هرچند بسیاری از گمانهزنیها وقوع درگیری میان تهران و واشینگتن را فوری میدانند اما به نظر میرسد انتخاباتهای پیش رو در آمریکا، بر این موضوع سایه انداخته است. اکسیوس به نقل از لیندسی گراهام نوشت که «افرادی در اطراف دونالد ترامپ» به او توصیه میکنند حمله نکند.
آکسیوس در گزارشی که بامداد یکشنبه سوم اسفند، انتشار یافت، نوشت که گراهام، سناتور جمهوریخواه، به این رسانه گفته است: «نگرانیها درباره عملیاتهای نظامی بزرگ در خاورمیانه را با توجه به درگیریهای گذشته درک میکنم. با این حال، به نظر میرسد صداهایی که علیه درگیر شدن هشدار میدهند، پیامدهای مهار نکردن شر را نادیده میگیرند.»
او در این گفتوگو بر موضع اخیر خود درباره ایران تاکید کرده و افزوده است که پس از سفر اخیر خود به منطقه، به این نتیجه رسیده که اکنون فرصت «ایجاد یک تغییر تاریخی در ایران» فراهم است.
گراهام وضعیت فعلی در دولت آمریکا و در میان اطرافیان رییسجمهوری این کشور را اینطور ارزیابی کرد: «از نظر من صداهای مخالف درگیر شدن و آنهایی که از خطرات مرتبط با اقدام قاطع قاطع علیه حکومت ایران میگویند، بهطور فزایندهای بلندتر شدهاند. زمان نشان خواهد داد که این وضعیت چگونه پیش خواهد رفت.»
اکسیوس همچنین نوشت در حالی که دو ناو هواپیمابر و صدها جنگنده برای آنچه میتواند یک عملیات نظامی بزرگ باشد در حال آمادهسازی در منطقه هستند، اما تیم رییسجمهوری ایالات متحده همزمان در مذاکره با ایران نوعی انعطاف محدود از خود نشان میدهد.
دلایل مخالفت با حمله تا حدی روشن است، اما هویت مخالفان نه!
اکسیوس نوشته است که «برخی مشاوران ترامپ و برخی افراد حلقه نزدیک به او» درباره «خردمندانه بودن حمله» تردید دارند و به او توصیه میکنند از تهدید نظامی صرفا برای امتیازگیری از جمهوری اسلامی استفاده کند، اما به هویت این مشاوران و نزدیکان اشاره نشده است.
ژاپنتایمز نیز در گزارشی که شامگاه شنبه دوم اسفند منتشر شد نوشت که هرچند به نظر میرسد ترامپ، به «جنگ با جمهوری اسلامی» تمایل دارد اما مشاورانش درباره نگرانیهای اقتصادی رایدهندگان به او هشدار میدهند.
این رسانه به نقل از یک مقام ارشد کاخ سفید و بدون اشاره به هویت او نوشت که با وجود لفاظیهای جنگطلبانه ترامپ، هنوز «حمایت یکپارچهای» در داخل دولت برای پیشبرد حمله به ایران وجود ندارد.
این منبع مهمترین دلیل این مخالفتها را نگرانی بابت پایگاه رای جمهوریخوان در انتخاباتهای پیشِ رو در ایالات متحده خواند و نوشت: «دستیاران ترامپ همچنین به ضرورت اجتناب از ارسال پیامی حاکی از بیتوجهی به رایدهندگان مردد که بیشتر نگران اقتصاد هستند، توجه دارند.»
آموس یادلین، رییس پیشین اطلاعات نظامی ارتش اسرائیل که در زمره افرادی است که تقابل میان آمریکا و جمهوری اسلامی را «قریبالوقوع» میداند، به تایمز اسرائیل گفت که هرچند رییسجمهوری ایالات متحده «بسیار مصمم» اما «بسیاری با حمله مخالفند.»
او افزود: «دقیقا روشن نیست که پنتاگون میخواهد با این حمله به چه چیزی دست یابد. یک ابرقدرت ظرف چند روز به جنگی وارد نمیشود. یک مسیر دیپلماتیک وجود دارد که باید تا پایان طی شود.»
کرت میلز، مدیر اجرایی مجله «امریکن کانسرواتیو» که یک ملیگرای محافظهکار و مخالف مداخلهگری نظامی گسترده آمریکا در جهان است، شنبه دوم اسفند به واشینگتنپست گفت که هرچند آنهایی که در ماه ژوئن (جنگ ۱۲روزه اسرائیل و آمریکا علیه جمهوری اسلامی) مخالف جنگ بودند، «هنوز هم مخالفاند»، اما مخالفت «بسیار شدید» هم در جناح راست دیده نمیشود زیرا مردم میبینند که ترامپ از تمام کارزارهای نظامی جان سالم به در برده و هزینه سیاسی و اقتصادی چندانی به کشور تحمیل نشده است، بنابراین سیاست کلی این است که «فعلا هشدار زودهنگام ندهید».
برخی رسانهها در ایران گزارش دادند فروشگاه جینوست در خیابان فرشته تهران، شنبه ۱۹ مهر و پس از برگزاری جشنی در ۱۸ مهر و انتشار ویدیوهای آن، بهدست نیروی انتظامی پلمب شد.
وبسایت خبری «آسیانیوز ایران» با اشاره به این اقدام نوشت که به نظر میرسد این برخورد، صرفا یک واکنش مقطعی نیست، بلکه بخشی از یک کارزار بزرگتر برای «کنترل بیشتر بر فضای اجتماعی، مقابله با نمایش ثروت و اجرای سختگیرانهتر قوانین» است.
بسیاری از کسبوکارها نگران تاثیر این سیاست تازه بر معیشت، سلامت روان شهروندان و زندگی اجتماعی آنها هستند.
فشار اقتصادی حکومت بر مردم و استفاده از آنها برای سرکوب
در هفتههای اخیر فشار حکومت بر کسبوکارها و شهروندان به دلیل سرپیچی از قانون حجاب اجباری، رقص و سرو مشروبات الکلی افزایش چشمگیری پیدا کرده است. از جمله، در پی انتشار ویدیوهایی از برگزاری جشنی در جزیره کیش با عنوان «قهوهپارتی» در رسانههای اجتماعی، دادستان عمومی و انقلاب کیش، از تشکیل پرونده و بازداشت برگزارکنندگان آن خبر داد.
یکی از زنان کافهداری که تجربه برخورد عوامل انتظامی با چنین جشنهایی را دارد به ایراناینترنشنال گفت شاهد بوده که مقامات در بعضی موارد از افراد بازداشتشده - بدون توجه به موقعیت مالیشان - وثیقه چند میلیاردی دریافت کرده و آنها را از کار کردن منع کردهاند.
او افزود بر اساس مشاهداتش بر این باور است که حساسیت بیشتری روی تجمعات تفریحی با حضور جوانها و نسل زد وجود دارد و نیروهای امنیتی با چنین رویدادهایی خشنتر برخورد میکنند.
مقامهای جمهوری اسلامی همواره چنین جشنهایی را «برخلاف شئونات اسلامی» و «هنجارشکنی» توصیف کرده و به نظر میرسد نگران الگوبرداری کسبوکارها از یکدیگر در این زمینهاند.
در ماههای اخیر ویدیوهایی از صاحبان چندین کافه در دزفول و قم در رسانههای اجتماعی منتشر شده که در آن در سخنانی شبیه به اعتراف اجباری یا به دلیل برگزاری جشن همراه با رقص و موسیقی، از مسئولان عذرخواهی و ابراز ندامت میکنند یا از مشتریان خود میخواهند برای جلوگیری از پلمب شدن، حجاب را رعایت کنند.
کارمند یک کافه در تهران به ایراناینترنشنال گفت مقامهای جمهوری اسلامی تلاش میکنند با فشار بر صاحبان کسبوکارها و تهدید به برخورد و پلمب اماکن، مردم را در برابر هم قرار دهند و از آنها به عنوان وسیلهای برای سرکوب و سانسور خودشان و زنان استفاده کنند.
پلمب به مثابه ابزار فشار سیاسی
از طرف دیگر، شواهد و گزارشهای رسیده حاکی است حکومت از بستن کسبوکارها برای انتقامگیری از مخالفانش هم استفاده میکند.
اطلاعات و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند دستکم در دو مورد، کسبوکار شهروندان به دلیل فعالیت سیاسی خود آنها یا نزدیکانشان و با هدف اعمال فشار بر افراد، به دستور نهادهای حکومتی در تهران پلمب شدهاند.
این برخورد در گذشته هم سابقه داشته و به عنوان مثال در آذر ۱۴۰۱ و همزمان با اعتراضات سراسری در خیزش «زن، زندگی، آزادی»، اداره اماکن برای توقف اعتصاب در شهرهای مختلف کردستان و نیز در ایلام و کرمانشاه، مغازه کسبهای را که در اعتصاب شرکت کرده بودند، پلمب کردند.
کارمند یک کافه در مشهد به ایراناینترنشنال گفت حکومت فکر میکند با پلمب و بازداشت، باقی رستورانها و کافهها را «از برگزاری ایونت» بازمیدارد اما تعداد این رخدادها روز به روز بیشتر میشود و در نهایت حتی پلمب هم کارگر نیست و مراسم بسیاری از چشمش در میرود.
او افزود: «غول از چراغ جادو بیرون آمده و دیگر به آن برنمیگردد.»
مردم چه میگویند؟
رسانههای اجتماعی از جمله ایکس و اینستاگرام سرشار از روایت شهروندان از پلمب شدن کسبوکارها و فشار اجتماعی بر زنان برای حجاب اجباریاند.
گروهی از زنان با اشاره به پلمب کافه و رستورانها و جریمههای موجود، بر این باورند تنها زمانی میتوان گفت حجاب اجباری در ایران برچیده شده که زنان بتوانند آزادانه با پوشش دلخواه خود در مدرسه، دانشگاه، محل کار و اماکن دولتی حاضر شوند و مدارک هویتی بدون حجاب اجباری داشته باشند.
برخی دیگر از زنان هم با اشاره به فشار موجود بر آنها در محل کار برای حجاب اجباری، میگویند حجاب آزاد نشده، بلکه حکومت بهدلیل شجاعت زنها در سرپیچی از قانون حجاب اجباری و همچنین ترس از اعتراضات مردم بهخاطر فشارهای اجتماعی و شرایط سخت معیشتی، مستاصل شده است.
در کشوری با فرهنگ طولانی قهوهخانهداری در کنار نبود فضاهای تفریحی کافی و آزادیهای اجتماعی، کافهها جزو معدود مکانهای مورد علاقه جوانها برای جمع شدن و تنفساند.
فشار بر کافهها و رستورانها بر سر حجاب و بگیر و ببند زنان، ممکن است باعث جرقه خوردن دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران بشود.
