یونس عرب، مدیرعامل انجمن تالاسمی، با انتقاد از «بدعهدی» دولت، بانک مرکزی و به‌ویژه سازمان غذا و دارو اعلام کرد هزینه دارو و درمان هر بیمار تالاسمی به بیش از ۱۰۰ میلیون تومان در ماه رسیده و این مبلغ عملا از جیب بیمار تامین می‌شود.
عرب چهارشنبه ۱۵ مهر در مصاحبه با خبرگزاری ایلنا گفت از آذر ۱۴۰۴، ارز ترجیحی دارو و تجهیزات پزشکی متوقف شد، در حالی که قرار بود منابع حاصل از حذف آن برای حمایت از بیماران اختصاص یابد تا پرداخت از جیب آنان نسبت به قبل تغییری نکند.
به گفته او، تغییر نرخ ارز قیمت هر قلم از داروهای بیماران تالاسمی را بین ۱۰ تا ۱۲ درصد افزایش داده و در برخی اقلامی که ارز ترجیحی آنها به‌تازگی حذف شده، پرداخت از جیب بیمار ممکن است بیش از ۶۰۰ برابر افزایش یابد.
مدیرعامل انجمن تالاسمی افزود دولت از سال ۱۳۷۶ خود را ملزم به پرداخت هزینه‌های دارویی و درمانی بیماران تالاسمی کرده است، اما اکنون این بیماران و خانواده‌هایشان ناچار به پرداخت هزینه‌های سنگین از جیب خود هستند.
ایران‌اینترنشنال ۱۴ مهر گزارش داد افزایش هزینه دارو، آزمایش و خدمات پزشکی باعث شده شماری از بیماران مبتلا به ام‌اس مصرف داروهای خود را کاهش دهند یا درمان را به‌طور کامل کنار بگذارند.
برخی بیماران نیز از کمبود و نایاب شدن داروهای مورد نیاز و وقفه در روند درمان خود خبر داده‌اند.
جهش نرخ ارز و بحران تامین دارو
مدیرعامل انجمن تالاسمی در ادامه مصاحبه خود اعلام کرد از آذر ۱۴۰۴، ارز داروها بر اساس نرخ بازار آزاد محاسبه می‌شود.
او گفت این نرخ از حدود ۱۰۰ تا ۱۵۰ هزار تومان در آن زمان، به ۲۷۰ هزار تومان رسیده و افزایش آن قیمت داروها را به‌طور مداوم بالا برده است.
عرب افزود بیمه‌ها با تاخیر چندماهه افزایش قیمت داروها را در پوشش خود اعمال می‌کنند و بیش از ۱۰ ماه از مطالبات داروخانه‌ها پرداخت نشده است؛ وضعیتی که به گفته او، باعث شده برخی داروخانه‌ها امکان تامین دارو را نداشته باشند.
۱۱ مهر، سلمان اسحاقی، سخنگوی کمیسیون بهداشت و درمان مجلس شورای اسلامی، با هشدار درباره مرگ بیماران به‌دلیل کمبود دارو و گرانی درمان، از فساد در نظام سلامت انتقاد کرد و گفت بیمه‌ها بار ناتوانی مالی خود را بر دوش مردم انداخته‌اند.
اسحاقی پیش‌تر نیز هشدار داده بود افزایش قیمت داروهای شیمی‌درمانی، سرطان، هموفیلی و تالاسمی باعث کاهش مصرف و توقف درمان برخی بیماران شده است.
مدیرعامل انجمن تالاسمی اسفند ۱۴۰۴ با اشاره به حذف تدریجی ارز ترجیحی دارو گفته بود دولت برنامه روشنی برای مدیریت سهم پرداختی خانواده‌ها پس از این تغییر ارائه نکرده است.
او هشدار داده بود تاخیر در تخصیص ارز به برخی داروهای حیاتی، خطر کمبود داروهای مورد نیاز بیماران را افزایش داده است.
در سال‌های اخیر، هم‌زمان با تشدید بحران اقتصادی و افزایش هزینه‌های درمان، کارآمدی پوشش بیمه‌ای، به‌ویژه برای اقشار کم‌برخوردار، کاهش یافته و سهم بیشتری از هزینه دارو و درمان بر عهده بیماران و خانواده‌های آنان قرار گرفته است.
روبیو چهارشنبه ۱۵ مهر در نشست خبری مشترک با یورگوس یراپتریتیس، همتای یونانی خود، در آتن گفت موضع واشینگتن درباره برنامه هسته‌ای تهران روشن است و جمهوری اسلامی «نمی‌تواند سلاح هسته‌ای داشته باشد».
او افزود تنها توافقی برای ایالات متحده قابل قبول خواهد بود که تضمین کند حکومت ایران هرگز به سلاح هسته‌ای دست نخواهد یافت.
وزیر خارجه آمریکا تاکید کرد تا زمانی که دونالد ترامپ در مقام ریاست‌جمهوری آمریکا حضور دارد، واشینگتن از این «خط قرمز» عقب‌نشینی نخواهد کرد.
این اظهارات در حالی مطرح شد که مقام‌های جمهوری اسلامی بارها اعلام کرده‌اند در شرایط کنونی درباره پرونده هسته‌ای مذاکره نخواهند کرد.
جی‌دی ونس، معاون رییس‌جمهوری آمریکا، ۱۴ مهر گفت واشینگتن در حال مذاکره با مسعود پزشکیان و عباس عراقچی است، اما روشن نیست رییس دولت و وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، تا چه اندازه در ساختار قدرت حکومت ایران، اختیار دارند.
حاشیه امن نظامی حکومت ایران از میان رفت
روبیو در ادامه سخنان خود در آتن اعلام کرد جمهوری اسلامی می‌کوشید توان متعارف نظامی خود را چنان گسترش دهد که در نهایت امکان اقدام علیه برنامه هسته‌ای آن از میان برود، اما ترامپ این طرح را بر هم زد.
او گفت: «قصدشان این بود که یک یا دو سال بعد به جهان بگویند ما می‌خواهیم سلاح هسته‌ای بسازیم و شما هیچ کاری از دستتان برنمی‌آید، چون آن‌قدر موشک و پهپاد داریم که اگر بخواهید علیه ما اقدامی کنید، همه کشورهای خاورمیانه را نابود می‌کنیم، نیروهای آمریکایی را از منطقه بیرون می‌رانیم و هر کاری بخواهیم انجام می‌دهیم.»
وزیر خارجه آمریکا با حمایت از سیاست‌های ترامپ در قبال تهران افزود او برنامه پهپادی، توان موشک‌سازی، نیروی دریایی و نیروی هوایی جمهوری اسلامی را هدف قرار داده و از میان برده است.
روبیو ادامه داد: «ایران امروز از نظر نظامی بسیار ضعیف‌تر از گذشته است و آن حاشیه امنی که می‌خواست پشت آن پنهان شود، از میان رفته است.»
در روزهای اخیر، گمانه‌زنی‌ها درباره احتمال ازسرگیری جنگی تمام‌عیار علیه جمهوری اسلامی افزایش یافته است. ورود حوثی‌های یمن به درگیری و حملات آنها به عربستان سعودی نیز دامنه مناقشه را گسترده‌تر کرده است.
خبرگزاری آسوشیتدپرس پیش‌تر گزارش داد ارتش آمریکا در حال اعزام حدود ۹ هزار نیروی نظامی به همراه مجموعه‌ای از ناوهای جنگی به خاورمیانه است.
این تحرکات می‌تواند شمار ناوهای هواپیمابر آمریکا در منطقه را تا پایان اکتبر (۹ آبان) به سه فروند برساند.
حکومت ایران کنترل تنگه هرمز را از دست داده است
وزیر خارجه آمریکا در بخش دیگری از سخنانش اعلام کرد جمهوری اسلامی کنترل تنگه هرمز را از دست داده و اکنون میزان عبور نفت از این آبراه تقریبا به سطح پیش از آغاز درگیری بازگشته است.
روبیو با اشاره به «تحریم‌های فلج‌کننده» علیه جمهوری اسلامی گفت اقتصاد ایران در «سقوط آزاد» قرار دارد و در آستانه رسیدن به وضعیتی است که معدود کشورهایی در جهان به این شدت آن را تجربه کرده‌اند.
او اضافه کرد: «همه این‌ها تقصیر روحانیون شیعه تندرویی است که در آن کشور تصمیم‌گیری می‌کنند. آنها هستند که مردم ایران را در چنین وضعیتی قرار داده‌اند، زیرا هر دلاری را که به دست می‌آورند، صرف جاده، پل یا بهبود زندگی مردم ایران نمی‌کنند.»
روبیو با انتقاد از حمایت تهران از گروه‌های نیابتی گفت جمهوری اسلامی منابع ایران را صرف حماس، حزب‌الله لبنان، حوثی‌های یمن و شبه‌نظامیان عراقی می‌کند.
آمریکا در هفته‌های اخیر به‌دنبال محدود کردن شریان‌های مالی حکومت ایران بوده است. محاصره دریایی، جلوگیری از صادرات نفت ایران و مسدود کردن مسیرهای جابه‌جایی درآمدهای نفتی، از جمله محورهای این کارزار است.
به‌دنبال ادامه محاصره دریایی بنادر جنوبی ایران، خبرگزاری رویترز ۱۴ مهر گزارش داد پالایشگاه‌های مستقل چین برای جبران کاهش عرضه نفت ایران، به خرید نفت خام از عراق و قطر روی آورده‌اند.
سلطانی ۱۴ مهر با اعلام خبر درگیر بودن ذوالنوری در «حفاری غیرمجاز برای پیدا کردن آثار تاریخی و گنج»، در حساب ایکس خود نوشت: «بعد از نفت؛ پایداری‌ها به دنبال گنج هستند!»
این روزنامه‌نگار افزود: «پیش‌تر گفته بودم یکی از چهار دریافت‌کننده ۸۵ میلیون بشکه نفت، داماد سخنگوی پایداری است.»
سلطانی جزییات این مستندات را در این پست منتشر نکرد و ذوالنوری نیز تاکنون به این موضوع واکنش نشان نداده است.
مقام‌های حکومتی و جست‌وجوی گنج
موضوع حفاری‌های غیرمجاز و جست‌وجوی گنج از سوی برخی مقام‌های جمهوری اسلامی پیش‌تر نیز مطرح شده است.
در آخرین مورد، مصطفی ده‌پهلوان، سرپرست موسسه باستان‌شناسی دانشگاه تهران، وزارت میراث فرهنگی را مقصر اصلی بی‌توجهی به حفاظت از آثار تاریخی دانست و گفت بیش از ۷۰ درصد افراد فعال در «سودا و مافیای قاچاق»، مشکل اقتصادی و مالی ندارند.
ده‌پهلوان گفت «خیلی وقت‌ها» دیده شده نماینده مجلس به دنبال گنج و دفینه بوده و مواردی نیز وجود داشته که امام جمعه یک شهر شخصا در حفاری قاچاق حضور داشته است.
محسن ظهوری، عضو تحریریه ایران‌اینترنشنال، نیز به مواردی از دخالت مقام‌ها و نهادهای حکومتی در تخریب محوطه‌های تاریخی اشاره کرد و گفت مصلای تبریز روی محوطه ارگ علی‌شاه و مصلای همدان، روی بقایای یک کاخ اشکانی ساخته شده است.
او همچنین گفت نماینده وقت مجلس مانع انجام درست کاوش در محوطه شش هزار ساله چگاسفلا در بهبهان شد و در احداث جاده در این محوطه نقش داشت.
ظهوری افزود در دهه ۷۰، رییس وقت موزه ملی لوح طلای داریوش هخامنشی را ذوب کرد و به قیمت یک میلیون تومان فروخت تا بتواند خودرو پیکان بخرد.
ظهوری همچنین به تلاش برای ساخت مسجد در پارک قیطریه تهران، محل کشف آثار تاریخی سه هزار ساله، اشاره کرد و گفت مقام‌ها بر گودبرداری در این محل اصرار داشتند.
او شمار محوطه‌های تاریخی ایران را حدود ۱۹۵ هزار مورد اعلام کرد و گفت «هیچ کدام سالم نمانده‌اند».
ده‌پهلوان خرداد ۱۴۰۴ نیز در گفت‌وگو با خبرگزاری رکنا گفته بود وزارت میراث فرهنگی و دیگر نهادهای مسئول در مقابله با حفاری غیرمجاز و قاچاق آثار تاریخی، موفق نبوده‌اند و اقدامات انجام‌شده در برابر «حجم غارت‌ها و تخریب‌ها» ناچیز بوده است.
او گفته بود یکی از افراد فعال در شبکه‌های اجتماعی در زمینه فروش نقشه‌های گنج، چندین بار او را به مرگ و ربودن فرزندش تهدید کرده است.
این باستان‌شناس همچنین از رواج جعل سکه‌های تاریخی خبر داده و گفته بود برخی سکه‌شناسان در ساخت سکه‌های جعلی دست دارند و نمونه‌هایی از این سکه‌ها به حراجی‌های بین‌المللی راه یافته‌اند.
ده‌پهلوان نیز شمار محوطه‌های باستانی شناسایی‌شده در ایران را ۱۹۵ هزار مورد اعلام کرده و گفته بود این تعداد ممکن است به ۵۰۰ هزار برسد اما «حتی یک تپه باستانی سالم» در کشور باقی نمانده است.
او کمبود نیروی یگان حفاظت، ضعف ناوگان و تجهیزات و اجرا نشدن قوانین را از مشکلات مقابله با حفاری‌های غیرمجاز دانسته بود.
تلاش برای قانونی کردن خرید و فروش اشیای تاریخی
ایده ایجاد بازار خرید و فروش اشیای تاریخی پیش‌تر در سال ۱۳۸۹ از سوی حمید بقایی، رییس وقت سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری، مطرح شده بود.
بر اساس این پیشنهاد، قرار بود کیش و قشم به بازار خرید و فروش اشیای تاریخی تبدیل شوند، اما این طرح در پی مخالفت‌ها و تعارض با قوانین، اجرایی نشد.
این موضوع بار دیگر ۱۷ اردیبهشت ۱۴۰۱ با ارائه طرح «استفاده بهینه از اشیای باستانی و گنج‌ها» از سوی ۴۶ نماینده مجلس مطرح شد.
در این طرح صدور مجوز برای کاوش‌های غیردولتی، ایجاد سامانه ثبت و قیمت‌گذاری اشیای تاریخی و فراهم شدن امکان خرید و فروش آنها پیش‌بینی شده بود.
بر اساس متن این طرح، اگر دولت شیء ثبت‌شده را خریداری نمی‌کرد، تحت شرایطی امکان صدور سند مالکیت برای آن فراهم می‌شد و پس از گذشت هفت ماه، ایرانیان عضو سامانه و پس از یک سال، خارجیان عضو آن می‌توانستند این اشیا را خریداری کنند.
طرح با اعتراض گسترده باستان‌شناسان و فعالان میراث فرهنگی روبه‌رو شد. ۶۱ استاد باستان‌شناسی دانشگاه‌های ایران در نامه‌ای به محمدباقر قالیباف، رییس مجلس، خواستار لغو آن شدند و نوروز رجبی، رییس جامعه باستان‌شناسی ایران، هشدار داد اجرای آن به ویرانی میراث فرهنگی کشور می‌انجامد.
پس از اعتراض‌ها شماری از نمایندگان امضای خود را پس گرفتند و وزارت میراث فرهنگی خواستار خارج شدن آن از دستور کار مجلس شد.
حفاری‌های غیرمجاز و قاچاق آثار تاریخی طی سال‌های گذشته بارها با هشدار باستان‌شناسان و کارشناسان میراث فرهنگی روبه‌رو شده است.
آنها هشدار داده‌اند حفاری بدون ضوابط باستان‌شناسی با تخریب بافت و بستر اصلی محوطه‌ها و محل کشف اشیا، اطلاعات تاریخی مرتبط با آنها را نیز از بین می‌برد.
ونس در مصاحبه اختصاصی با رویترز که سه‌شنبه ۱۴ مهر منتشر شد، گفت: «یکی از مسائلی که متوجه شدیم این است که کاملا روشن نیست در کشورشان چگونه تصمیم‌گیری می‌شود.»
دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، نیز در روزهای گذشته به موضوع تردید آمریکا درباره ساختار قدرت در ایران اشاره کرده بود. او سه‌شنبه در اظهار نظری مشابه «بزرگ‌ترین مشکل» در قبال ایران را این‌طور توصیف کرد: «هیچ‌کس نمی‌داند چه کسی این کشور را اداره می‌کند.»
در مقابل، اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، یکشنبه ۱۲ مهر در نشست خبری هفتگی خود گفت مقام‌های آمریکایی به‌خوبی می‌دانند طرف‌های ایرانی مذاکره چه کسانی هستند و نظام تصمیم‌گیری در ایران چگونه کار می‌کند.
ونس که از مدت‌ها پیش به مشارکت آمریکا در جنگ‌های خارجی بدبین بوده، نقشی محوری در مذاکرات برای پایان دادن به جنگ ایران بر عهده گرفته است. او در رسیدن به یادداشت تفاهمی که ۲۷ خرداد امضا شد و به‌سرعت از هم پاشید، فعالانه درگیر بود.
ونس پیش‌تر در تیرماه، در گفت‌وگو با پادکست «تجربه جو روگن»، رویکرد واشینگتن در قبال تهران را ترکیبی از دیپلماسی، فشار اقتصادی و استفاده محدود از نیروی نظامی توصیف کرده بود. او از مذاکره با نیروهایی که در ساختار جمهوری اسلامی «عمل‌گرا» می‌خواند دفاع کرده و با اعزام گسترده نیروی زمینی برای تغییر حکومت ایران مخالفت کرده بود.
این رویکرد منتقدانی نیز دارد. مارک تیسن، ستون‌نویس واشینگتن‌پست، توافق حاصل از مذاکرات ونس را عامل گرفتار شدن آمریکا در چرخه مذاکره، نقض توافق و حملات تلافی‌جویانه دانسته بود.
درخواست کاهش «معنادار» ظرفیت غنی‌سازی
ونس در مصاحبه تازه خود تاکید کرد ایران برای برآورده کردن خواسته‌های آمریکا و پایان دادن به جنگ هفت‌ماهه دو کشور، باید ظرفیت غنی‌سازی هسته‌ای خود را به‌طور «معناداری» کاهش دهد. به گفته او، هر توافقی مستلزم کاهش عملی این ظرفیت است و اطمینان دادن درباره کاهش فعالیت‌های هسته‌ای در آینده کافی نیست.
او خطاب به جمهوری اسلامی گفت: «اگر سلاح هسته‌ای نمی‌خواهید، پس چرا به سوخت غنی‌شده با خلوص ۶۰ درصد نیاز دارید؟ و اگر می‌خواهید تعهد خود را به نساختن سلاح هسته‌ای نشان دهید، سوخت با غنای بالا تولید نکنید. این شرطی اولیه و بسیار اساسی است.»
معاون رییس‌جمهوری آمریکا افزود اگر تهران بخواهد تعهد خود را به نساختن سلاح هسته‌ای نشان دهد، باید اقدامی معنادار برای کاهش ظرفیت غنی‌سازی انجام دهد.
ایران و آمریکا در هفته‌های اخیر پیشنهادهایی برای پایان دادن به جنگ و بازگشایی تنگه هرمز، از مسیرهای حیاتی انتقال انرژی در جهان، مبادله کرده‌اند. ترامپ تازه‌ترین پیشنهاد تهران را رد کرد و هشدار داد عملیات نظامی ممکن است پس از انتخابات میان‌دوره‌ای تشدید شود.
ونس گفت آمریکا همچنان آماده دستیابی به توافق است، اما ایران باید در زمینه هسته‌ای امتیازهای عملی و مشخصی بدهد. او تاکید کرد: «قرار نیست ما عمل کنیم و در مقابل فقط حرف بشنویم.»
او همچنین گفت برای ارزیابی وضعیت میدان نبرد، شخصا با فرماندهان میدانی گفت‌وگو کرده است. ونس نگرانی‌ها درباره کمبود مهمات حیاتی را رد کرد و افزود نیروهای ایرانی، هرچند گاه می‌توانند کشتی‌های تجاری را در تنگه هرمز هدف قرار دهند، در مجموع قادر نیستند مانع صادرات انرژی از این آبراه شوند.
سایه هزینه‌های جنگ ایران بر کارزار انتخاباتی جمهوری‌خواهان
به نوشته رویترز، جنگ و هزینه ماهانه سه میلیارد دلاری آن به یکی از موضوعات اصلی کارزارهای انتخاباتی تبدیل شده است. افزایش قیمت انرژی، ترامپ و جمهوری‌خواهان را در ایالت‌های دارای رقابت نزدیک که نتیجه انتخاباتشان تعیین‌کننده کنترل کنگره است، در موضع دفاعی قرار داده است.
ونس تلاش کرده از شدت انتقادها به نحوه مدیریت جنگ از سوی ترامپ بکاهد و به رای‌دهندگان گفته است نباید اجازه دهند این مساله مانع حمایتشان از جمهوری‌خواهان در انتخابات آبان شود.
او در آلاسکا برای حمایت از دن سالیوان، سناتور جمهوری‌خواه، سخنرانی کرد که برای حفظ کرسی خود رقابتی تنگاتنگ با مری پلتولا، رقیب دموکراتش، دارد. ترامپ در انتخابات ریاست‌جمهوری ۱۴۰۳ در این ایالت با اختلاف ۱۳ درصدی پیروز شد، اما افزایش هزینه‌های روزمره زندگی، نتیجه رقابت را نامطمئن کرده است.
ونس پیش از مصاحبه با رویترز، بخش عمده سخنرانی خود را به نگرانی‌ها درباره هزینه‌های زندگی، به‌ویژه انرژی، اختصاص داد. موقعیت جغرافیایی دورافتاده آلاسکا باعث گرانی کالاهای مصرفی شده و تولید انرژی نیز از صنایع اصلی این ایالت است.
هنگامی که سالیوان نزدیک بود ونس را به‌جای معاون رییس‌جمهوری، رییس‌جمهوری آمریکا معرفی کند، حاضران با صدای بلند به تشویق پرداختند. ونس یکی از گزینه‌های اصلی جمهوری‌خواهان برای جانشینی ترامپ در کاخ سفید به شمار می‌رود.
با این حال، او به رویترز گفت هنوز درباره نامزدی در انتخابات ریاست‌جمهوری ۱۴۰۷ تصمیم نگرفته است: «من ذاتا آدمی هستم که کارها را به تعویق می‌اندازم. واقعا هنوز زیاد به این موضوع فکر نکرده‌ام.»
