آسوشیتدپرس: ۱۲۰ روز پس از حمله به یک مدرسه دخترانه در میناب، گزارش پنتاگون منتشر نشده است

آسوشیتدپرس چهارشنبه ۱۰ تیر گزارش داد ارتش آمریکا از همان ابتدا شواهدی در اختیار داشت که نشان می‌داد دست‌کم یک موشک آمریکایی به این مدرسه اصابت کرده است، اما این شواهد تاکنون به پذیرش رسمی مسئولیت یا انتشار عمومی یافته‌های تحقیقات پنتاگون منجر نشده است.

این بازسازی بر پایه اطلاعات متن‌باز، ویدیوها، تصاویر ماهواره‌ای، گزارش‌های نهادهای حقوق بشری و گفت‌وگو با مقام‌های آمریکایی، پژوهشگران، فعالان حقوق بشر، معلمان و ساکنان میناب در داخل و خارج از ایران انجام شده و جزئیات تازه‌ای از این حمله را روشن کرده است.

ابهام درباره نتایج تحقیقات پنتاگون و بهره‌برداری تبلیغاتی جمهوری اسلامی از این حمله، بررسی مستقل آن را دشوار کرده و خانواده قربانیان را همچنان بی‌پاسخ گذاشته است.

ترامپ چهارم تیر گفت شاید هرگز مشخص نشود چه کسی مسئول حمله مرگبار به مدرسه دخترانه میناب بوده است. او نقش آمریکا در این حمله را رد کرد و گفت مدرکی ندیده که نشان دهد موشک شلیک‌شده آمریکایی بوده است.

پرسش‌ها درباره تخلیه مدرسه پیش از حمله

بر اساس گزارش آسوشیتدپرس، صبح ۹ اسفند ۱۴۰۴، هم‌زمان با آغاز حملات آمریکا و اسرائیل به مواضع جمهوری اسلامی، مسئولان مدرسه پس از اطلاع از شروع بمباران‌ها تصمیم گرفتند دانش‌آموزان را زودتر راهی خانه کنند و با والدین تماس گرفتند تا برای تحویل گرفتن فرزندانشان به مدرسه بروند.

بررسی ایران‌اینترنشنال بر اساس زمان‌بندی اعلام‌شده از سوی مقام‌های جمهوری اسلامی، پرسش‌هایی را درباره روند تخلیه مدرسه مطرح می‌کند.

حملات آمریکا و اسرائیل به مواضع جمهوری اسلامی حدود ساعت ۹ و ۴۰ دقیقه صبح ۹ اسفند آغاز شد و رسانه‌های حکومتی ساعت ۱۰ و ۱۵ دقیقه خبر تعطیلی مدارس سراسر کشور را منتشر کردند.

با این حال، مجتبی قهرمانی، رییس کل دادگستری هرمزگان، دوم تیر اعلام کرد نخستین پرتابه ساعت ۱۱ و ۱۵ دقیقه به مدرسه اصابت کرده است. به‌گفته او، در زمان حمله حدود ۳۶۰ دانش‌آموز و ۳۵ نفر از کادر آموزشی همچنان در مدرسه حضور داشتند.

این زمان‌بندی این پرسش را مطرح می‌کند که چرا با وجود گذشت حدود یک ساعت از اعلام تعطیلی مدارس و نزدیک به یک ساعت و نیم از آغاز حملات، هنوز بخش بزرگی از دانش‌آموزان و کارکنان مدرسه تخلیه نشده بودند.

بر اساس گزارش آسوشیتدپرس، حدود ۱۰ دقیقه پس از آنکه یکی از پدران فرزندش را از مدرسه خارج کرد، صدای انفجارها بلند شد. تحلیل تصاویر ماهواره‌ای نشان می‌دهد چندین مهمات به این محوطه اصابت کرد و دست‌کم پنج ساختمان هدف قرار گرفت؛ انفجار صدها کیلوگرم مواد منفجره نیز ساختمان مدرسه را فروریخت.

در ویدیوهای منتشرشده از صحنه انفجار و روایت‌های نقل‌شده از ساکنان میناب، امدادگران در میان آوار، کیف‌های مدرسه، نقاشی‌های کودکان، مدادرنگی‌ها، برگه‌های تمرین و پیکرهای تکه‌تکه‌شده را پیدا کردند.

بر اساس تصاویر ماهواره‌ای و نقشه‌های متن‌باز، این مدرسه در محوطه‌ای دیوارکشی‌شده و کنار یک پایگاه سپاه پاسداران قرار داشت؛ محوطه‌ای که پیش‌تر بخشی از همان پایگاه بود، اما بیش از یک دهه قبل جدا و به مدرسه تبدیل شده بود.

برخی دانش‌آموزان فرزندان نیروهای سپاه بودند و بسیاری دیگر از خانواده‌های محلی، از جمله شهروندان بلوچ سنی‌مذهب میناب، در آن تحصیل می‌کردند.

این گزارش به نقل از شیوا عاملی‌راد، نماینده بین‌المللی تشکل‌های صنفی معلمان ایران، نوشت گرچه این مدارس برای خانواده‌های نزدیک به سپاه ایجاد شده‌اند، کودکان غیرنظامی محسوب می‌شوند و «هرگونه حمله به مدرسه به‌طور قاطع محکوم است.»

جمهوری اسلامی پس از این حمله، با بهره‌گیری از نام و تصاویر دانش‌آموزان کشته‌شده، آن را به محور روایت رسمی خود از جنگ بدل کرد؛ از برگزاری مراسم حکومتی و ساخت گورهای یک‌شکل تا کارزارهای رسانه‌ای، برنامه‌های فرهنگی، دیوارنگاره‌های شهری، تولیدات آموزشی، مستندها، رویدادهای هنری و نمادهای مرتبط با تیم ملی فوتبال ایران.

عفو بین‌الملل نیز پیش‌تر نوشته بود مقام‌های جمهوری اسلامی از رنج خانواده‌ها و کودکان بازمانده برای اهداف تبلیغاتی بهره‌برداری کرده‌اند.

نقص اطلاعاتی و تحقیقات پنتاگون

در بخش دیگری از گزارش آمده است بررسی‌های داخلی ارتش آمریکا نشان می‌دهد یکی از تحلیلگران اطلاعاتی دست‌کم هفت سال پیش ساختمان مورد نظر را به‌عنوان مدرسه شناسایی کرده بود، اما این اطلاعات به‌طور کافی میان واحدهای اطلاعاتی و نظامی منتقل نشد.

در نتیجه، هنگام طراحی عملیات، این ساختمان برای طراحان اهداف به‌عنوان مدرسه شناخته نشده بود؛ موضوعی که به‌گفته یک مقام آمریکایی می‌تواند نشان‌دهنده نقص ساختاری در روند شناسایی و بازبینی اهداف باشد.

رییس کل دادگستری هرمزگان نیز دوم تیر گفته بود مدرسه شجره طیبه از سال ۱۳۹۴ فعالیت خود را آغاز کرده بود.

آسوشیتدپرس همچنین به نقل از وس برایانت، رییس پیشین بخش ارزیابی آسیب به غیرنظامیان در پنتاگون، نوشت پس از روی کار آمدن پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا، دفتر «مرکز برتری حفاظت از غیرنظامیان» کوچک شد و فعالیت این دفتر برای به‌روزرسانی فهرست مراکز ممنوعه برای حمله، از جمله مدارس، بیمارستان‌ها و اماکن مذهبی، متوقف ماند.

بر اساس تازه‌ترین بررسی‌های گروه «ایروارز»، هویت ۱۵۷ نفر از جان‌باختگان این حمله شناسایی شده است؛ از جمله ۱۲۳ کودک ۱۳ ساله و کمتر، ۳۴ بزرگسال، ۲۶ نفر از کارکنان مدرسه که یکی از آنان باردار بود و پنج نفر از والدینی که هر یک دست‌کم یک فرزند خود را از دست دادند.

این گروه شمار جان‌باختگان را بین ۱۵۷ تا ۱۶۸ نفر و تعداد مجروحان را بین ۹۵ تا ۱۱۱ نفر برآورد کرده است؛ آماری که با ارقام اعلام‌شده از سوی مقام‌های حکومتی در ایران تفاوت دارد.

مقام‌های جمهوری اسلامی گفته‌اند حمله ۹ اسفند ۱۴۰۴ که هم‌زمان با آغاز حملات آمریکا و اسرائیل به مواضع جمهوری اسلامی و کشته شدن علی خامنه‌ای، دیکتاتور وقت ایران، رخ داد، به جان باختن بیش از ۱۷۵ دانش‌آموز و معلم انجامید. با این حال، در هفته‌های گذشته بارها از عبارت «میناب ۱۶۸» برای یادبود ۱۶۸ دانش‌آموز کشته‌شده استفاده کرده‌اند.

آسوشیتدپرس در پایان نوشت تحقیقات پنتاگون درباره این حمله تا حد زیادی تکمیل شده، اما فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا، سنتکام، همچنان در حال بررسی یافته‌هاست و هنوز مشخص نیست گزارش نهایی منتشر خواهد شد یا نه. هم‌زمان، شماری از اعضای کنگره آمریکا خواستار شفافیت و انتشار کامل نتایج این تحقیقات شده‌اند.

موضع‌گیری‌ها و گزارش‌های پیشین

برد کوپر، فرمانده سنتکام، ۲۹ اردیبهشت در کنگره آمریکا گفت تحقیقات نظامی درباره این حمله «پیچیده» است، زیرا این مرکز آموزشی در محل یک سایت فعال موشک‌های کروز جمهوری اسلامی قرار داشت.

او چهار روز پیش از آن نیز احتمال اصابت یک بمب آمریکایی را رد نکرده، اما تاکید کرده بود تحقیقات همچنان ادامه دارد و ارتش آمریکا هنوز مسئولیت این حمله را نپذیرفته است.

پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا، ۲۰ اسفند ۱۴۰۴ گفت ارتش آمریکا هرگز عمدا اهداف غیرنظامی را هدف قرار نمی‌دهد و جمهوری اسلامی را مسئول چنین حملاتی دانست.

رویترز و شبکه ان‌بی‌سی نیوز نیز در ۱۵ و ۱۶ اسفند ۱۴۰۴، به نقل از منابع آگاه، گزارش دادند بررسی‌های اولیه ارتش آمریکا احتمال نقش ایالات متحده در حمله موشکی به مجتمعی در میناب را مطرح کرده است؛ مجتمعی که مدرسه شجره طیبه در آن قرار داشت.

در مقابل، یک مقام اسرائیلی این روایت را رد کرد و گفت اطلاعات موجود بیشتر به خطای شلیک موشک‌های جمهوری اسلامی اشاره دارد.

مای ساتو، گزارشگر ویژه سازمان ملل در امور حقوق بشر ایران، ۱۴ اسفند حملات آمریکا و اسرائیل را «غیرقانونی» خواند و با اشاره به حمله به مدرسه میناب گفت بیش از ۱۶۰ دانش‌آموز جان باختند و بیمارستان‌ها و مناطق پرجمعیت نیز هدف حملات قرار گرفتند.