قیمت نفت به سطح روز پیش از کشته شدن علی خامنه‌ای بازگشت

قیمت جهانی نفت پنج‌شنبه چهارم تیر ماه برای دومین روز متوالی کاهش یافت و به پایین‌ترین سطح خود از روز پیش از آغاز جنگ ایران رسید. روندی که به دنبال ازسرگیری عبور نفتکش‌ها از تنگه هرمز، کاهش نگرانی‌ها درباره اختلال در عرضه نفت خاورمیانه و چشم‌انداز افزایش صادرات نفت ایران شکل گرفته است.

در معاملات پنج‌شنبه، بهای نفت برنت برای تحویل در ماه اوت با کاهش یک دلار و ۲۲ سنتی، معادل ۱.۶۵ درصد، به ۷۲ دلار و ۵۲ سنت در هر بشکه رسید.

نفت خام وست‌تگزاس اینترمدیت آمریکا (WTI) نیز با افت یک دلار و دو سنتی، معادل ۱.۴۵ درصد، در ۶۹ دلار و ۳۲ سنت معامله شد. هر دو شاخص به پایین‌ترین سطح خود از هشتم اسفند، یک روز پیش از آغاز جنگ با جمهوری اسلامی، رسیدند.

بازار همچنین نشانه‌هایی از افزایش عرضه کوتاه‌مدت نفت را نشان داد. قیمت قرارداد برنت برای تحویل در ماه اوت پایین‌تر از قرارداد سپتامبر قرار گرفت. وضعیتی که به گفته تحلیلگران بیانگر فراوانی عرضه در کوتاه‌مدت است.

تونی سیکامور، تحلیلگر موسسه «آی‌جی» (IG)، گفت سرعت افت قیمت‌ها بسیاری از فعالان بازار را غافلگیر کرده است، زیرا بازارها اکنون انتظار دارند صادرات نفت خاورمیانه بسیار سریع‌تر از پیش‌بینی‌های دو هفته قبل به وضعیت عادی بازگردد.

بهای نفت برنت سوم تیر ماه نیز بیش از سه دلار و نفت آمریکا نزدیک به سه دلار کاهش یافته بود. افتی که با فروکش کردن نگرانی‌ها درباره کمبود عرضه همراه شد.

بازگشایی تنگه هرمز، از عوامل افت بهای نفت

یکی از مهم‌ترین عوامل این کاهش قیمت، ازسرگیری تردد نفتکش‌ها از تنگه هرمز است. گذرگاهی که حدود یک‌پنجم نفت و گاز طبیعی جهان از آن عبور می‌کند.

کریس رایت، وزیر انرژی آمریکا، اعلام کرد حجم انتقال نفت از این آبراه تقریبا به سطح پیش از جنگ بازگشته و تنها در ۲۴ ساعت گذشته بیش از ۲۰ میلیون بشکه نفت از تنگه هرمز عبور کرده است.

او با این حال گفت بازگشت کامل شرایط به وضعیت عادی چند هفته زمان خواهد برد، زیرا مسیر کشتیرانی همچنان نیازمند پاکسازی مین‌های دریایی است.

به گفته تحلیلگران، افزایش عرضه نفت خاورمیانه، همراه با چشم‌انداز افزایش صادرات نفت ایران پس از تعلیق موقت بخشی از تحریم‌های آمریکا، فشار بیشتری بر قیمت‌ها وارد کرده است.

بر اساس توافق اولیه‌ای که هفته گذشته میان آمریکا و جمهوری اسلامی برای پایان دادن به جنگ امضا شد، دو طرف وارد دوره‌ای ۶۰ روزه از مذاکرات درباره موضوعات پیچیده‌تر، از جمله برنامه هسته‌ای جمهوری اسلامی شده‌اند.

این تفاهم‌نامه زمینه ازسرگیری عبور کشتی‌ها از تنگه هرمز را نیز فراهم کرده است.

وزیر انرژی آمریکا گفت حتی اگر این تفاهم دوام نیاورد، جریان انتقال نفت از تنگه هرمز ادامه خواهد یافت و جمهوری اسلامی دیگر قادر نخواهد بود این آبراه را مسدود کند.

هم‌زمان، عمان برای تسهیل خروج نفتکش‌ها مسیرهای موقت شمالی و جنوبی را بدون دریافت عوارض بازگشایی کرده است.

این مسیرها با هماهنگی سازمان بین‌المللی دریانوردی (IMO) طراحی شده‌اند.

همچنین محمد بن عبدالرحمن آل ثانی، نخست‌وزیر قطر، برای گفت‌وگو با مقام‌های عمان درباره آغاز مذاکرات مربوط به مدیریت آینده تنگه هرمز با مشارکت ایران، عراق و کشورهای عرب حاشیه خلیج فارس، به مسقط سفر کرده است.

داده‌های شرکت اطلاعات دریایی کپلر نیز نشان می‌دهد تعداد کشتی‌های عبوری از تنگه هرمز از زمان امضای یادداشت تفاهم میان آمریکا و جمهوری اسلامی به‌طور چشمگیری افزایش یافته است.

این کشتی‌ها علاوه بر نفت خام، گاز طبیعی مایع، کود شیمیایی و سایر کالاها را نیز حمل می‌کنند.

به گفته دیمیتریس مانیاتیس، مدیرعامل شرکت مشاوره ریسک دریایی «ماریسکس» (Marisks)، از زمان آغاز مذاکرات صلح در سوئیس تاکنون حدود ۸۰ کشتی از تنگه هرمز عبور کرده‌اند؛ هرچند این رقم همچنان کمتر از سطح پیش از جنگ است که روزانه بیش از ۱۰۰ کشتی از این مسیر عبور می‌کردند.

او افزود صدها کشتی همچنان در آب‌های خلیج فارس منتظر عبور هستند.

بر اساس این گزارش، برخی نفتکش‌ها اکنون از مسیر جدیدی در نزدیکی سواحل عمان عبور می‌کنند. مسیری که پس از جنگ و با هماهنگی سازمان بین‌المللی دریانوردی برای دور زدن مناطق آلوده به مین ایجاد شده است.

هم‌زمان، نیروی دریایی سپاه پاسداران نسبت به استفاده از این مسیر هشدار داد و اعلام کرد تنها مسیر مورد تایید برای عبور کشتی‌ها، مسیر اعلام‌شده از سوی جمهوری اسلامی است و حرکت خارج از آن «خطرناک» خواهد بود.

با وجود این هشدار، تاکنون گزارشی از بروز حادثه برای نفتکش‌هایی که از مسیر جدید عبور کرده‌اند، منتشر نشده است.

عادی شدن زنجیره تامین و قیمت نفت

موسسه مالی مک‌کواری پیش‌بینی کرده است با عادی شدن زنجیره تامین و بازگشایی کامل تنگه هرمز، قیمت نفت به سرعت به سطح پیش از جنگ بازگردد.

این موسسه میانگین قیمت نفت برنت و نفت آمریکا را در سه‌ماهه سوم سال به ترتیب ۶۷ و ۶۲ دلار در هر بشکه برآورد کرده است، در حالی که میانگین قیمت این دو شاخص در سه‌ماهه دوم به ترتیب ۹۴ و ۸۷ دلار بود.

در همین حال، اداره اطلاعات انرژی آمریکا اعلام کرد ذخایر نفت خام این کشور هفته گذشته به پایین‌ترین سطح خود از سال ۱۹۸۴ رسیده است. کاهشی که ناشی از افزایش تقاضای پالایشگاه‌ها و برداشت دولت آمریکا از ذخایر راهبردی نفت بود.

با این حال، این داده‌ها تاثیر چندانی بر بازار نگذاشت، زیرا معامله‌گران بیش از هر چیز بر تحولات تنگه هرمز و روند بازگشت عرضه نفت خاورمیانه تمرکز کرده‌اند.

کاهش قیمت نفت به تدریج بر بازار سوخت نیز اثر گذاشته است.

در آمریکا، میانگین قیمت بنزین به حدود ۳.۹۳ دلار برای هر گالن کاهش یافته، هرچند هنوز بالاتر از سطح پیش از جنگ است.

دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، سوم تیر ماه دستور تحقیق درباره عملکرد شرکت‌های بزرگ انرژی از جمله شل و اکسون‌موبیل را صادر کرد و آنها را متهم کرد که با وجود افت قیمت نفت، قیمت سوخت را به همان نسبت کاهش نداده‌اند.

در مقابل، موسسه نفت آمریکا (API) اعلام کرد قیمت بنزین و سایر فرآورده‌های نفتی الزاما هم‌زمان و هم‌سرعت با قیمت نفت خام تغییر نمی‌کند.

مقام‌های ناظر در بریتانیا نیز اعلام کردند در ماه‌های اخیر شواهدی از افزایش غیرمنصفانه قیمت سوخت از سوی شرکت‌های انرژی مشاهده نکرده‌اند.