جی‌دی ونس: ما روشن گفته‌ایم چه می‌خواهیم، اکنون توپ در زمین جمهوری اسلامی است

او گفت: «نمی‌گویم که اوضاع بد پیش رفت؛ فکر می‌کنم کارهایی هم درست پیش رفت. ما پیشرفت‌های زیادی داشتیم، اما همچنین به وضوح مشخص کردیم و فکر می‌کنم این بخشی از پیشرفتی بود که به دست آوردیم، که شرایطی که ایالات متحده می‌تواند در آنها از خود انعطاف نشان دهد، چیست.»

او افزود: «مشخص کردیم در چه مواردی منعطف هستیم و چه چیزهایی را حتما باید ببینیم تا رییس‌جمهوری ایالات متحده احساس کند که در حال دستیابی به یک توافق خوب است؛ بنابراین ما آن موارد را مطرح کردیم و گفت‌وگوهای خوبی داشتیم.»

ونس افزود: «فکر می‌کنم این اولین بار بود که می‌دیدید دولت ایران و دولت ایالات متحده در چنین سطح بالایی با هم دیدار می‌کنند، شاید در تاریخ رهبری فعلی ایران. بنابراین، من این را یک نکته مثبت می‌بینم و دوباره می‌گویم، ما در مذاکرات پیشرفت داشتیم. سوال بزرگ از اینجا به بعد این است که آیا ایرانی‌ها انعطاف‌پذیری کافی خواهند داشت و آیا موارد حیاتی را که ما برای به سرانجام رسیدن کارها نیاز داریم، خواهند پذیرفت یا خیر.»

جی‌دی ونس، معاون رییس‌جمهوری آمریکا، پیشتر صبح یکشنبه در اسلام‌آباد و پس از حدود ۲۱ ساعت مذاکره فشرده با هیات جمهوری اسلامی اعلام کرده بود که با وجود انجام گفت‌وگوهای «جدی و محتوایی»، دو طرف به توافق نرسیده‌اند و واشینگتن اکنون با «آخرین و بهترین پیشنهاد» خود مذاکرات را ترک می‌کند.

ونس در یک نشست کوتاه مطبوعاتی، ضمن قدردانی از نقش پاکستان در میزبانی مذاکرات، تاکید کرد که این کشور «تلاش چشمگیری» برای نزدیک کردن مواضع دو طرف انجام داده و ناکامی در رسیدن به توافق به میزبانان مربوط نبوده است. او گفت: «خبر خوب این است که گفت‌وگوهای قابل توجهی انجام شد، اما خبر بد این است که به توافق نرسیدیم» و افزود که این نتیجه «برای ایران بسیار بدتر از آمریکا» است.

معاون رییس‌جمهوری آمریکا تصریح کرد که هیات آمریکایی بدون دستیابی به توافق به واشینگتن بازمی‌گردد، در حالی که به گفته او، خطوط قرمز آمریکا به‌طور کامل و شفاف به طرف ایرانی منتقل شده است. او توضیح داد که واشینگتن مشخص کرده در چه حوزه‌هایی آمادگی انعطاف دارد و در چه مواردی «به هیچ وجه» کوتاه نخواهد آمد، اما [حکومت] ایران این شروط را نپذیرفته است.

او دوشنبه در گفت‌وگو با شکبه فاکس‌نیوز گفت: «آنچه رییس‌جمهوری ایالات متحده گفته این است که اولا، ایران هرگز نمی‌تواند سلاح هسته‌ای داشته باشد. بنابراین، تمام خطوط قرمز ما از این اصل اساسی نشات می‌گیرد؛ زیرا این یک مساله است که ایرانی‌ها بگویند خودشان هرگز به دنبال سلاح هسته‌ای نخواهند رفت. آنها حاضرند این را بگویند و این خوب است. اما شما باید طبیعتا این چیزها را راستی‌آزمایی کنید.»

معاون ترامپ افزود: «دو مورد خاص وجود دارد که رییس‌جمهوری گفته است در آنها هیچ انعطافی نداریم. ما باید به نتیجه‌ای برسیم که رییس‌جمهوری درباره اولین مورد یعنی برنامه هسته‌ای گفته است. آنچه برخی آن را «غبار» می‌نامند، یعنی همان اورانیوم غنی‌سازی شده‌ای که ایرانی‌ها در حال حاضر در اختیار دارند؛ ما گفته‌ایم که می‌خواهیم آن مواد از ایران خارج شود و می‌خواهیم اکنون مالکیت آن را در اختیار بگیریم. چرا این اهمیت دارد؟ زیرا آنها در حال حاضر به آن مواد دسترسی دارند. آن مواد در واقع در اثر «عملیات چکش نیمه‌شب» زیر زمین دفن شده است، اما اگر به بلندمدت فکر کنید، رییس‌جمهوری نمی‌خواهد رییس‌جمهوری بعدی یا رییس‌جمهوری بعد از آن نگران این برنامه باشد؛ بنابراین ما می‌خواهیم آن مواد را به‌طور کامل از ایران خارج کنیم تا ایالات متحده بر آن کنترل داشته باشد. این مورد اول بود.»

ونس گفت: «مورد دوم دوباره به موضوع راستی‌آزمایی برمی‌گردد. این یک چیز است که ایرانی‌ها بگویند قرار نیست سلاح هسته‌ای داشته باشند، اما اینکه ما مکانیسمی را برای اطمینان از عدم وقوع آن ایجاد کنیم، بحث دیگری است. بخشی از آن، طبیعتا، اطمینان از این است که آنها توانایی غنی‌سازی اورانیوم را نداشته باشند؛ همان راهی که قبلا از طریق آن به سلاح هسته‌ای بسیار نزدیک شدند. بنابراین اینها واقعا دو موردی هستند که صادقانه بگویم، فکر می‌کنم ایرانی‌ها در آنها پیشرفت‌هایی داشتند. آنها به سمت موضع ما حرکت کردند، به همین دلیل است که فکر می‌کنم می‌توانیم بگوییم نشانه‌های خوبی داشتیم، اما آنها به اندازه کافی پیش نیامدند. بنابراین آنچه تصمیم گرفتیم این است که می‌دانید، با توجه به اینکه فکر نمی‌کنیم این تیم فعلی در این بازه زمانی فعلی بتواند به توافق برسد، اجازه دهیم آنها به تهران برگردند، ما هم به واشینگتن برگردیم و اکنون اینجا، جایی است که امروز ایستاده‌ایم.»

جی‌دی ونس در ادامه این گفت‌وگو تاکید کرد که در حال حاضر توپ در زمین جمهوری اسلامی است.

او گفت: « ما مشخص کرده‌ایم که در کجا مایل به مدارا هستیم و همچنین به وضوح گفته‌ایم که مواد هسته‌ای باید از ایران خارج شوند.»

ونس افزود: «نکته جالب درباره این موضوع این است که در فرآیند انجام این مذاکرات، من فکر می‌کنم به درکی درباره نحوه مذاکره ایرانی‌ها رسیدیم. و این در نهایت دلیلی است که ما پاکستان را ترک کردیم، زیرا آنچه فهمیدیم این بود که آنها قادر نبودند، فکر می‌کنم تیمی که آنجا بود قادر نبود توافقی را نهایی کند. آنها باید به تهران برمی‌گشتند تا یا از رهبر یا از جای دیگری، در واقع تاییدیه شرایطی را که ما تعیین کرده بودیم بگیرند.»

او گفت: « بنابراین دوباره می‌گویم، اینکه آیا گفت‌وگوهای بیشتری خواهیم داشت یا در نهایت به توافق می‌رسیم، به آنها بستگی دارد. واقعا فکر می‌کنم توپ در زمین ایران است؛ زیرا ما چیزهای زیادی را روی میز گذاشتیم و خطوط قرمزمان را بسیار شفاف اعلام کردیم.»

ونس افزود: «ما همچنین شفاف گفتیم که در واقع بسیار خوشحال خواهیم شد، همان‌طور که رییس‌جمهوری ایالات متحده گفته است، اگر با ایران مانند یک کشور عادی رفتار شود؛ اگر اقتصادی عادی داشته باشد و مردمش بتوانند شکوفا شوند و پیشرفت کنند. اما برای اینکه ایران از نظر اقتصادی یک کشور عادی باشد، باید از منظر عدم پیگیری سلاح هسته‌ای و همچنین از منظر عدم پیگیری تروریسم، یک کشور عادی باشد. بنابراین، من فکر می‌کنم یک «توافق بزرگ» در اینجا وجود دارد که می‌توان به آن دست یافت، اما این به ایرانی‌ها بستگی دارد که گام بعدی را بردارند.»

او در ادامه گفت: «یکی از چیزهایی که درباره‌اش صحبت کردیم، این بود که ما نیاز داریم شاهد بازگشایی کامل تنگه هرمز باشیم. و صادقانه بگویم، این یکی از مواردی است که ایرانی‌ها سعی کردند در طول مذاکرات قوانین را به نفع خود تغییر دهند. ما کاملا برای آنها شفاف کردیم که چنین امری غیرقابل قبول است. ما با این موضع به مذاکرات آمدیم که آنچه ایالات متحده در اینجا داده است، یک آتش‌بس است؛ ما بمباران این کشور را متوقف کردیم. آنچه انتظار داریم که ایرانی‌ها در مقابل بدهند، بازگشایی کامل تنگه هرمز است. همان‌طور که رییس‌جمهوری گفته است، ما شاهد افزایش قابل توجه ترافیک عبوری از تنگه هرمز بوده‌ایم. این برای اقتصاد جهانی خوب است و برای ایالات متحده آمریکا نیز خوب است، اما هنوز شاهد بازگشایی کامل نبوده‌ایم.»

معاون رییس‌جمهوری آمریکا افزود: بنابراین انتظار ما این است که ایرانی‌ها به پیشرفت در جهت باز کردن تنگه هرمز ادامه دهند، و اگر دست به چنین کاری نزنند، این موضوع اساسا مذاکره‌ای را که با آنها داریم تغییر خواهد داد.»

او گفت: «من باید اعتبار زیادی برای ژنرال منیر، رییس ستاد ارتش پاکستان و نیز نخست‌وزیر این کشور قائل شوم؛ هر دو آن‌ها میزبانانی فوق‌العاده و به نظر من دولتمردانی بی‌نظیر در کمک به میانجی‌گری گفت‌وگو بین ما و ایرانی‌ها بودند؛ دو کشوری که برای مدتی بسیار طولانی گفت‌وگوهای جدی با هم نداشته‌اند.»

ونس سپس درباره اظهارات عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، گفت: « ببینید او چه گفته است، بله، کمی بلوف و تشر در حرف‌هایش وجود دارد، اما اگر بین خطوط را بخوانید، خود او می‌گوید که ما فقط چند سانتی‌متر با یک توافق فاصله داشتیم. فکر می‌کنم این نشان می‌دهد که اولا ایرانی‌ها تمایل به انجام معامله دارند و ثانیا آنها در جریان مذاکرات بسیار به موضع ما نزدیک شدند.»

معاون رییس‌جمهوری آمریکا در ادامه گفت‌وگوی خود با شبکه فاکس‌نیوز گفت: «اما باید یک نکته را بگویم. ایرانی‌ها مذاکره‌کنندگان بسیار متفاوتی هستند؛ حداقل آن ایرانی‌ها مذاکره‌کنندگان بسیار متفاوتی نسبت به ما در ایالات متحده بودند. کاری که من و جرد کوشنر و استیو ویتکاف انجام دادیم این بود که بسیار شفاف گفتیم: ببینید، اینها چیزهایی است که ما مایل به دادنشان هستیم، اما اینها چیزهایی است که حتما باید داشته باشیم: ما باید مواد غنی‌شده را از ایران خارج کنیم. ما باید تعهد قطعی آنها را برای عدم توسعه سلاح هسته‌ای داشته باشیم.»

او افزود: «فکر می‌کنم اگر ایرانی‌ها مایل باشند بر سر این نکات با ما به تفاهم برسند، این می‌تواند یک توافق بسیار بسیار خوب برای هر دو کشور باشد. اگر مایل نباشند، این دیگر به خودشان بستگی دارد؛ این تصمیم آنهاست و واقعا توپ در زمین آنهاست. بنابراین وقتی شما می‌پرسید بعد چه می‌شود؟ من فکر می‌کنم ایرانی‌ها تعیین خواهند کرد که بعد چه می‌شود.» ونس گفت: «همان‌طور که ربیس‌جمهوری ایالات متحده می‌گوید، کارت‌ها در دست ماست؛ ما برتری نظامی داریم. ما اکنون فشار اقتصادی اضافی داریم که از طریق محاصره‌ای که بر نفت بارگیری شده از تنگه هرمز اعمال کرده‌ایم، بر آنها وارد می‌کنیم. بنابراین ما کارت‌های زیادی داریم، اهرم فشار داریم و خواهیم دید که ایرانی‌ها با آن چه می‌کنند.»

معاون رییس‌جمهوری آمریکا درباره محاصره دریایی جمهوری اسلامی گفت: «این محاصر فقط به شناورهایی که با پرچم ایران حرکت می‌کنند، محدود نیست، بلکه شامل هر شناوری است که بدانیم به سمت بنادر ایران می‌رود یا از بنادر ایران آمده است.»

او افزود: «احتمالا خواهید دید که برخی کشتی‌ها سعی می‌کنند پرچم خود را تغییر دهند، اما البته ما متوجه خواهیم شد، زیرا اطلاعات بسیار خوبی داریم که کدام یک از کشتی‌هایی که وارد یا خارج می‌شوند به ایران مرتبط هستند.»

ونس گفت: «تنها کاری که ایرانی‌ها توانسته‌اند انجام دهند درگیر شدن در این تروریسم اقتصادی فعال علیه کل جهان است؛ آنها اساسا هر کشتی را که از تنگه هرمز عبور می‌کند تهدید می‌کنند. رییس‌جمهوری ایالات متحده نشان داد که دو طرف می‌توانند این بازی را انجام دهند و اگر ایرانی‌ها بخواهند در تروریسم اقتصادی شرکت کنند، ما از یک اصل ساده پیروی خواهیم کرد: هیچ کشتی ایرانی هم از تنگه هرمز عبور نخواهد کرد.»

او افزود: «ما می‌دانیم که این موضوع بزرگی برای آنهاست. می‌دانیم که این اهرم فشار اقتصادی اضافی ایجاد می‌کند و دوباره می‌گویم، رییس‌جمهوری می‌خواهد مردم ایران شکوفا شوند و موفق باشند. او تیم مذاکره‌کننده خود را فرستاد تا یک پیشنهاد جدی را روی میز بگذارد. توپ در زمین ایران است. آیا پیشرفت کردیم؟ بله، اما از ایرانی‌ها خواهیم فهمید که آیا می‌توانیم به آن پیشرفت نهایی دست یابیم که ما را به یک توافق بزرگ برساند یا خیر.»

معاون رییس‌جمهوری آمریکا گفت: «من توصیه‌هایم را به دونالد ترامپ ارائه می‌دهم. همه ما این کار را می‌کنیم. انتظار دارم وقتی به رییس‌جمهوری توصیه‌ای می‌کنم، آن توصیه محرمانه بماند، زیرا رییس‌جمهوری باید بتواند به مشاوران ارشد خود تکیه کند بدون اینکه آنها به سمت رسانه‌ها بدوند.»

او افزود: «آنچه می‌توانم بگویم این است که من ۱۰۰ درصد با رییس‌جمهوری در این مورد موافقم که ایران نمی‌تواند سلاح هسته‌ای داشته باشد. من فقط در مذاکراتی که در چند روز گذشته داشتیم دیدم که اینها مذاکره‌کنندگان سرسختی هستند، اما اساسا از آن دست افرادی هستند که با داشتن سلاح هسته‌ای، هزینه‌های وحشتناکی را به کل جهان تحمیل می‌کنند. اگر آنها الان حاضرند در تروریسم اقتصادی علیه کل جهان شرکت کنند، اگر بمب هسته‌ای در تهران داشته باشند، دست به چه کارهایی خواهند زد؟ چه اهرم فشاری خواهند داشت؟ این نتیجه‌ای نیست که برای ما قابل قبول باشد یا اساسا برای هیچ‌کس قابل قبول باشد. بنابراین من ۱۰۰ درصد از اهداف رییس‌جمهوری برای دور نگه داشتن سلاح‌های هسته‌ای، دور نگه داشتن بدترین سلاح‌های جنگی، از دست ایرانی‌ها حمایت می‌کنم.»