وال‌استریت ژورنال: شبکه بابک زنجانی از طریق بایننس ۸۵۰ میلیون دلار برای سپاه جابه‌جا کرد

این روزنامه در گزارشی که بامداد جمعه یکم خرداد منتشر شد، نوشت که همزمان با آماده شدن جمهوری اسلامی برای درگیری با آمریکا، بابک زنجانی که خود را «فعال ضدتحریم» معرفی می‌کند، یک شبکه محرمانه مالی به مرکزیت بایننس، بزرگ‌ترین صرافی رمزارز جهان، ایجاد کرد تا جریان پول به سوی نیروهای نظامی حکومت ایران ادامه یابد.

این رسانه افزود این شبکه تا دی ۱۴۰۴ فعال بود و طی دو سال ۸۵۰ میلیون دلار تراکنش از طریق بایننس انجام داد. بخش عمده این نقل و انتقال‌ها از طریق یک حساب معاملاتی واحد انجام شده است.

در بخشی از این گزارش آمده است: «همراهان زنجانی در این عملیات مالی، از جمله اخواهرش، شریک عاطفی‌اش و یکی از مدیران شرکت او، حساب‌های دیگری را اداره می‌کردند که همه‌شان از دستگاه‌های یکسانی مورد استفاده قرار می‌گرفتند. بازرسان بایننس در گزارش‌های خود این الگو را نشانه‌ای از تلاش این گروه برای دور زدن تحریم‌های آمریکا علیه ایران دانستند.»

وال‌استریت‌ ژورنال همچنین بر اساس گزارش‌های بایننس نوشت که حساب اصلی، حتی پس از چندین هشدار داخلی درباره این فعالیت‌ها، دست‌کم به مدت ۱۵ ماه به فعالیت خود ادامه داد و تا ژانویه (حدفاصل ۱۱ دی تا ۱۱ بهمن ۱۴۰۴) همچنان باز بود. استفاده زنجانی از بایننس پیش‌تر گزارش نشده بود.

زنجانی به دلیل مشارکت در تامین مالی سپاه و گروهی از ناقضان حقوق بشر در جمهوری اسلامی از سوی بریتانیا و ایالات متحده تحریم شده است.

بریتانیا ۱۳ بهمن ۱۴۰۴ در بیانیه‌ای اعلام کرد که زنجانی را به دلیل ارائه خدمات مالی و تامین اقتصادی مسئولان نقض‌های آشکار حقوق بشر در ایران، تحریم کرد.

سه روز پیش از آن، وزارت خزانه‌داری آمریکا نیز اعلام کرده بود که زنجانی در یک بسته تحریمی در چارچوب مقابله با تروریسم علیه هفت شهروند و یک نهاد ایرانی تحریم شده است.

زنجانی در دوره ریاست‌جمهوری محمود احمدی‌نژاد (۱۳۸۴-۱۳۹۲) خود را «بسیجی اقتصادی» معرفی می‌کرد و در حوزه‌های متنوعی چون فروش نفت، جابجایی پول، ساختمان‌سازی، هواپیماداری، خرید باشگاه فوتبال و سینما فعالیت داشت، اما پاییز ۱۳۹۲ در پی متهم شدن به فساد مالی بازداشت شد.

در آذر ۱۳۹۵، دیوان عالی کشور حکم اعدام او را تایید کرد، با این شرط مهم که «اگر محکوم‌علیه، کلیه اموال را مسترد کرده و خسارات را جبران کند، می‌تواند از ارفاقات قانونی ذیل ماده ۱۱۴ قانون مجازات اسلامی بهره‌مند شود.»

این شرط مسیر تخفیف حکم را فراهم کرد.

شهریور ۱۴۰۴ رسانه‌های ایران نوشتند که زنجانی با وجود دو میلیارد یورو بدهی به شرکت ملی نفت ایران، با وثیقه‌گذاری رمزارز فاقد اعتبار مجددا از وزارت نفت خرید کرده و آن‌گونه که خود گفته یک تن طلا هم وارد کشور کرده است.

با انتشار این خبر روشن شد که زنجانی پس از گذشت حدود یک دهه از صدور حکم اعدام و سپس عفو از سوی علی خامنه‌ای، بار دیگر به فعالیت‌های اقتصادی بازگشته است. توقیف ۱۳ کیلوگرم شمش طلای منتسب به زنجانی از سوی گمرک ایران، یکی از حواشی مهم همین حضور دوباره بود.

وال‌استریت ژورنال در بخش دیگری از این گزارش بر اساس اسناد تطبیق مقررات بایننس، گفته‌های مقام‌های مجری قانون خارجی و اسناد غیرعلنی، نوشت که حجم عظیم این مبالغ نشان می‌دهد بایننس چگونه به‌عنوان یک شریان مالی برای سپاه پاسداران به کار رفته است.

چانگ‌پنگ ژائو، بنیان‌گذار بایننس، آذر ۱۴۰۴ از سوی دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، عفو شد. او در سال ۲۰۲۳ به نقض قوانین مقابله با پول‌شویی اعتراف کرده و چهار ماه زندان را گذرانده بود.

سخنگوی بایننس در گفت‌وگو وال‌استریت ژورنال این اطلاعات را نادرست خواند و گفت: «بایننس هیچ تراکنشی با افراد یا کیف پول‌های دیجیتالی که در آن زمان مشمول تحریم بوده‌اند، مجاز ندانسته و پس از آنکه آنها تحریم شدند، همه اقدامات مقتضی را انجام داده است.»

وال‌استریت ژورنال همچنین نوشت بر اساس روشی که کارشناسان تامین مالی تروریسم برای ارزیابی کارکرد حساب‌های معاملاتی به کار می‌برند، ۸۵۰ میلیون دلار تراکنش مرتبط با زنجانی شامل واریز و برداشت بوده است و احتمالا نشان می‌دهد که حدود ۴۲۵ میلیون دلار از طریق بایننس برای تامین مالی نیروهای نظامی حکومت ایران جابه‌جا شده است.

به گفته مقام‌های نهادهای مجری قانون خارجی و افراد آشنا با این فعالیت‌ها، بازرسان خود بایننس نیز در گزارش‌های تطبیق مقررات ارزیابی کرده بودند که این حساب‌ها بخشی از یک شبکه پول‌شویی برای تامین مالی حکومت ایران بوده‌اند.

این روزنامه در ادامه نوشت نقل و انتقال‌های بزرگ دیگری نیز در سال‌های اخیر از طریق بایننس، به نهادهای مرتبط با حکومت ایران یا از سوی آنها انجام شده که پیش‌تر گزارش نشده بود.

بر اساس تحلیل یک شرکت داده‌های بلاک‌چین، بانک مرکزی جمهوری اسلامی در سال گذشته ۱۰۷ میلیون دلار رمزارز را طی زنجیره‌ای از تراکنش‌ها به حساب‌های بایننس منتقل کرده است. مشخص نیست این مبالغ پس از انتقال به بایننس از این صرافی خارج شده‌اند یا نه.

داده‌های گردآوری‌شده از سوی یک نهاد مجری قانون خارجی نیز حدود ۲۶۰ میلیون دلار تراکنش مستقیم در سال‌های ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵ میان حساب‌های بایننس و کیف پول‌های دیجیتال مرتبط با تامین‌کنندگان مالی تروریستی و نهادهای ایرانی تحریم‌شده را ثبت کرده است.

افزون بر این، بازرسان بایننس هشدار داده بودند که یک کیف پول دیجیتال متعلق به کاربری ناشناس در خارج از بایننس، از طریق این صرافی پول دریافت کرده و در سال ۲۰۲۳ مبلغ ۲۱۸ میلیون دلار به یک شبکه تامین مالی حکومت ایران فرستاده است؛ انتقالی که به نوشته وال‌استریت ژورنال، داده‌های بلاک‌چین آن را تایید می‌کند.

کیف پول‌های دیجیتال در معاملات رمزارزی کارکردی مشابه حساب‌های بانکی دارند.

آذر ۱۴۰۲ بایننس، با پذیرش جرم خود در نقض قوانین پولشویی آمریکا، با وزارت دادگستری آمریکا توافق کرد برای حل‌وفصل این پرونده بیش از چهار میلیارد دلار پرداخت کند. دادستان کل آمریکا گفت بایننس امکان انجام ۹۰۰ میلیون دلار تراکنش بین آمریکا و کاربرانی در ایران را فراهم کرده است.