«موسسه مطالعه جنگ» گزارش داد جمهوری اسلامی با هدف به نمایش گذاشتن تواناییهای خود و همچنین ارزیابی واکنشهای دفاعی آمریکا، دو عملیات شناسایی-آزمایشی علیه نیروی دریایی ایالات متحده در خلیج فارس انجام داده است.
این اندیشکده در تحلیل خود نوشت حکومت ایران با آغاز تنشها در دریا میکوشد فعالیتهای دریایی آمریکا را به چالش بکشد و در برابر حمله احتمالی این کشور بازدارندگی ایجاد کند.
اقدام شناسایی-آزمایشی، عملیاتی است که با هدف ارزیابی توان، نحوه آرایش نیروها و الگوی واکنشهای طرف مقابل انجام میشود.
۱۴ بهمن، یک پهپاد شناسایی جمهوری اسلامی به سوی ناو آبراهام لینکلن در دریای عرب حرکت کرد، اما در نهایت رهگیری و منهدم شد.
اندیشکده مطالعه جنگ نوشت هرچند میزان نزدیکی پهپاد شاهد-۱۲۹ به ناو هواپیمابر مشخص نیست، اما واکنش ارتش آمریکا میتواند برای جمهوری اسلامی حاوی اطلاعات مهمی باشد؛ بهویژه درباره نحوه رویارویی نیروی دریایی ایالات متحده با پهپادهای ایرانی در محدوده عملیاتی خود.
در روزهای اخیر، گمانهزنیها درباره چشمانداز مذاکرات واشینگتن و تهران زیر سایه کارزار نظامی احتمالی آمریکا علیه جمهوری اسلامی بالا گرفته است.
پایگاه خبری اکسیوس پیشتر نوشت استیو ویتکاف، فرستاده ویژه آمریکا و عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، قرار است جمعه ۱۷ بهمن در استانبول دیدار کنند.
با این حال، برخی گزارشها حاکی از آن است که حکومت ایران شروط تازهای برای گفتوگو با آمریکا تعیین کرده؛ از جمله برگزاری مذاکرات در عمان و محدود شدن گفتوگوها صرفا به پرونده هستهای.
روزنامه والاستریت ژورنال ۱۵ بهمن به نقل از مقامهای آمریکایی گزارش داد همزمان با تهدید مقامهای جمهوری اسلامی برای خروج از مذاکرات، دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، بهدلیل «اقدامات تهاجمی» تهران، گزینه ترک گفتوگوها را بررسی کرده است.
اقدام تحریکآمیز دوم
به گزارش اندیشکده مطالعه جنگ، حدود سه ساعت پس از حادثه مربوط به ناو لینکلن، دو فروند شناور تندروی تهاجمی کوچک جمهوری اسلامی با پشتیبانی یک پهپاد شناسایی کوشیدند یک نفتکش با پرچم ایالات متحده را در خلیج فارس تصرف کنند، اما با واکنش یک ناوشکن آمریکایی مواجه شدند.
این نفتکش با نام «اموی استنا ایمپراتیو» پیشتر به شناورهای نیروی دریایی آمریکا سوخترسانی کرده بود.
این موسسه افزود جمهوری اسلامی احتمالا این کشتی مشخص را بهصورت هدفمند انتخاب کرده تا نیروی دریایی آمریکا را به واکنش تحریک کند و نحوه و زمان پاسخ ایالات متحده به اقدامات مشابه در آینده را بسنجد.
روزنامه معاریو ۱۵ بهمن گزارش داد با وجود گمانهزنیها درباره مذاکرات تهران و واشینگتن، حتی در اسرائیل هم تصویر روشنی از هدف واقعی و نهایی کاخ سفید در قبال جمهوری اسلامی وجود ندارد.
معاریو افزود در اسرائیل، این ارزیابی در حال تقویت است که رویارویی نظامی میان آمریکا و حکومت ایران اجتنابناپذیر خواهد بود.
برخی رسانهها در ایران گزارش دادند فروشگاه جینوست در خیابان فرشته تهران، شنبه ۱۹ مهر و پس از برگزاری جشنی در ۱۸ مهر و انتشار ویدیوهای آن، بهدست نیروی انتظامی پلمب شد.
وبسایت خبری «آسیانیوز ایران» با اشاره به این اقدام نوشت که به نظر میرسد این برخورد، صرفا یک واکنش مقطعی نیست، بلکه بخشی از یک کارزار بزرگتر برای «کنترل بیشتر بر فضای اجتماعی، مقابله با نمایش ثروت و اجرای سختگیرانهتر قوانین» است.
بسیاری از کسبوکارها نگران تاثیر این سیاست تازه بر معیشت، سلامت روان شهروندان و زندگی اجتماعی آنها هستند.
فشار اقتصادی حکومت بر مردم و استفاده از آنها برای سرکوب
در هفتههای اخیر فشار حکومت بر کسبوکارها و شهروندان به دلیل سرپیچی از قانون حجاب اجباری، رقص و سرو مشروبات الکلی افزایش چشمگیری پیدا کرده است. از جمله، در پی انتشار ویدیوهایی از برگزاری جشنی در جزیره کیش با عنوان «قهوهپارتی» در رسانههای اجتماعی، دادستان عمومی و انقلاب کیش، از تشکیل پرونده و بازداشت برگزارکنندگان آن خبر داد.
یکی از زنان کافهداری که تجربه برخورد عوامل انتظامی با چنین جشنهایی را دارد به ایراناینترنشنال گفت شاهد بوده که مقامات در بعضی موارد از افراد بازداشتشده - بدون توجه به موقعیت مالیشان - وثیقه چند میلیاردی دریافت کرده و آنها را از کار کردن منع کردهاند.
او افزود بر اساس مشاهداتش بر این باور است که حساسیت بیشتری روی تجمعات تفریحی با حضور جوانها و نسل زد وجود دارد و نیروهای امنیتی با چنین رویدادهایی خشنتر برخورد میکنند.
مقامهای جمهوری اسلامی همواره چنین جشنهایی را «برخلاف شئونات اسلامی» و «هنجارشکنی» توصیف کرده و به نظر میرسد نگران الگوبرداری کسبوکارها از یکدیگر در این زمینهاند.
در ماههای اخیر ویدیوهایی از صاحبان چندین کافه در دزفول و قم در رسانههای اجتماعی منتشر شده که در آن در سخنانی شبیه به اعتراف اجباری یا به دلیل برگزاری جشن همراه با رقص و موسیقی، از مسئولان عذرخواهی و ابراز ندامت میکنند یا از مشتریان خود میخواهند برای جلوگیری از پلمب شدن، حجاب را رعایت کنند.
کارمند یک کافه در تهران به ایراناینترنشنال گفت مقامهای جمهوری اسلامی تلاش میکنند با فشار بر صاحبان کسبوکارها و تهدید به برخورد و پلمب اماکن، مردم را در برابر هم قرار دهند و از آنها به عنوان وسیلهای برای سرکوب و سانسور خودشان و زنان استفاده کنند.
پلمب به مثابه ابزار فشار سیاسی
از طرف دیگر، شواهد و گزارشهای رسیده حاکی است حکومت از بستن کسبوکارها برای انتقامگیری از مخالفانش هم استفاده میکند.
اطلاعات و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند دستکم در دو مورد، کسبوکار شهروندان به دلیل فعالیت سیاسی خود آنها یا نزدیکانشان و با هدف اعمال فشار بر افراد، به دستور نهادهای حکومتی در تهران پلمب شدهاند.
این برخورد در گذشته هم سابقه داشته و به عنوان مثال در آذر ۱۴۰۱ و همزمان با اعتراضات سراسری در خیزش «زن، زندگی، آزادی»، اداره اماکن برای توقف اعتصاب در شهرهای مختلف کردستان و نیز در ایلام و کرمانشاه، مغازه کسبهای را که در اعتصاب شرکت کرده بودند، پلمب کردند.
کارمند یک کافه در مشهد به ایراناینترنشنال گفت حکومت فکر میکند با پلمب و بازداشت، باقی رستورانها و کافهها را «از برگزاری ایونت» بازمیدارد اما تعداد این رخدادها روز به روز بیشتر میشود و در نهایت حتی پلمب هم کارگر نیست و مراسم بسیاری از چشمش در میرود.
او افزود: «غول از چراغ جادو بیرون آمده و دیگر به آن برنمیگردد.»
مردم چه میگویند؟
رسانههای اجتماعی از جمله ایکس و اینستاگرام سرشار از روایت شهروندان از پلمب شدن کسبوکارها و فشار اجتماعی بر زنان برای حجاب اجباریاند.
گروهی از زنان با اشاره به پلمب کافه و رستورانها و جریمههای موجود، بر این باورند تنها زمانی میتوان گفت حجاب اجباری در ایران برچیده شده که زنان بتوانند آزادانه با پوشش دلخواه خود در مدرسه، دانشگاه، محل کار و اماکن دولتی حاضر شوند و مدارک هویتی بدون حجاب اجباری داشته باشند.
برخی دیگر از زنان هم با اشاره به فشار موجود بر آنها در محل کار برای حجاب اجباری، میگویند حجاب آزاد نشده، بلکه حکومت بهدلیل شجاعت زنها در سرپیچی از قانون حجاب اجباری و همچنین ترس از اعتراضات مردم بهخاطر فشارهای اجتماعی و شرایط سخت معیشتی، مستاصل شده است.
در کشوری با فرهنگ طولانی قهوهخانهداری در کنار نبود فضاهای تفریحی کافی و آزادیهای اجتماعی، کافهها جزو معدود مکانهای مورد علاقه جوانها برای جمع شدن و تنفساند.
فشار بر کافهها و رستورانها بر سر حجاب و بگیر و ببند زنان، ممکن است باعث جرقه خوردن دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران بشود.
