واشینگتن فری بیکن در گزارشی نوشت گرجستان که زمانی متحد آمریکا بود، در دوران حاکمیت حزب اقتدارگرای «رویای گرجستان» به دولتی وابسته به جمهوری اسلامی تبدیل شده و به سپاه پاسداران امکان داده است نیروهای اطلاعاتی گرجی جذب کند؛ نیروهایی که آزادانه در اروپا و حتی آمریکا تردد میکنند.
این رسانه محافظهکار مستقر در واشینگتن دیسی، در گزارشی از یک جلسه که پنجشنبه ۳۱ اردیبهشت در اندیشکده هادسن برگزار شد، به نقل از کارشناسان شرکتکننده در این جلسه نوشت که این رابطه از سالها پیش با حمایت رهبری حزب رویای گرجستان بهتدریج شکل گرفته بود، اما در جریان جنگ ایران به شکل نگرانکنندهای تشدید شد.
به نوشته این رسانه، این اتحاد میان رهبران کنونی گرجستان و سپاه نهتنها موضع مسکو در منطقه را تقویت کرده، بلکه به محور مقاومت بینالمللی به رهبری چین، روسیه و جمهوری اسلامی نیز نیرویی تازه بخشیده است.
این رسانه به نقل از جو ویلسون، عضو جمهوریخواه کمیته روابط خارجی مجلس نمایندگان آمریکا از ایالت کارولینای جنوبی، نوشت: «رویای گرجستان در جنگ کنونی با اجازه دادن به هواپیماهای راهبردی ترابری روسیه برای عبور از حریم هوایی این کشور در مسیر ایران، به ایران کمک کرده است؛ هواپیماهایی که حامل تدارکاتی برای کمک به رژیم ایران و تضعیف رییسجمهوری ترامپ بودند.»
در این جلسه، چرخش تند گرجستان به سوی حکومت ایران، تهدیدی جدی برای امنیت ملی آمریکا عنوان شد، بهویژه که سپاه کارزارهای فعال و گسترده جذب نیرو در سراسر این کشور دارد. به گفته آنها گرجستان اکنون «سکوی راهبردی تازهای در اوراسیا» در اختیار ایران قرار داده است؛ سکویی که بهعنوان «زمینی حاصلخیز برای جذب نیروهای اطلاعاتی و بسیج شبهنظامی» عمل میکند.
لوک کافی، پژوهشگر ارشد اندیشکده هادسن در بخش اروپای مرکزی و اوراسیا، گفت: «شهروندان گرجستان میتوانند آسانتر به ایالات متحده سفر کنند و آسانتر در منطقه شنگن اروپا رفتوآمد داشته باشند. به همین دلیل است که ایرانیها این شهروندان گرجستانیِ آذریتبار را هدف قرار میدهند.»
رد پای جامعه المصطفی در گرجستان
اندیشکده هادسن بهتازگی پژوهشی در این باره منتشر کرده است. در بخشی از این پژوهش آمده است: «حکومت ایران مدتهاست که جامعه گرجیهای آذریتبار را که یک گروه قومی شیعه هستند، هدفی راهبردی میداند و شعبههایی از مجمع جهانی اهل بیت و جامعهالمصطفی را که تحت تحریم آمریکا قرار دارد، در داخل گرجستان راهاندازی کرده است.»
این گزارش افزود: «بنیادهای خیریه مرتبط با ایران نهتنها خدمات رفاهی اجتماعی ارائه میکنند، بلکه به ایران کمک میکنند نفوذ خود را افزایش دهد، منابع را منتقل کند و قدرت نرم خود را گسترش دهد.»
آمریکا سال ۱۳۹۹، جامعه المصطفی را به اتهام ارتباط با فعالیتهای نظامی-اطلاعاتی نیروی قدس سپاه تحریم کرد. در بیانیه وزارت خزانهداری ایالات متحده به تلاش جامعه المصطفی در تسهیل فعالیتهای نیروی قدس سپاه پاسداران در جذب نیرو اشاره شده بود.
در بخشی از این بیانیه آمده بود: «مرکز آموزشی بینالمللی جامعه المصطفی که در سراسر جهان شعبه دارد، به بستری برای جذب نیرو از سوی یگان قدس سپاه تبدیل شده است. از این نیروها برای جمعآوری اطلاعات . اجرای عملیات استفاده میشود؛ از جمله برای جذب نیروهای شبهنظامی با هدف اعزام به جنگ در سوریه.»
گیورگی کاندلاکی، عضو پیشین پارلمان گرجستان که یکی از نویسندگان این مقاله است، گفت که جامعه المصطفی در گرجستان سه پردیس دارد «موارد تاییدشدهای» وجود دارد که نشان میدهد پایگاههای المصطفی «برای جذب افراد یا انجام عملیات علیه آمریکا» مورد استفاده قرار گرفتهاند.
برخی رسانهها در ایران گزارش دادند فروشگاه جینوست در خیابان فرشته تهران، شنبه ۱۹ مهر و پس از برگزاری جشنی در ۱۸ مهر و انتشار ویدیوهای آن، بهدست نیروی انتظامی پلمب شد.
وبسایت خبری «آسیانیوز ایران» با اشاره به این اقدام نوشت که به نظر میرسد این برخورد، صرفا یک واکنش مقطعی نیست، بلکه بخشی از یک کارزار بزرگتر برای «کنترل بیشتر بر فضای اجتماعی، مقابله با نمایش ثروت و اجرای سختگیرانهتر قوانین» است.
بسیاری از کسبوکارها نگران تاثیر این سیاست تازه بر معیشت، سلامت روان شهروندان و زندگی اجتماعی آنها هستند.
فشار اقتصادی حکومت بر مردم و استفاده از آنها برای سرکوب
در هفتههای اخیر فشار حکومت بر کسبوکارها و شهروندان به دلیل سرپیچی از قانون حجاب اجباری، رقص و سرو مشروبات الکلی افزایش چشمگیری پیدا کرده است. از جمله، در پی انتشار ویدیوهایی از برگزاری جشنی در جزیره کیش با عنوان «قهوهپارتی» در رسانههای اجتماعی، دادستان عمومی و انقلاب کیش، از تشکیل پرونده و بازداشت برگزارکنندگان آن خبر داد.
یکی از زنان کافهداری که تجربه برخورد عوامل انتظامی با چنین جشنهایی را دارد به ایراناینترنشنال گفت شاهد بوده که مقامات در بعضی موارد از افراد بازداشتشده - بدون توجه به موقعیت مالیشان - وثیقه چند میلیاردی دریافت کرده و آنها را از کار کردن منع کردهاند.
او افزود بر اساس مشاهداتش بر این باور است که حساسیت بیشتری روی تجمعات تفریحی با حضور جوانها و نسل زد وجود دارد و نیروهای امنیتی با چنین رویدادهایی خشنتر برخورد میکنند.
مقامهای جمهوری اسلامی همواره چنین جشنهایی را «برخلاف شئونات اسلامی» و «هنجارشکنی» توصیف کرده و به نظر میرسد نگران الگوبرداری کسبوکارها از یکدیگر در این زمینهاند.
در ماههای اخیر ویدیوهایی از صاحبان چندین کافه در دزفول و قم در رسانههای اجتماعی منتشر شده که در آن در سخنانی شبیه به اعتراف اجباری یا به دلیل برگزاری جشن همراه با رقص و موسیقی، از مسئولان عذرخواهی و ابراز ندامت میکنند یا از مشتریان خود میخواهند برای جلوگیری از پلمب شدن، حجاب را رعایت کنند.
کارمند یک کافه در تهران به ایراناینترنشنال گفت مقامهای جمهوری اسلامی تلاش میکنند با فشار بر صاحبان کسبوکارها و تهدید به برخورد و پلمب اماکن، مردم را در برابر هم قرار دهند و از آنها به عنوان وسیلهای برای سرکوب و سانسور خودشان و زنان استفاده کنند.
پلمب به مثابه ابزار فشار سیاسی
از طرف دیگر، شواهد و گزارشهای رسیده حاکی است حکومت از بستن کسبوکارها برای انتقامگیری از مخالفانش هم استفاده میکند.
اطلاعات و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند دستکم در دو مورد، کسبوکار شهروندان به دلیل فعالیت سیاسی خود آنها یا نزدیکانشان و با هدف اعمال فشار بر افراد، به دستور نهادهای حکومتی در تهران پلمب شدهاند.
این برخورد در گذشته هم سابقه داشته و به عنوان مثال در آذر ۱۴۰۱ و همزمان با اعتراضات سراسری در خیزش «زن، زندگی، آزادی»، اداره اماکن برای توقف اعتصاب در شهرهای مختلف کردستان و نیز در ایلام و کرمانشاه، مغازه کسبهای را که در اعتصاب شرکت کرده بودند، پلمب کردند.
کارمند یک کافه در مشهد به ایراناینترنشنال گفت حکومت فکر میکند با پلمب و بازداشت، باقی رستورانها و کافهها را «از برگزاری ایونت» بازمیدارد اما تعداد این رخدادها روز به روز بیشتر میشود و در نهایت حتی پلمب هم کارگر نیست و مراسم بسیاری از چشمش در میرود.
او افزود: «غول از چراغ جادو بیرون آمده و دیگر به آن برنمیگردد.»
مردم چه میگویند؟
رسانههای اجتماعی از جمله ایکس و اینستاگرام سرشار از روایت شهروندان از پلمب شدن کسبوکارها و فشار اجتماعی بر زنان برای حجاب اجباریاند.
گروهی از زنان با اشاره به پلمب کافه و رستورانها و جریمههای موجود، بر این باورند تنها زمانی میتوان گفت حجاب اجباری در ایران برچیده شده که زنان بتوانند آزادانه با پوشش دلخواه خود در مدرسه، دانشگاه، محل کار و اماکن دولتی حاضر شوند و مدارک هویتی بدون حجاب اجباری داشته باشند.
برخی دیگر از زنان هم با اشاره به فشار موجود بر آنها در محل کار برای حجاب اجباری، میگویند حجاب آزاد نشده، بلکه حکومت بهدلیل شجاعت زنها در سرپیچی از قانون حجاب اجباری و همچنین ترس از اعتراضات مردم بهخاطر فشارهای اجتماعی و شرایط سخت معیشتی، مستاصل شده است.
در کشوری با فرهنگ طولانی قهوهخانهداری در کنار نبود فضاهای تفریحی کافی و آزادیهای اجتماعی، کافهها جزو معدود مکانهای مورد علاقه جوانها برای جمع شدن و تنفساند.
فشار بر کافهها و رستورانها بر سر حجاب و بگیر و ببند زنان، ممکن است باعث جرقه خوردن دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران بشود.
