سلمان اسحاقی، سخنگوی کمیسیون بهداشت مجلس، گفت حدود ۵۶۰ قلم دارو در ایران در وضعیت بحرانی و حدود ۱۸۰ قلم دارو در وضعیت حاد قرار دارند؛ بحرانی که با وجود تخصیص ارز حمایتی به دارو و مواد اولیه دارویی ادامه یافته است.
خبرگزاری صداوسیما سهشنبه ۹ تیر گزارش داد اسحاقی در نشست کمیسیون بهداشت مجلس با مدیران سازمان بازرسی کل کشور تاکید کرد که با وجود تخصیص ارز حمایتی ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومانی برای دارو و مواد اولیه، افزایش قیمت دارو و استمرار کمبودها در بازار ادامه دارد.
او افزود دستگاههای مسئول باید درباره دلایل ایجاد کمبودها، نحوه تخصیص منابع و عملکرد اجرایی خود پاسخگو باشند.
این هشدارها در حالی مطرح میشود که روزنامه «پیام ما» ۹ تیر گزارش داد اختلالهای اخیر در شبکه بانکی ایران، روند درمان بیماران، تامین دارو و حتی ترخیص پیکر متوفیان را با مشکل مواجه کرده و سلامت شهروندان را تحت تاثیر قرار داده است.
بر اساس این گزارش، بخشی از اختلالها به پرداخت هزینههای درمانی و دارویی مربوط است و برخی بیماران و خانوادهها در مراجعه به مراکز درمانی، داروخانهها و مراکز خدماتی با مشکل پرداخت، تاخیر در ارائه خدمات یا توقف روند اداری روبهرو شدهاند.
اسحاقی در ادامه گفت فهرست شرکتهایی که برای واردات دارو و مواد اولیه دارویی ارز دولتی دریافت کردهاند، در اختیار سازمان بازرسی کل کشور قرار خواهد گرفت تا نحوه تخصیص و هزینهکرد این منابع بررسی شود.
به گفته او، سازمان بازرسی همچنین به موضوع «امضاهای طلایی» در وزارت بهداشت، سازمان غذا و دارو و دیگر بخشهای حوزه سلامت وارد خواهد شد، زیرا هرگونه رانت و انحراف در تامین دارو، بهطور مستقیم سلامت مردم را تحت تاثیر قرار میدهد.
ابهام درباره سرنوشت منابع ارزی دارو پیشتر نیز از سوی اعضای کمیسیون بهداشت مجلس مطرح شده بود.
محمدرسول شیخیزاده، دبیر این کمیسیون، هشتم تیر در مصاحبه با سایت دیدهبان ایران تاکید کرد تا پیش از پایان تحقیق و تفحص، نمیتوان با قطعیت گفت ۱۲۰ هزار میلیارد تومان ارز دارو کجا هزینه شده و آیا در مسیر درست به کار رفته است یا نه.
روحالله لکعلیآبادی، عضو کمیسیون بهداشت مجلس نیز دوم تیر در گفتوگو با سایت دیدهبان ایران گفته بود سرنوشت ۷۰۰ میلیون دلار از یک میلیارد دلار برداشتشده از صندوق توسعه ملی برای تامین دارو و تجهیزات پزشکی مشخص نیست و اعضای کمیسیون از توضیحات سازمان غذا و دارو قانع نشدهاند.
اسحاقی در بخش دیگری از سخنانش گفت معطلی کالاهای سلامتمحور، مواد اولیه دارویی، تجهیزات و ملزومات پزشکی در گمرک نیز بررسی خواهد شد، زیرا تاخیر در ترخیص این اقلام میتواند زنجیره تامین سلامت کشور را مختل کند.
او افزود گزارشهایی درباره تخصیص تجهیزات پزشکی خارج از ضوابط، از جمله امآرآی و سیتیاسکن، مطرح شده است.
اسحاقی به پرداختهای خارج از تعرفه و پدیده «زیرمیزی» نیز اشاره کرد و گفت این مساله علاوه بر تحمیل هزینه به مردم، به اعتماد عمومی نسبت به نظام سلامت آسیب میزند.
پیامهای رسیده به ایراناینترنشنال نیز از افزایش هزینههای دارو و درمان و کاهش پوشش بیمهای حکایت دارد. این وضعیت برخی بیماران را ناچار کرده بخش عمده هزینهها را از جیب خود بپردازند یا از درمان و آزمایشهای ضروری صرفنظر کنند.
برخی رسانهها در ایران گزارش دادند فروشگاه جینوست در خیابان فرشته تهران، شنبه ۱۹ مهر و پس از برگزاری جشنی در ۱۸ مهر و انتشار ویدیوهای آن، بهدست نیروی انتظامی پلمب شد.
وبسایت خبری «آسیانیوز ایران» با اشاره به این اقدام نوشت که به نظر میرسد این برخورد، صرفا یک واکنش مقطعی نیست، بلکه بخشی از یک کارزار بزرگتر برای «کنترل بیشتر بر فضای اجتماعی، مقابله با نمایش ثروت و اجرای سختگیرانهتر قوانین» است.
بسیاری از کسبوکارها نگران تاثیر این سیاست تازه بر معیشت، سلامت روان شهروندان و زندگی اجتماعی آنها هستند.
فشار اقتصادی حکومت بر مردم و استفاده از آنها برای سرکوب
در هفتههای اخیر فشار حکومت بر کسبوکارها و شهروندان به دلیل سرپیچی از قانون حجاب اجباری، رقص و سرو مشروبات الکلی افزایش چشمگیری پیدا کرده است. از جمله، در پی انتشار ویدیوهایی از برگزاری جشنی در جزیره کیش با عنوان «قهوهپارتی» در رسانههای اجتماعی، دادستان عمومی و انقلاب کیش، از تشکیل پرونده و بازداشت برگزارکنندگان آن خبر داد.
یکی از زنان کافهداری که تجربه برخورد عوامل انتظامی با چنین جشنهایی را دارد به ایراناینترنشنال گفت شاهد بوده که مقامات در بعضی موارد از افراد بازداشتشده - بدون توجه به موقعیت مالیشان - وثیقه چند میلیاردی دریافت کرده و آنها را از کار کردن منع کردهاند.
او افزود بر اساس مشاهداتش بر این باور است که حساسیت بیشتری روی تجمعات تفریحی با حضور جوانها و نسل زد وجود دارد و نیروهای امنیتی با چنین رویدادهایی خشنتر برخورد میکنند.
مقامهای جمهوری اسلامی همواره چنین جشنهایی را «برخلاف شئونات اسلامی» و «هنجارشکنی» توصیف کرده و به نظر میرسد نگران الگوبرداری کسبوکارها از یکدیگر در این زمینهاند.
در ماههای اخیر ویدیوهایی از صاحبان چندین کافه در دزفول و قم در رسانههای اجتماعی منتشر شده که در آن در سخنانی شبیه به اعتراف اجباری یا به دلیل برگزاری جشن همراه با رقص و موسیقی، از مسئولان عذرخواهی و ابراز ندامت میکنند یا از مشتریان خود میخواهند برای جلوگیری از پلمب شدن، حجاب را رعایت کنند.
کارمند یک کافه در تهران به ایراناینترنشنال گفت مقامهای جمهوری اسلامی تلاش میکنند با فشار بر صاحبان کسبوکارها و تهدید به برخورد و پلمب اماکن، مردم را در برابر هم قرار دهند و از آنها به عنوان وسیلهای برای سرکوب و سانسور خودشان و زنان استفاده کنند.
پلمب به مثابه ابزار فشار سیاسی
از طرف دیگر، شواهد و گزارشهای رسیده حاکی است حکومت از بستن کسبوکارها برای انتقامگیری از مخالفانش هم استفاده میکند.
اطلاعات و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند دستکم در دو مورد، کسبوکار شهروندان به دلیل فعالیت سیاسی خود آنها یا نزدیکانشان و با هدف اعمال فشار بر افراد، به دستور نهادهای حکومتی در تهران پلمب شدهاند.
این برخورد در گذشته هم سابقه داشته و به عنوان مثال در آذر ۱۴۰۱ و همزمان با اعتراضات سراسری در خیزش «زن، زندگی، آزادی»، اداره اماکن برای توقف اعتصاب در شهرهای مختلف کردستان و نیز در ایلام و کرمانشاه، مغازه کسبهای را که در اعتصاب شرکت کرده بودند، پلمب کردند.
کارمند یک کافه در مشهد به ایراناینترنشنال گفت حکومت فکر میکند با پلمب و بازداشت، باقی رستورانها و کافهها را «از برگزاری ایونت» بازمیدارد اما تعداد این رخدادها روز به روز بیشتر میشود و در نهایت حتی پلمب هم کارگر نیست و مراسم بسیاری از چشمش در میرود.
او افزود: «غول از چراغ جادو بیرون آمده و دیگر به آن برنمیگردد.»
مردم چه میگویند؟
رسانههای اجتماعی از جمله ایکس و اینستاگرام سرشار از روایت شهروندان از پلمب شدن کسبوکارها و فشار اجتماعی بر زنان برای حجاب اجباریاند.
گروهی از زنان با اشاره به پلمب کافه و رستورانها و جریمههای موجود، بر این باورند تنها زمانی میتوان گفت حجاب اجباری در ایران برچیده شده که زنان بتوانند آزادانه با پوشش دلخواه خود در مدرسه، دانشگاه، محل کار و اماکن دولتی حاضر شوند و مدارک هویتی بدون حجاب اجباری داشته باشند.
برخی دیگر از زنان هم با اشاره به فشار موجود بر آنها در محل کار برای حجاب اجباری، میگویند حجاب آزاد نشده، بلکه حکومت بهدلیل شجاعت زنها در سرپیچی از قانون حجاب اجباری و همچنین ترس از اعتراضات مردم بهخاطر فشارهای اجتماعی و شرایط سخت معیشتی، مستاصل شده است.
در کشوری با فرهنگ طولانی قهوهخانهداری در کنار نبود فضاهای تفریحی کافی و آزادیهای اجتماعی، کافهها جزو معدود مکانهای مورد علاقه جوانها برای جمع شدن و تنفساند.
فشار بر کافهها و رستورانها بر سر حجاب و بگیر و ببند زنان، ممکن است باعث جرقه خوردن دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران بشود.
