دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، پاسخ جمهوری اسلامی به پیشنهاد واشینگتن را «آشغال» و «بسیار ضعیف» توصیف کرد و درباره آتشبس گفت که به دستگاه حفظ حیات وصل است و تنها «حدود یک درصد» احتمال دارد دوام بیاورد.
ترامپ دوشنبه ۲۱ اردیبهشت، در گفتوگوهای جداگانهای با رسانههای فاکسنیوز و سیبیاِس و پس از آن در حاشیه مراسمی در کاخ سفید، به موضوع مذاکرات با جمهوری اسلامی پرداخت و نارضایتی خود از پاسخ ارائه شده از سوی تهران را ابراز کرد.
او در کاخ سفید به خبرنگاران گفت: «وضعیت آتشبس شبیه به وقتی است که پزشک میگوید احتمال زنده ماندن عزیزتان در اغما تقریبا یک درصد است.»
ترامپ پاسخ جمهوری اسلامی به پیشنهاد آمریکا را با عبارتهایی کمتر مرسوم در ادبیات سیاسی آمریکا توصیف کرد و گفت: «یک متن آشغال خواندم که آن را ضعیفترین مینامم. حتی خواندنش را هم تمام نکردم، گفتم: آیا قرار است وقتم را برای خواندن این تلف کنم؟ متنی که فرستادهاند یکی از ضعیفترینهاست.»
در روزهای گذشته آتشبس میان آمریکا و جمهوری اسلامی با تبادل آتش میان طرفین و شلیک موشک و پهپاد از سوی ایران به قطر، کویت و امارات با چالش روبهرو شده است. در تازهترین تحول، انفجار یک پهپاد در سواحل قطر در بیستم اردیبهشت به آتشسوزی در دستکم یک کشتی منجر شد. همان روز، و ورود پهپادهایی به حریم هوایی امارات متحده عربی آتشبس را با چالشی تازه روبهرو کرد.
با این حال، پیشتر ترامپ تاکید کرده بود که آتشبس همچنان برقرار است.
جمهوری اسلامی موضع خود را تغییر داد
رییسجمهوری آمریکا همچنین در اظهار نظرهای خود در روز دوشنبه ۲۱ اردیبهشت گفت که تهران با انتقال اورانیوم غنیشده خود به ایالات متحده موافقت کرده بود، اما بعدا موضع خود را تغییر داد و این تعهد را در پاسخ مکتوبی که پس از چهار روز ارسال کردند، نگنجاند.
ترامپ گفت: «آنها به ما گفتند که شما باید آن [اورانیوم با غنای ۶۰ درصد] را تحویل بگیرید. ما قرار بود همراه آنها پیش برویم، اما نظرشان را عوض کردند چون آن را در متن ننوشتند.»
او افزود: «آنها با ما توافق میکنند و بعد حرفشان را پس میگیرند.»
ترامپ همچنین بار دیگر بر اراده آمریکا برای جلوگیری از دستیابی جمهوری اسلامی به سلاح اتمی تاکید کرد.
همزمان با این اظهارات، سیبیاس نیوز به نقل از ترامپ گزارش داد آخرین پیشنهاد صلح ارائه شده از سوی حکومت ایران «بد» است. در این گزارش به نقل از رییسجمهوری آمریکا تاکید شده بود که تهران در مورد برنامه هستهای خود برخی امتیازها داده، اما «بههیچوجه کافی نیست.»
ترامپ در پاسخ به این پرسشِ سیبیاس که چه چیزی را در پاسخ تهران غیرقابل قبول میداند، گفت: «این فقط یک پیشنهاد بد بود، در واقع یک پیشنهاد احمقانه بود.»
رییسجمهوری آمریکا ساعاتی پس از اعلام خبر ارائه پاسخ تهران به پیشنهاد یکصفحهای آمریکا از طریق میانجی پاکستانی، این پاسخ را «کاملا غیرقابل قبول» خوانده بود.
احتمال حمله دوباره آمریکا به جمهوری اسلامی
رییسجمهوری آمریکا همچنین تاکید کرد ایالات متحده میتواند بهسرعت اهداف نظامی باقیمانده ایران را هدف قرار دهد و افزود که تهران از نظر نظامی تا حد زیادی شکست خورده است.
ترامپ به خبرنگاران گفت: «ایران از نظر نظامی کاملا شکست خورده و چیز کمی برایشان باقی مانده است. ما ظرف حدود یک روز آن را هم از بین خواهیم برد.»
ترامپ همچنین در گفتوگو با فاکسنیوز گفت که در حال بررسی احیای «پروژه آزادی» برای بازگشایی تنگه هرمز است. او افزود این بار هدایت کشتیها از طریق این تنگه تنها بخش کوچکی از یک عملیات نظامی گستردهتر علیه جمهوری اسلامی خواهد بود.
کاربرد واژه «غرامت» در پاسخ تهران
خبرگزاری آسوشیتدپرس به نقل از دو دیپلمات منطقهای گزارش داد که درخواست جمهوری اسلامی برای دریافت غرامت جنگی، از جمله مسائلی بود که به کلافگی ترامپ و ناامیدی او از گفتوگوهای جاری با تهران برای توافق احتمالی منجر شد.
این گزارش به نقل از دیپلماتها میگوید ترامپ نسبت به استفاده از واژه «غرامت» در پیشنهادهای تهران محتاط بوده، زیرا موافقت با آن میتواند بهمنزله پذیرش شکست تلقی شود.
سال گذشته نیز، پس از جنگ ۱۲روزه، وزارت خارجه آمریکا تقاضای جمهوری اسلامی برای دریافت غرامت از آمریکا در ازای از سرگیری مذاکرات را «مضحک» خواند.
یکی از دیپلماتها گفت پاکستان در حال تلاش برای میانجیگری با هدف تدوین یک یادداشت تفاهم میان ایالات متحده و ایران است که به جنگ پایان دهد و امکان ادامه گفتوگوهای گستردهتر برای حل مسائل حلنشده را فراهم آورد.
این دیپلمات افزود پاکستان از حمایت دیگر کشورهای منطقه برخوردار است و رهبران این کشور، با هر دو طرف و همچنین دولتهای منطقه در تماساند تا به حفظ آتشبس، پایان جنگ و توافق طرفها برای برگزاری مذاکرات حضوری در هفته آینده کمک کنند.
