تصاویر ماهوارهای جدید از نطنز، فردو و اصفهان از استقرار خودروهای پشتیبانی، ایجاد موانع در ورودی برخی تونلهای زیرزمینی و تغییرات دفاعی در اطراف این مراکز خبر میدهد؛ تحولاتی که همزمان با افزایش تنشهای لفظی میان جمهوری اسلامی و اسرائیل منتشر شده است.
به نوشته وبسایت خبری جوئیشفید (JFeed) تصاویر ماهوارهای تازه با وضوح بالا که از سوی شبکههای بینالمللی پایش منتشر شدهاند، از تحرکات جدید در برخی از تاسیسات هستهای ایران، از جمله نطنز، فردو و اصفهان، خبر میدهند. این تصاویر، به گفته تحلیلگران، نشانههایی از فعالیتهای لجستیکی و تغییرات دفاعی در اطراف تونلهای زیرزمینی این مراکز را نشان میدهند.
در مجموعه تصاویر مربوط به تاسیسات هستهای نطنز، نمایی نزدیک از ورودی تونلهای واقع در اطراف کوه «کلنگ گزلا» منتشر شده است. تحلیلگران میگویند در ورودی غربی مجموعه اصلی تونلها چندین خودروی حملونقل و پشتیبانی مستقر شدهاند؛ موضوعی که به باور آنها میتواند بیانگر ادامه فعالیتهای لجستیکی در بخشهای زیرزمینی این مجموعه باشد.
تصاویر دیگری نیز از تاسیسات غنیسازی فردو منتشر شده که در آنها موانع فیزیکی تازهای در مسیرهای اصلی منتهی به محدوده حفاظتشده دیده میشود. همچنین تصاویر مربوط به مجتمع هستهای اصفهان و شبکه تونلهای زیرزمینی اطراف آن، از ایجاد تغییرات مشابه در ساختارهای دفاعی این مجموعه حکایت دارد.
این تصاویر در ادامه گزارشهای ماهوارهای ماه مه منتشر شدهاند که از تغییرات سازهای در پناهگاههای عمیق زیرزمینی این مراکز خبر داده بودند. مقایسه با تصاویر ماه آوریل نشان میدهد دو ورودی شرقی یکی از این مجموعهها اکنون تا حدی با تودههای بزرگ خاک مسدود شدهاند؛ در حالی که تصاویر اول آوریل نشان میداد این ورودیها کاملا باز و بدون مانع بودهاند.
بر اساس این گزارش، اگرچه تودههای خاک دهانه تونلها را بهطور کامل مسدود نکردهاند، اما به گونهای قرار گرفتهاند که ورود و خروج سریع خودروهای پشتیبانی را دشوار میکنند. تحلیلگران معتقدند این اقدامات میتواند با هدف افزایش حفاظت از تاسیسات زیرزمینی، تجهیزات حساس هستهای و مواد رادیواکتیو در برابر حملات هوایی انجام شده باشد.
پیش از این، در ۱۶ اردیبهشت، موسسه علوم و امنیت بینالمللی با استناد به تصاویر ماهوارهای گزارش داده بود جمهوری اسلامی احتمالا اقداماتی «دفاعی» را در سایت زیرزمینی کلنگ گزلا، واقع در جنوب تاسیسات نطنز، انجام داده است.
بر اساس آن گزارش، دو دهانه تونل شرقی این سایت بهطور جزئی با «مواد خاکی خاکستری» مسدود شده بودند. اقدامی که به گفته موسسه علوم و امنیت بینالمللی ظاهرا با هدف جلوگیری از ورود خودرو به این دو دهانه انجام گرفته بود. به نظر میرسد این ورودیها از دوم اردیبهشت مسدود شده باشند. پیشتر تصاویر ثبتشده در ۱۲ فروردین، دهانههای تونل را کاملا باز و بدون هیچ گونه مانعی نشان میدادند.
به گزارش موسسه علوم و امنیت بینالمللی، برخلاف ورودیهای تونل در سایتهای فردو و اصفهان، این مواد دهانههای تونل شرقی تاسیسات کلنگ گزلا را بهطور کامل مسدود نکرده بودند.
پیش از آن نیز در ۱۰ بهمن ۱۴۰۴، همزمان با افزایش تنشها بر سر سرکوب خونین انقلاب ملی ایرانیان به دست جمهوری اسلامی، تصاویر ماهوارهای از فعالیتهای تازه در دو سایت هستهای نطنز و اصفهان حکایت داشت.
انتشار تصاویر تازه همزمان با افزایش تنشهای لفظی میان حکومت ایران و اسرائیل صورت گرفته است. ئسرائیل کاتز، وزیر دفاع اسرائیل، در مراسم یادبود نظامیان کشتهشده این کشور گفت: «حوادث هفتم اکتبر به همه ما آموخت که نباید منتظر بمانیم تا تهدید به درِ خانههایمان برسد.» او همچنین تاکید کرد اسرائیل تاکنون «دو حمله پیشدستانه» علیه حکومت ایران انجام داده و هشدار داد که «در صورت لزوم، بار سوم نیز حمله خواهد کرد.»
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه حکومت ایران، در واکنش به این تهدیدها از دولت آمریکا خواست مانع اقدامات اسرائیل شود و گفت: «ترامپ وعده داده بود حیوانات خانگی خود در تلآویو را مهار کند؛ اگر این کار را نکند، ما خودمان این کار را انجام خواهیم داد.»
در همین حال، گزارشهایی نیز منتشر شده که حاکی از آن است تهران و واشینگتن بهطور غیرعلنی درباره آزادسازی میلیاردها دلار از داراییهای مسدودشده ایران در خارج از کشور به تفاهم رسیدهاند.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، نیز در گفتوگو با خبرنگاران با اشاره به برنامه هستهای ایران گفت روند «خلع سلاح هستهای ایران» بهخوبی در حال پیشرفت است. او با اشاره به برگزاری چند دور گفتوگو افزود: «چند نشست خوب برگزار شده و باید ببینیم نتیجه چه خواهد شد.»
ترامپ در پایان همچنین گفت: «ما سه شب بهشدت آنها را هدف قرار دادیم، اما اوضاع خوب پیش میرود و قیمت نفت هم اکنون در حال کاهش است.»
برخی رسانهها در ایران گزارش دادند فروشگاه جینوست در خیابان فرشته تهران، شنبه ۱۹ مهر و پس از برگزاری جشنی در ۱۸ مهر و انتشار ویدیوهای آن، بهدست نیروی انتظامی پلمب شد.
وبسایت خبری «آسیانیوز ایران» با اشاره به این اقدام نوشت که به نظر میرسد این برخورد، صرفا یک واکنش مقطعی نیست، بلکه بخشی از یک کارزار بزرگتر برای «کنترل بیشتر بر فضای اجتماعی، مقابله با نمایش ثروت و اجرای سختگیرانهتر قوانین» است.
بسیاری از کسبوکارها نگران تاثیر این سیاست تازه بر معیشت، سلامت روان شهروندان و زندگی اجتماعی آنها هستند.
فشار اقتصادی حکومت بر مردم و استفاده از آنها برای سرکوب
در هفتههای اخیر فشار حکومت بر کسبوکارها و شهروندان به دلیل سرپیچی از قانون حجاب اجباری، رقص و سرو مشروبات الکلی افزایش چشمگیری پیدا کرده است. از جمله، در پی انتشار ویدیوهایی از برگزاری جشنی در جزیره کیش با عنوان «قهوهپارتی» در رسانههای اجتماعی، دادستان عمومی و انقلاب کیش، از تشکیل پرونده و بازداشت برگزارکنندگان آن خبر داد.
یکی از زنان کافهداری که تجربه برخورد عوامل انتظامی با چنین جشنهایی را دارد به ایراناینترنشنال گفت شاهد بوده که مقامات در بعضی موارد از افراد بازداشتشده - بدون توجه به موقعیت مالیشان - وثیقه چند میلیاردی دریافت کرده و آنها را از کار کردن منع کردهاند.
او افزود بر اساس مشاهداتش بر این باور است که حساسیت بیشتری روی تجمعات تفریحی با حضور جوانها و نسل زد وجود دارد و نیروهای امنیتی با چنین رویدادهایی خشنتر برخورد میکنند.
مقامهای جمهوری اسلامی همواره چنین جشنهایی را «برخلاف شئونات اسلامی» و «هنجارشکنی» توصیف کرده و به نظر میرسد نگران الگوبرداری کسبوکارها از یکدیگر در این زمینهاند.
در ماههای اخیر ویدیوهایی از صاحبان چندین کافه در دزفول و قم در رسانههای اجتماعی منتشر شده که در آن در سخنانی شبیه به اعتراف اجباری یا به دلیل برگزاری جشن همراه با رقص و موسیقی، از مسئولان عذرخواهی و ابراز ندامت میکنند یا از مشتریان خود میخواهند برای جلوگیری از پلمب شدن، حجاب را رعایت کنند.
کارمند یک کافه در تهران به ایراناینترنشنال گفت مقامهای جمهوری اسلامی تلاش میکنند با فشار بر صاحبان کسبوکارها و تهدید به برخورد و پلمب اماکن، مردم را در برابر هم قرار دهند و از آنها به عنوان وسیلهای برای سرکوب و سانسور خودشان و زنان استفاده کنند.
پلمب به مثابه ابزار فشار سیاسی
از طرف دیگر، شواهد و گزارشهای رسیده حاکی است حکومت از بستن کسبوکارها برای انتقامگیری از مخالفانش هم استفاده میکند.
اطلاعات و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند دستکم در دو مورد، کسبوکار شهروندان به دلیل فعالیت سیاسی خود آنها یا نزدیکانشان و با هدف اعمال فشار بر افراد، به دستور نهادهای حکومتی در تهران پلمب شدهاند.
این برخورد در گذشته هم سابقه داشته و به عنوان مثال در آذر ۱۴۰۱ و همزمان با اعتراضات سراسری در خیزش «زن، زندگی، آزادی»، اداره اماکن برای توقف اعتصاب در شهرهای مختلف کردستان و نیز در ایلام و کرمانشاه، مغازه کسبهای را که در اعتصاب شرکت کرده بودند، پلمب کردند.
کارمند یک کافه در مشهد به ایراناینترنشنال گفت حکومت فکر میکند با پلمب و بازداشت، باقی رستورانها و کافهها را «از برگزاری ایونت» بازمیدارد اما تعداد این رخدادها روز به روز بیشتر میشود و در نهایت حتی پلمب هم کارگر نیست و مراسم بسیاری از چشمش در میرود.
او افزود: «غول از چراغ جادو بیرون آمده و دیگر به آن برنمیگردد.»
مردم چه میگویند؟
رسانههای اجتماعی از جمله ایکس و اینستاگرام سرشار از روایت شهروندان از پلمب شدن کسبوکارها و فشار اجتماعی بر زنان برای حجاب اجباریاند.
گروهی از زنان با اشاره به پلمب کافه و رستورانها و جریمههای موجود، بر این باورند تنها زمانی میتوان گفت حجاب اجباری در ایران برچیده شده که زنان بتوانند آزادانه با پوشش دلخواه خود در مدرسه، دانشگاه، محل کار و اماکن دولتی حاضر شوند و مدارک هویتی بدون حجاب اجباری داشته باشند.
برخی دیگر از زنان هم با اشاره به فشار موجود بر آنها در محل کار برای حجاب اجباری، میگویند حجاب آزاد نشده، بلکه حکومت بهدلیل شجاعت زنها در سرپیچی از قانون حجاب اجباری و همچنین ترس از اعتراضات مردم بهخاطر فشارهای اجتماعی و شرایط سخت معیشتی، مستاصل شده است.
در کشوری با فرهنگ طولانی قهوهخانهداری در کنار نبود فضاهای تفریحی کافی و آزادیهای اجتماعی، کافهها جزو معدود مکانهای مورد علاقه جوانها برای جمع شدن و تنفساند.
فشار بر کافهها و رستورانها بر سر حجاب و بگیر و ببند زنان، ممکن است باعث جرقه خوردن دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران بشود.
