ترامپ پاسخ تهران به طرح صلح را رد کرد؛ ادامه بحران تنگه هرمز قیمت نفت را بالا برد

خبرگزاری رویترز دوشنبه ۲۱ اردیبهشت گزارش داد چند روز پس از آن‌که آمریکا پیشنهادی را برای ازسرگیری مذاکرات ارائه کرد، تهران ۲۰ اردیبهشت پاسخ خود را ارائه داد. پاسخی که بر پایان جنگ «در همه جبهه‌ها»، به‌ویژه لبنان - جایی که اسرائیل، متحد آمریکا، با نیروهای حزب‌الله مورد حمایت جمهوری اسلامی درگیر است - تمرکز داشت.

صداوسیمای جمهوری اسلامی گزارش داد تهران همچنین خواستار دریافت غرامت خسارات جنگ و تاکید بر حاکمیت ایران بر تنگه هرمز شده است.

خبرگزاری تسنیم، وابسته به سپاه پاسداران، نیز گزارش داد جمهوری اسلامی در این پاسخ خواستار پایان محاصره دریایی آمریکا، تضمین عدم حمله مجدد، لغو تحریم‌ها و پایان ممنوعیت فروش نفت ایران از سوی آمریکا شده است.

ترامپ تنها چند ساعت بعد، در شبکه اجتماعی تروث سوشال، این پیشنهاد را رد کرد.

او نوشت: «دوستش ندارم - کاملا غیرقابل قبول است ....»

رییس‌جمهوری آمریکا توضیح بیشتری ارائه نکرد.

اختلاف بر سر مسیر پایان جنگ

رویترز نوشت که آمریکا پیشنهاد کرده بود ابتدا درگیری‌ها متوقف شود و سپس مذاکرات درباره مسائل اختلاف‌برانگیزتر، از جمله برنامه هسته‌ای جمهوری اسلامی، آغاز شود.

پس از رد خواسته‌های تهران از سوی ترامپ، حکومت ایران ۲۱ اردیبهشت اعلام کرد پیشنهادش برای پایان جنگ «سخاوتمندانه و مسئولانه» بوده است.

اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، گفت: «خواسته ما مشروع است؛ پایان جنگ، لغو محاصره و دزدی دریایی آمریکا و آزادسازی دارایی‌های ایران که تحت فشار آمریکا به‌طور ناعادلانه در بانک‌ها مسدود شده‌اند.»

او افزود: «عبور امن از تنگه هرمز و برقراری امنیت در منطقه و لبنان نیز از دیگر خواسته‌های ایران بود که پیشنهادی سخاوتمندانه و مسئولانه برای امنیت منطقه محسوب می‌شود.»

بقایی همچنین گفت جمهوری اسلامی هنوز با کسانی که «علیه ما چنین جنایتی مرتکب شدند»، تسویه‌حساب نکرده و اگر فرصتی در اختیار نیروهای مسلح قرار گیرد، «به بهترین وجه» از آن استفاده خواهد شد.

جهش قیمت نفت و ادامه بحران تنگه هرمز

در پی تداوم بن‌بست میان تهران و واشینگتن، قیمت نفت ۲۱ اردیبهشت بیش از ۳.۵ درصد افزایش یافت.

پیش از آغاز جنگ میان آمریکا و اسرائیل با جمهوری اسلامی در ۹ اسفند ۱۴۰۴، حدود یک‌پنجم نفت و گاز طبیعی مایع جهان از تنگه هرمز عبور می‌کرد. این آبراه اکنون به یکی از مهم‌ترین نقاط فشار در جنگ تبدیل شده است.

اگرچه تردد کشتی‌ها در تنگه هرمز در مقایسه با پیش از جنگ بسیار کاهش یافته، داده‌های شرکت‌های کپلر و ال‌اس‌یی‌جی نشان می‌دهد هفته گذشته سه نفتکش حامل نفت خام از این مسیر عبور کردند.

بر اساس این داده‌ها، این کشتی‌ها برای جلوگیری از حمله احتمالی جمهوری اسلامی، سامانه‌های ردیابی خود را خاموش کرده بودند.

درگیری‌های پراکنده در اطراف تنگه هرمز طی روزهای اخیر، آتش‌بسی را که از اواسط فروردین ۱۴۰۵ جنگ گسترده را متوقف کرده بود، بار دیگر تحت فشار قرار داده است.

فشار سیاسی بر ترامپ

رویترز در ادامه گزارش خود نوشت نظرسنجی‌ها نشان می‌دهند «جنگ ایران» در میان رای‌دهندگان آمریکایی محبوب نیست؛ به‌ویژه در شرایطی که قیمت بنزین در آمریکا به‌شدت افزایش یافته و کمتر از شش ماه تا انتخابات سراسری باقی مانده است. انتخاباتی که مشخص خواهد کرد آیا جمهوری‌خواهان کنترل کنگره را حفظ خواهند کرد یا نه.

آمریکا همچنین در این جنگ حمایت گسترده بین‌المللی به دست نیاورده است.

متحدان ناتو درخواست واشینگتن را برای اعزام کشتی به تنگه هرمز رد کرده‌اند و گفته‌اند بدون توافق کامل صلح و ماموریتی با پشتوانه بین‌المللی، وارد عمل نخواهند شد.

تلاش‌های دیپلماتیک و ادامه تنش

هنوز مشخص نیست گام‌های بعدی آمریکا در حوزه دیپلماتیک یا نظامی چه خواهد بود.

ترامپ قرار است چهارشنبه ۲۳ اردیبهشت وارد پکن شود و موضوع ایران یکی از محورهای گفت‌وگوی او با شی جین‌پینگ، رییس‌جمهوری چین، خواهد بود.

او در هفته‌های اخیر تلاش کرده چین را برای اعمال فشار بر تهران به‌منظور توافق با واشینگتن به کار بگیرد.

ترامپ در اظهاراتی که ۲۰ اردیبهشت پخش شد، درباره پایان عملیات نظامی علیه ایران گفت: «آن‌ها شکست خورده‌اند، اما این به معنی تمام شدن کارشان نیست.»

بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، نیز گفت جنگ هنوز پایان نیافته، زیرا «کارهای بیشتری» برای حذف اورانیوم غنی‌شده در ایران، برچیدن تاسیسات غنی‌سازی و مقابله با نیروهای نیابتی و توان موشکی تهران باقی مانده است.

او در گفت‌وگو با برنامه «۶۰ دقیقه» شبکه سی‌بی‌اس گفت بهترین راه برای حذف اورانیوم غنی‌شده، دیپلماسی است، اما استفاده از زور را نیز رد نکرد.

مسعود پزشکیان، رییس‌ دولت جمهوری اسلامی، در پیامی در شبکه‌های اجتماعی نوشت حکومت ایران «هرگز در برابر دشمن تسلیم نخواهد شد» و «با قدرت از منافع ملی دفاع خواهد کرد».

ادامه ناامنی در منطقه

با وجود تلاش‌های دیپلماتیک برای خروج از بن‌بست، تهدید علیه مسیرهای کشتیرانی و اقتصاد کشورهای منطقه همچنان ادامه دارد.

امارات متحده عربی ۲۰ اردیبهشت اعلام کرد دو پهپاد شلیک‌شده از سوی ایران را رهگیری کرده است.

قطر نیز حمله پهپادی به یک کشتی باری را که از ابوظبی حرکت کرده بود، محکوم کرد و کویت گفت سامانه‌های پدافند هوایی این کشور با پهپادهایی مقابله کرده‌اند که وارد حریم هوایی‌اش شده بودند.

در جنوب لبنان نیز، با وجود آتش‌بس اعلام‌شده با میانجی‌گری آمریکا، درگیری‌ها میان اسرائیل و حزب‌الله ادامه دارد.

نتانیاهو در گفت‌وگوی خود با سی‌بی‌اس گفت پایان درگیری با ایران لزوما به معنی پایان جنگ در لبنان نیست.