سلمان رشدی، نویسنده بریتانیایی-آمریکایی، همزمان با دریافت جایزه افتخاری فرهنگی «لیبراتوم» در لندن هشدار داد که آزادی بیان در بسیاری از کشورهای جهان، از جمله آمریکا و هند، با «حملهای واقعی» روبهرو است و از نویسندگان و روشنفکران خواست برای دفاع از آن مبارزه کنند.
به گزارش خبرگزاری رویترز، رشدی، نویسنده بریتانیایی-آمریکایی متولد هند، چهارشنبه ۱۷ تیر ماه همزمان با دریافت جایزه افتخاری فرهنگی لیبراتوم در لندن، از آنچه «حملهای واقعی» به آزادی بیان در نقاط مختلف جهان خواند، انتقاد کرد و گفت دفاع از آزادی بیان بار دیگر به مبارزهای جدی تبدیل شده است.
این مراسم با موضوع «آزادی بیان» برگزار شد و رشدی پیش از حضور روی صحنه، در گفتوگو با خبرگزاری رویترز، از وضعیت آزادی بیان در آمریکا ابراز نگرانی کرد.
او گفت: «من در آمریکا زندگی میکنم و هرگز تصور نمیکردم که در سرزمین متمم اول قانون اساسی، شاهد چنین حملهای به آزادی بیان از سوی مقامهای حکومتی باشیم.»
رشدی افزود: «اینکه آنها روزنامهنگاران، کمدینها، نویسندگان، هنرمندان و روشنفکران را به دلیل بیان دیدگاههای مخالف هدف قرار دادهاند، نشان میدهد چه برداشتی از آزادی بیان دارند.»
او با اشاره به تلاشها برای ممنوع کردن برخی کتابها در کتابخانههای آمریکا گفت، اگرچه «مبارزه بزرگی» در جریان است، اما مقاومت گستردهای نیز شکل گرفته و در بسیاری از موارد اعتراضها به ممنوعیت کتابها موفق بوده است.
این نویسنده ۷۹ ساله همچنین نسبت به وضعیت آزادی بیان در دیگر نقاط جهان هشدار داد و گفت: «در بسیاری از نقاط جهان دوران دشواری را پشت سر میگذاریم.»
او با اشاره به هند، زادگاه خود، افزود: «در آنجا نیز آزادی بیان بهطور جدی تحت حمله قرار دارد. اکنون زمانی است که باید آستینها را بالا بزنیم و برای حقی مبارزه کنیم که تصور میکردیم آن را به دست آوردهایم. اما معلوم شد که آن را بهطور کامل به دست نیاورده بودیم؛ فقط برای مدتی در آن پیروز شده بودیم.»
رشدی از زمان انتشار رمان «آیات شیطانی» در سال ۱۹۸۸ با تهدیدهای مرگ روبهرو بوده است. این کتاب در بسیاری از کشورها ممنوع شد و روحالله خمینی، رهبر وقت جمهوری اسلامی ایران، آن را «کفرآمیز» خواند و با صدور فتوایی خواستار قتل این نویسنده شد.
رشدی در سال ۲۰۲۲ نیز هنگام سخنرانی در یک موسسه هنری در نیویورک هدف حمله با چاقو قرار گرفت؛ حملهای که موجب نابینایی یکی از چشمان او و آسیبدیدگی یکی از دستانش شد.
او درباره وضعیت جسمی خود گفت: «خوششانس هستم که حالم خوب است. اکنون تقریبا چهار سال از آن حمله گذشته و تا جایی که امکان داشته بهبود یافتهام و این نتیجه بدی نیست.»
رشدی تاکید کرد روند درمان و توانبخشی مانع فعالیت ادبی او نشده است. او گفت: «در سه سال گذشته سه کتاب منتشر کردهام و اکنون نیز روی کتاب تازهای کار میکنم، اما هنوز در مراحل اولیه است و برای صحبت درباره آن زود است.»
این نویسنده برنده جایزه بوکر تاکنون ۲۳ کتاب منتشر کرده است که از جمله شناختهشدهترین آثار او میتوان به «بچههای نیمهشب»، «آخرین آه مغ»، «شالیمار دلقک» و «آیات شیطانی» اشاره کرد.
رشدی چهاردهمین دریافتکننده جایزه افتخاری فرهنگی لیبراتوم است؛ جایزهای که علاوه بر دستاوردهای هنری، از نقش افراد در گسترش تفاهم میان فرهنگها نیز تقدیر میکند. زاها حدید، معمار فقید، و فرانسیس فورد کاپولا، فیلمساز آمریکایی، از جمله برندگان پیشین این جایزه هستند.
رشدی که از علاقهمندان فوتبال است، در پایان گفت مسابقات جام جهانی را با دقت دنبال کرده است. او با اشاره به دیدار مرحله یکچهارم نهایی میان انگلیس و نروژ گفت: «فکر میکنم اکنون چند تیم بسیار خوب در این رقابتها حضور دارند که یکی از آنها انگلیس است. تقابل هری کین و ارلینگ هالند، تماشایی خواهد بود.»
