جزئیات تازه درباره دور دوم مذاکرات غیرمستقیم میان جمهوری اسلامی و آمریکا در ژنو از ابراز نارضایتی آمریکا و «توبیخ هیات ایرانی» از سوی آنها خبر میدهد. واشینگتن در این جلسه تهران را به نقض تعهد اولیه برای گفتوگو درباره موشکها و نیروهای نیابتیاش متهم کرد.
اسرائیل هیوم در گزارشی که شنبه دوم اسفند انتشار یافت، این مجادله را سبب عمیقتر شدن شکافها خواند و افزود که هیات مذاکرهکننده جمهوری اسلامی به آمریکا گفتهاند تنها در صورت دستیابی به توافق هستهای و رفع تحریمها حاضرند درباره دیگر مسائل مد نظر واشینگتن مذاکره کنند.
این رسانه همچنین نوشت که جمهوری اسلامی پس از مذاکرات ژنو از طریق عمان، در پاسخ به نارضایتی مذاکرهکنندگان آمریکایی، پیام دیگری به ایالات متحده فرستاد و از آمادگی خود برای «انعطاف بیشتر در برنامه هستهای» خبر داد، مشروط بر اینکه اجازه داشته باشد تاسیسات غنیسازی اورانیوم و سانتریفیوژها را در خاک ایران حفظ کند.
دور دوم مذاکرات تهران و واشینگتن در ژنو با میانجیگری عمان ۲۸ بهمن پایان یافت. نیویورکتایمز ۲۹ بهمن به نقل از «سه مقام ایرانی مطلع از مذاکرات ژنو»، مفاد توافق ارائه شده از سوی جمهوری اسلامی در این جلسه را شامل ارائه مشوقهای مالی و فرصتهای سرمایهگذاری و تجاری برای آمریکا از جمله در صنایع مرتبط با نفت و انرژی، آمادگی برای تعلیق غنیسازی سه تا پنج ساله و سپس پیوستن یه یک کنسرسیوم منطقهای برای غنیسازی در سطح غیرنظامی، رقیق کردن ذخایر اورانیوم در داخل و در حضور بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی، در مقابلِ لغو تحریمهای مالی و بانکی و پایان ممنوعیت فروش نفت اعلام کرد.
همزمان با انتشار این گزارش در اسرائیلهیوم، خبرگزاری رویترز به نقل از عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، نوشت که تهران طی دو تا سه روز آینده پیشنویس پیشنهاد هستهای متقابل خود را برای بررسی در اختیار مقامهای عالی حکومت ایران میگذارد تا پس از دریافت پاسخ مثبت از سوی آنها به مذاکرهکنندگان آمریکایی تحویل شود.
عراقچی همچنین افزود که احتمال دارد حدود یک هفته دیگر گفتوگوها میان جمهوری اسلامی و آمریکا از سر گرفته شود.
این در حالی است که دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، ۱۰ تا ۱۵ روز برای حصول توافق با جمهوری اسلامی در نظر گرفته و به آنها پیام داده است که در غیر این صورت «با اتفاقهایی بسیار بد» روبهرو خواهند شد.
در اسرائیل درباره حمله چه میگویند؟
در حالی که مذاکرات ادامه دارد، مقامهای آمریکایی و اسرائیلی از احتمال استفاده از گزینه نظامی سخن میگویند. مایک هاکبی، سفیر آمریکا در اسرائیل، شنبه دوم اسفند در گفتوگو با رسانه نیوزمکس به جمهوری اسلامی هشدار داد که باید ترامپ را «هم در مذاکره و هم در استفاده از زور» جدی بگیرد. او افزود: «شاید جنگ تنها راهی باشد که ایران میزان جدیت آمریکا را درک کند.»
او تاکید کرد ترامپ خواهان «توقف غنیسازی اورانیوم، کنار گذاشتن برنامه موشکهای بالستیک و پایان جاهطلبیهای هستهای ایران» است و در عین حال از «مسیر خروج دیپلماتیک» سخن گفت. هاکبی همچنین به استقرار گسترده نیروهای نظامی آمریکا در منطقه اشاره کرد و آن را بزرگترین تمرکز نظامی از سال ۲۰۰۳ تا کنون توصیف کرد.
از سوی دیگر، به گزارش اسرائیلهیوم، مقامها در این کشور برآورد میکنند که ایران تلاش خواهد کرد با ارائه پیشنهادهای بیشتر در موضوع هستهای، زمان بخرد، اما نخواهد توانست شکافها با آمریکا را پر کند.
یک منبع اسرائیلی به این رسانه گفت: «فنر در حالت فشرده قرار دارد و آمادگی نیروهای آمریکا برای یک حمله کامل بالا است، اما در روزهای آینده دستور آغاز عملیات صادر نخواهد شد.»
ترامپ و خطر ریزش رای در انتخابات میاندورهای در صورت جنگ با ایران
داخل آمریکا، محاسبات سیاسی نیز بر تصمیمگیری درباره ایران سایه انداخته است. ژاپنتایمز در گزارشی که شامگاه شنبه ۲ اسفند منتشر شد نوشت که هرچند به نظر میرسد ترامپ، به «جنگ با جمهوری اسلامی» تمایل دارد اما مشاورانش درباره نگرانیهای اقتصادی رایدهندگان به او هشدار میدهند.
یک مقام ارشد کاخ سفید به این رسانه گفت که با وجود لفاظیهای جنگطلبانه ترامپ، هنوز «حمایت یکپارچهای» در داخل دولت برای پیشبرد حمله به ایران وجود ندارد.
این مقام که به دلیل نداشتن مجوز برای صحبت با رسانهها نخواست نامش فاش شود، افزود دستیاران ترامپ همچنین به ضرورت اجتناب از ارسال «پیامی حاکی از بیتوجهی» به رایدهندگان مردد که بیشتر نگران اقتصاد هستند، توجه دارند.
این رسانه به نقل از فردی که در جلسهای با حضور مشاوران ترامپ و استراتژیستهای جمهوریخواه در کاخ سفید حضور داشته، نوشت که مشاوران کاخ سفید و مسئولان کارزار انتخاباتی جمهوریخواهان میخواهند ترامپ بر اقتصاد متمرکز بماند.
به گفته او این نکته در نشست توجیهی خصوصی که هفته گذشته با حضور شمار زیادی از وزرای کابینه و بدون حضور ترامپ برگزار شد، بهعنوان مهمترین موضوع انتخاباتی مورد تاکید قرار گرفت.
یک مقام دوم کاخ سفید، در پاسخ به پرسشهای مربوط به این گزارش، گفت دستور کار سیاست خارجی ترامپ «بهطور مستقیم به دستاوردهایی برای مردم آمریکا تبدیل شده است.»
او افزود: «تمام اقدامات رییسجمهوری، اصل "اول آمریکا" را در اولویت قرار میدهد؛ چه از طریق افزایش امنیت در جهان و از طریق دستاوردهای اقتصادی داخلی.»
گادفری، استراتژیست جمهوریخواه، نیز گفت رایدهندگان مستقل که نقشی تعیینکننده در تعیین نتیجه انتخاباتهای پیشِ رو در آمریکا دارند، نحوه برخورد ترامپ با ایران را بهدقت زیر نظر خواهند داشت.
او تاکید کرد که این گروه، در کنار پایگاه سنتی رایدهندگان به ترامپ در انتظار ارائه استدلال از سوی رییسجمهور درباره هر تصمیم در قبال ایراناند.
برخی رسانهها در ایران گزارش دادند فروشگاه جینوست در خیابان فرشته تهران، شنبه ۱۹ مهر و پس از برگزاری جشنی در ۱۸ مهر و انتشار ویدیوهای آن، بهدست نیروی انتظامی پلمب شد.
وبسایت خبری «آسیانیوز ایران» با اشاره به این اقدام نوشت که به نظر میرسد این برخورد، صرفا یک واکنش مقطعی نیست، بلکه بخشی از یک کارزار بزرگتر برای «کنترل بیشتر بر فضای اجتماعی، مقابله با نمایش ثروت و اجرای سختگیرانهتر قوانین» است.
بسیاری از کسبوکارها نگران تاثیر این سیاست تازه بر معیشت، سلامت روان شهروندان و زندگی اجتماعی آنها هستند.
فشار اقتصادی حکومت بر مردم و استفاده از آنها برای سرکوب
در هفتههای اخیر فشار حکومت بر کسبوکارها و شهروندان به دلیل سرپیچی از قانون حجاب اجباری، رقص و سرو مشروبات الکلی افزایش چشمگیری پیدا کرده است. از جمله، در پی انتشار ویدیوهایی از برگزاری جشنی در جزیره کیش با عنوان «قهوهپارتی» در رسانههای اجتماعی، دادستان عمومی و انقلاب کیش، از تشکیل پرونده و بازداشت برگزارکنندگان آن خبر داد.
یکی از زنان کافهداری که تجربه برخورد عوامل انتظامی با چنین جشنهایی را دارد به ایراناینترنشنال گفت شاهد بوده که مقامات در بعضی موارد از افراد بازداشتشده - بدون توجه به موقعیت مالیشان - وثیقه چند میلیاردی دریافت کرده و آنها را از کار کردن منع کردهاند.
او افزود بر اساس مشاهداتش بر این باور است که حساسیت بیشتری روی تجمعات تفریحی با حضور جوانها و نسل زد وجود دارد و نیروهای امنیتی با چنین رویدادهایی خشنتر برخورد میکنند.
مقامهای جمهوری اسلامی همواره چنین جشنهایی را «برخلاف شئونات اسلامی» و «هنجارشکنی» توصیف کرده و به نظر میرسد نگران الگوبرداری کسبوکارها از یکدیگر در این زمینهاند.
در ماههای اخیر ویدیوهایی از صاحبان چندین کافه در دزفول و قم در رسانههای اجتماعی منتشر شده که در آن در سخنانی شبیه به اعتراف اجباری یا به دلیل برگزاری جشن همراه با رقص و موسیقی، از مسئولان عذرخواهی و ابراز ندامت میکنند یا از مشتریان خود میخواهند برای جلوگیری از پلمب شدن، حجاب را رعایت کنند.
کارمند یک کافه در تهران به ایراناینترنشنال گفت مقامهای جمهوری اسلامی تلاش میکنند با فشار بر صاحبان کسبوکارها و تهدید به برخورد و پلمب اماکن، مردم را در برابر هم قرار دهند و از آنها به عنوان وسیلهای برای سرکوب و سانسور خودشان و زنان استفاده کنند.
پلمب به مثابه ابزار فشار سیاسی
از طرف دیگر، شواهد و گزارشهای رسیده حاکی است حکومت از بستن کسبوکارها برای انتقامگیری از مخالفانش هم استفاده میکند.
اطلاعات و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند دستکم در دو مورد، کسبوکار شهروندان به دلیل فعالیت سیاسی خود آنها یا نزدیکانشان و با هدف اعمال فشار بر افراد، به دستور نهادهای حکومتی در تهران پلمب شدهاند.
این برخورد در گذشته هم سابقه داشته و به عنوان مثال در آذر ۱۴۰۱ و همزمان با اعتراضات سراسری در خیزش «زن، زندگی، آزادی»، اداره اماکن برای توقف اعتصاب در شهرهای مختلف کردستان و نیز در ایلام و کرمانشاه، مغازه کسبهای را که در اعتصاب شرکت کرده بودند، پلمب کردند.
کارمند یک کافه در مشهد به ایراناینترنشنال گفت حکومت فکر میکند با پلمب و بازداشت، باقی رستورانها و کافهها را «از برگزاری ایونت» بازمیدارد اما تعداد این رخدادها روز به روز بیشتر میشود و در نهایت حتی پلمب هم کارگر نیست و مراسم بسیاری از چشمش در میرود.
او افزود: «غول از چراغ جادو بیرون آمده و دیگر به آن برنمیگردد.»
مردم چه میگویند؟
رسانههای اجتماعی از جمله ایکس و اینستاگرام سرشار از روایت شهروندان از پلمب شدن کسبوکارها و فشار اجتماعی بر زنان برای حجاب اجباریاند.
گروهی از زنان با اشاره به پلمب کافه و رستورانها و جریمههای موجود، بر این باورند تنها زمانی میتوان گفت حجاب اجباری در ایران برچیده شده که زنان بتوانند آزادانه با پوشش دلخواه خود در مدرسه، دانشگاه، محل کار و اماکن دولتی حاضر شوند و مدارک هویتی بدون حجاب اجباری داشته باشند.
برخی دیگر از زنان هم با اشاره به فشار موجود بر آنها در محل کار برای حجاب اجباری، میگویند حجاب آزاد نشده، بلکه حکومت بهدلیل شجاعت زنها در سرپیچی از قانون حجاب اجباری و همچنین ترس از اعتراضات مردم بهخاطر فشارهای اجتماعی و شرایط سخت معیشتی، مستاصل شده است.
در کشوری با فرهنگ طولانی قهوهخانهداری در کنار نبود فضاهای تفریحی کافی و آزادیهای اجتماعی، کافهها جزو معدود مکانهای مورد علاقه جوانها برای جمع شدن و تنفساند.
فشار بر کافهها و رستورانها بر سر حجاب و بگیر و ببند زنان، ممکن است باعث جرقه خوردن دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران بشود.
