفتن اولویتهای راهبردی» واشینگتن و تلآویو در قبال ایران میدانند، ابراز نگرانی کردهاند. به گزارش روزنامه هاآرتص، این مقامها معتقدند دولت آمریکا در شرایط کنونی تمرکز خود را بر بازگشایی تنگه هرمز و حفاظت از کشتیرانی بینالمللی گذاشته، در حالی که از دید اسرائیل، برنامه هستهای ایران همچنان مهمترین تهدید راهبردی است.
هاآرتص به نقل از مقامهای دفاعی اسرائیل نوشت که واشینگتن در قبال پرونده هستهای ایران، همان میزان قاطعیتی را که برای بازگشایی تنگه هرمز و تضمین آزادی کشتیرانی نشان میدهد، از خود بروز نداده است؛ موضوعی که از نگاه ارتش اسرائیل اهمیت بسیار بیشتری دارد.
بر اساس این گزارش، همزمان [حکومت] ایران روند بازسازی برخی از تاسیسات هستهای آسیبدیده در حملات پیشین را آغاز کرده است؛ موضوعی که بر نگرانیهای دستگاه امنیتی اسرائیل افزوده است.
تلآویو: نه آمریکا و نه ایران خواهان جنگ فراگیر نیستند
به نوشته هاآرتص، ارزیابی غالب در ارتش اسرائیل و نهادهای امنیتی این کشور آن است که تنشهای محدود میان تهران و واشینگتن احتمالاً برای مدتی ادامه خواهد یافت، زیرا هیچیک از دو طرف تمایلی به بازگشت به یک جنگ تمامعیار ندارند.
یک منبع دفاعی اسرائیلی به این روزنامه گفت دو طرف ترجیح میدهند «درگیری را مدیریت کنند»؛ به این معنا که از طریق حملات پراکنده و درگیریهای کوتاهمدت، بدون ورود به جنگی گسترده مانند عملیاتهای اسرائیل و آمریکا علیه ایران در اوایل سال جاری میلادی، سطح تنش را کنترل کنند.
در همین چارچوب، ارتش اسرائیل اعلام کرده است که از زمان برقراری آتشبس ماه آوریل، سطح آمادگی نیروهای خود را در بالاترین حد حفظ کرده است. هاآرتص مینویسد نیروی هوایی اسرائیل همچنان در حالت آمادهباش کامل قرار دارد و هم برای ماموریتهای دفاعی و هم تهاجمی آماده است؛ بهویژه در سناریویی که ایران تصمیم بگیرد با شلیک موشک، اسرائیل را مستقیماً وارد رویارویی کنونی با آمریکا کند.
چرا جمهوری اسلامی تاکنون اسرائیل را هدف قرار نداده است؟
یکی از پرسشهای اصلی که به نوشته هاآرتص ذهن مقامهای اطلاعاتی اسرائیل را به خود مشغول کرده، این است که چرا جمهوری اسلامی تاکنون در پاسخ به حملات آمریکا، اسرائیل را هدف قرار نداده است.
ارزیابی ارتش اسرائیل این است که این رویکرد، تصمیمی حسابشده از سوی تهران است تا واکنش خود به حملات آمریکا را از سیاستش در قبال اسرائیل جدا نگه دارد.
مقامهای دفاعی اسرائیل به هاآرتص گفتهاند تا زمانی که اسرائیل بهطور آشکار در حملات آمریکا مشارکت نکند، جمهوری اسلامی ترجیح میدهد پاسخهای خود را صرفا متوجه اهداف و منافع آمریکا در خاورمیانه کند.
در عین حال، ارتش اسرائیل این خویشتنداری را ناشی از ضعف یا ناتوانی نظامی [حکومت] ایران نمیداند. به باور مقامهای اسرائیلی، تهران عامدانه توان نظامی خود را برای زمانی حفظ کرده که خود آن را مناسب بداند؛ از جمله در صورتی که بار دیگر درگیری گستردهای در جبهه لبنان آغاز شود.
هشدار درباره احتمال تغییر محاسبات تهران
هاآرتص مینویسد با وجود این ارزیابیها، مقامهای دفاعی اسرائیل هشدار دادهاند اگر فشار آمریکا بر جمهوری اسلامی به سطحی برسد که موجودیت حکومت را تهدید کند، تهران ممکن است محاسبات خود را تغییر دهد و مستقیما اسرائیل را وارد این رویارویی کند.
به نوشته این روزنامه، مقامهای ارشد دفاعی اسرائیل اتفاقنظر دارند که هرگونه حمله مستقیم [حکومت] ایران به اسرائیل، با پاسخ نظامی تلآویو روبهرو خواهد شد.
با این حال، برخی از این مقامها نسبت به میزان اثربخشی چنین پاسخی تردید دارند. به گفته چند مقام دفاعی که هاآرتص با آنها گفتوگو کرده، حتی یک حمله گسترده تلافیجویانه از سوی اسرائیل نیز ممکن است نتواند توازن راهبردی بلندمدت میان [حکومت] ایران و اسرائیل را به شکل اساسی تغییر دهد.
این گزارش در حالی منتشر میشود که درگیری میان آمریکا و جمهوری اسلامی در روزهای اخیر بر حفاظت از تنگه هرمز، حملات به اهداف نظامی ایران و امنیت کشتیرانی بینالمللی متمرکز بوده است؛ موضوعی که به نوشته هاآرتص، از نگاه مقامهای اسرائیلی با مهمترین اولویت امنیتی تلآویو، یعنی مهار برنامه هستهای ایران، فاصله گرفته است.
