وزیر خارجه آمریکا در نشست وزیران خارجه شورای همکاری خلیج فارس در بحرین گفت واشینگتن آماده دستیابی به توافق با جمهوری اسلامی است، اما تنها توافقی را خواهد پذیرفت که «واقعی، قابل راستیآزمایی و قابل اجرا» باشد.
مارکو روبیو پنجشنبه چهارم تیر ماه در نشست وزیران خارجه کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس و آمریکا در منامه، پایتخت بحرین، گفت ایالات متحده وارد «مرحلهای تازه» در قبال جمهوری اسلامی شده و امیدوار است این روند به صلح منجر شود.
او گفت: «همه ما خواهان آن هستیم که این منطقه جایی باشد که مردم در آن به جای ساخت بمب و سلاح، بر کسبوکار و بهبود زندگی اقتصادی خود تمرکز کنند، نه بر حمله به دیگر کشورها. این همان چیزی است که برای منطقه و جهان میخواهیم.»
روبیو با اشاره به آغاز روند تازه گفتوگوها با جمهوری اسلامی افزود آمریکا با کمک برخی از کشورهای حاضر در این نشست، فرصت دستیابی به یک توافق را دنبال خواهد کرد و ابراز امیدواری کرد این مذاکرات به نتیجهای مثبت برسد.
او در عین حال گفت تحقق چنین توافقی به تصمیم تهران بستگی دارد.
همزمان با این اظهارات، بهای نفت با از سر گرفته شدن عبور نفتکشها از تنگه هرمز و کاهش نگرانیها درباره عرضه نفت خاورمیانه، به پایینترین سطح خود از پیش از کشته شدن علی خامنهای، دیکتاتور کشته شده ایران، و آغاز جنگ با جمهوری اسلامی رسید.
بازارها اکنون بازگشت تدریجی صادرات نفت منطقه و افزایش عرضه را عامل اصلی افت قیمتها میدانند.
به گفته وزیر خارجه آمریکا، توافق با تهران زمانی امکانپذیر خواهد بود که جمهوری اسلامی «به جای یک جنبش انقلابی که در پی صدور ایدئولوژی خود به دیگر کشورها است، به یک دولت-ملت تبدیل شود که بر رفاه مردم خود تمرکز دارد».
روبیو افزود: «اگر [حکومت] ایران چنین مسیری را برای آینده خود انتخاب کند، آمریکا همراه با همه شما، با وجود اختلافهایی که در گذشته وجود داشته، آماده همکاری برای تحقق آن است.»
او در عین حال هشدار داد اگر تهران مسیر دیگری را برگزیند، این روند به نتیجه نخواهد رسید.
وزیر خارجه آمریکا تاکید کرد واشینگتن به دنبال «توافق به هر قیمتی» نیست و گفت: «ما توافقی خوب، واقعی، قابل راستیآزمایی و قابل اجرا میخواهیم.»
او افزود هر توافقی که در جریان مذاکرات یا پس از آن حاصل شود، باید به طور کامل اجرا شود و همه طرفها به آن پایبند باشند.
روبیو: تنگه هرمز متعلق به هیچ کشوری نیست
وزیر خارجه آمریکا در ادامه سخنان خود دو موضوع را «خط قرمز» واشینگتن در مذاکرات با جمهوری اسلامی توصیف کرد.
او نخستین موضوع را وضعیت تنگه هرمز دانست و گفت: «تنگه هرمز یک آبراه بینالمللی است. آبراههای بینالمللی متعلق به هیچ کشوری نیستند. این یکی از اصول بنیادین نظم کنونی جهان است و بدون آن، جهان دچار هرجومرج خواهد شد.»
روبیو افزود اگر این رویه پذیرفته شود که کشوری به دلیل قرار گرفتن یک آبراه بینالمللی در نزدیکی قلمرو خود بتواند برای عبور کشتیها پول دریافت کند، این الگو به سرعت در سراسر جهان گسترش خواهد یافت.
او گفت: «میتوانید نام آن را عوارض، هزینه یا هر چیز دیگری بگذارید، اما این فقط بازی با واژههاست. واقعیت این است که هیچ کشوری حق ندارد برای استفاده از آبراههای بینالمللی پول دریافت کند و این هرگز بخشی قابل قبول از هیچ توافقی نخواهد بود.»
روبیو تاکید کرد دونالد ترامپ نیز در این باره «کاملا شفاف» بوده است.
ایران هرگز نباید به سلاح هستهای دست پیدا کند
وزیر خارجه آمریکا دومین اصل غیرقابل مذاکره واشینگتن را جلوگیری از دستیابی جمهوری اسلامی به سلاح هستهای عنوان کرد و گفت: «[حکومت] ایران هرگز نباید به سلاح هستهای دست پیدا کند. هر توافقی که به آن برسیم، باید تضمین کند که چنین اتفاقی رخ نخواهد داد و سازوکارهای قابل راستیآزمایی برای اجرای آن پیشبینی شود.»
او بار دیگر تاکید کرد آمریکا همچنان برای دستیابی به توافق آمادگی دارد و «هر کاری از دستش برآید» برای موفقیت این روند انجام خواهد داد.
وزیر خارجه آمریکا همچنین خطاب به وزیران خارجه کشورهای شورای همکاری خلیج فارس گفت واشینگتن متعهد است منافع شرکای منطقهای خود را در همه مراحل مذاکرات در نظر بگیرد.
او گفت: «هیچ بخشی از این توافق نباید امنیت، ثبات یا شکوفایی هیچ یک از شرکای ما در منطقه خلیج فارس را تضعیف کند.»
روبیو در پایان افزود هدف اصلی سفرش قدردانی از همکاری کشورهای شورای همکاری خلیج فارس و همچنین اطمینان دادن به آنهاست که هیچ توافق یا تصمیمی که در جریان مذاکرات حاصل شود، به هیچ شکل برخلاف منافع هیچ یک از کشورهای حاضر در این نشست نخواهد بود: «شما شرکا و متحدان ما هستید و میخواهیم این شراکت ادامه یابد.»
بحرین: ایران باید به تعهدات خود پایبند بماند
در همین نشست، خالد بن احمد آل خلیفه، وزیر خارجه بحرین، از امضای تفاهمنامه میان آمریکا و جمهوری اسلامی با میانجیگری پاکستان و قطر و همچنین پایان درگیریها استقبال کرد.
او گفت جمهوری اسلامی باید «به همه تعهدات خود در تفاهمنامه پایبند بماند، از دستیابی به سلاح هستهای بازداشته شود و حملات موشکی و پهپادی، حمایت از گروههای مسلح و مداخله در کشورهای منطقه پایان یابد».
وزیر خارجه بحرین همچنین بازگشت تردد آزاد و امن دریایی در تنگه هرمز را «گامی امیدوارکننده» توصیف کرد و از تصمیم عمان برای ایجاد یک گذرگاه دریایی موقت در این آبراه استقبال کرد.
او در پایان تاکید کرد امنیت کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس «تفکیکناپذیر» است.
