هشدار کارشناسان درباره کاهش مصرف لبنیات و خطر گسترش سوءتغذیه و پوکی استخوان در ایران
با افزایش دوباره قیمت لبنیات و کاهش مصرف آن در ایران، کارشناسان درباره گسترش کمخونی، پوکی استخوان، سوءتغذیه و کوتاهقدی در نسلهای آینده هشدار دادند.
با افزایش دوباره قیمت لبنیات و کاهش مصرف آن در ایران، کارشناسان درباره گسترش کمخونی، پوکی استخوان، سوءتغذیه و کوتاهقدی در نسلهای آینده هشدار دادند.
سایت خبرآنلاین یکشنبه ۱۰ خرداد گزارش داد افزایش قیمت لبنیات، در کنار کاهش توان خرید خانوارها، مصرف این گروه غذایی را در ایران به سطحی پایینتر از میزان توصیهشده رسانده است.
خبرآنلاین نوشت برآوردها نشان میدهد سرانه مصرف لبنیات در ایران به حدود ۵۰ کیلوگرم رسیده، در حالی که میانگین جهانی بیش از ۲۵۰ کیلوگرم است.
بر اساس این گزارش، رییس هیاتمدیره اتحادیه تعاونیهای صنایع لبنی کشور اعلام کرده قیمت شیرخام حدود ۴۰ تا ۴۳ درصد افزایش یافته و این موضوع میتواند مصرف لبنیات را بیش از پیش کاهش دهد.
چهارم خرداد، رضا باکری، دبیر انجمن صنایع لبنی ایران، اعلام کرد قیمت محصولات لبنی طی یک سال گذشته چندین بار افزایش یافته و در مجموع، حدود ۹۰ درصد گران شده است.
احمد اسماعیلزاده، مدیر دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت، در مصاحبه با خبرآنلاین گفت توصیه استاندارد برای گروههای سنی مختلف، مصرف روزانه دو تا سه واحد لبنیات است، اما میانگین مصرف در ایران حدود یک واحد یا حتی کمتر است؛ یعنی کمتر از ۵۰ درصد نیاز جامعه به لبنیات تامین میشود.
او نسبت به کمبود دریافت پروتئین، کالری و سایر مواد مغذی مورد نیاز گروههای مختلف سنی ابراز نگرانی کرد و افزود: «اگر مواد مغذی مورد نیاز به اندازه کافی به گروههای مختلف، بهویژه گروههای پرخطر مانند زنان باردار، کودکان در حال رشد و سالمندان نرسد، در سالهای آینده با مخاطرات جدی سلامت مواجه خواهیم شد.»
چهارم خرداد، علی احسان ظفری، مدیرعامل اتحادیه تعاونیهای لبنی، در گفتوگو با ایلنا، افزایش قیمت شیر خام از کیلویی ۴۶ هزار تومان به ۶۱ هزار تومان را عامل گرانی لبنیات دانست.
او هشدار داد افزایش قیمتها از ابتدای خرداد بر سرانه مصرف مردم تاثیر میگذارد.
حذف مواد غذایی ضروری از سفره مردم
ایرج خسرونیا، رییس جامعه پزشکان متخصص داخلی ایران، در مصاحبه با خبرآنلاین گفت بسیاری از مواد غذایی ضروری از سفره مردم حذف شده و دیگر جایگاهی در سبد خانوارها ندارند.
او افزود لبنیات یکی از این مواد غذایی است و گوشت، مرغ و انواع میوهجات نیز بهدلیل گرانی، برای بسیاری از مردم قابل تهیه نیست.
خسرونیا هشدار داد اگر بخش عمده تغذیه مردم به نان یا سیبزمینی محدود شود، در آینده افراد بیشتری با کمخونی و مشکلات جسمی و روحی روبهرو خواهند شد.
به گفته خسرونیا، کاهش مصرف لبنیات میتواند باعث کمبود ویتامینها و مواد معدنی، پوکی و شکستگی استخوان، کمخونی، بیحوصلگی و اختلالات جسمی و روانی شود.
او خاطرنشان کرد کمبود مصرف لبنیات میتواند در نسلهای آینده به کاهش میانگین قد و اختلالات استخوانی، مغزی و خونی منجر شود.
در ماههای اخیر، تورم فزاینده و افزایش چشمگیر قیمت کالاهای اساسی، فشار اقتصادی قابل توجهی بر خانوارها وارد آورده و معیشت بخش گستردهای از جامعه را با چالشهای جدی مواجه کرده است.
ادامه این وضعیت به نگرانیها درباره کاهش قدرت خرید شهروندان و پیامدهای آن بر سلامت جسمی و روانی جامعه دامن زده است.
کاهش مصرف لبنیات؛ تهدیدی برای سلامت جامعه
مدیر دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت در ادامه اظهارات خود گفت کمبود مواد مغذی در کودکان میتواند خود را به شکل سوءتغذیه، لاغری، کموزنی و کوتاهقدی نشان دهد و در سالمندان نیز با کمخونی، پوکی استخوان و لاغری مفرط همراه شود.
اسماعیلزاده افزود در طرح کالابرگ الکترونیکی، شیر و لبنیات جزو اقلام قابل خرید قرار گرفتهاند و پیشنهادهایی برای تخصیص منابع بیشتر یا کارت اعتباری ویژه خرید لبنیات مطرح شده، هرچند هنوز به مرحله نهایی تصمیمگیری در دولت نرسیده است.
افزایش قیمت لبنیات در ادامه موج گرانی کالاهای اساسی رخ داده است؛ روندی که فشار اقتصادی بر شهروندان را افزایش داده و بارها از سوی مخاطبان ایراناینترنشنال بهعنوان یکی از چالشهای اصلی معیشتی مطرح شده است.
برخی رسانهها در ایران گزارش دادند فروشگاه جینوست در خیابان فرشته تهران، شنبه ۱۹ مهر و پس از برگزاری جشنی در ۱۸ مهر و انتشار ویدیوهای آن، بهدست نیروی انتظامی پلمب شد.
وبسایت خبری «آسیانیوز ایران» با اشاره به این اقدام نوشت که به نظر میرسد این برخورد، صرفا یک واکنش مقطعی نیست، بلکه بخشی از یک کارزار بزرگتر برای «کنترل بیشتر بر فضای اجتماعی، مقابله با نمایش ثروت و اجرای سختگیرانهتر قوانین» است.
بسیاری از کسبوکارها نگران تاثیر این سیاست تازه بر معیشت، سلامت روان شهروندان و زندگی اجتماعی آنها هستند.
فشار اقتصادی حکومت بر مردم و استفاده از آنها برای سرکوب
در هفتههای اخیر فشار حکومت بر کسبوکارها و شهروندان به دلیل سرپیچی از قانون حجاب اجباری، رقص و سرو مشروبات الکلی افزایش چشمگیری پیدا کرده است. از جمله، در پی انتشار ویدیوهایی از برگزاری جشنی در جزیره کیش با عنوان «قهوهپارتی» در رسانههای اجتماعی، دادستان عمومی و انقلاب کیش، از تشکیل پرونده و بازداشت برگزارکنندگان آن خبر داد.
یکی از زنان کافهداری که تجربه برخورد عوامل انتظامی با چنین جشنهایی را دارد به ایراناینترنشنال گفت شاهد بوده که مقامات در بعضی موارد از افراد بازداشتشده - بدون توجه به موقعیت مالیشان - وثیقه چند میلیاردی دریافت کرده و آنها را از کار کردن منع کردهاند.
او افزود بر اساس مشاهداتش بر این باور است که حساسیت بیشتری روی تجمعات تفریحی با حضور جوانها و نسل زد وجود دارد و نیروهای امنیتی با چنین رویدادهایی خشنتر برخورد میکنند.
مقامهای جمهوری اسلامی همواره چنین جشنهایی را «برخلاف شئونات اسلامی» و «هنجارشکنی» توصیف کرده و به نظر میرسد نگران الگوبرداری کسبوکارها از یکدیگر در این زمینهاند.
در ماههای اخیر ویدیوهایی از صاحبان چندین کافه در دزفول و قم در رسانههای اجتماعی منتشر شده که در آن در سخنانی شبیه به اعتراف اجباری یا به دلیل برگزاری جشن همراه با رقص و موسیقی، از مسئولان عذرخواهی و ابراز ندامت میکنند یا از مشتریان خود میخواهند برای جلوگیری از پلمب شدن، حجاب را رعایت کنند.
کارمند یک کافه در تهران به ایراناینترنشنال گفت مقامهای جمهوری اسلامی تلاش میکنند با فشار بر صاحبان کسبوکارها و تهدید به برخورد و پلمب اماکن، مردم را در برابر هم قرار دهند و از آنها به عنوان وسیلهای برای سرکوب و سانسور خودشان و زنان استفاده کنند.
پلمب به مثابه ابزار فشار سیاسی
از طرف دیگر، شواهد و گزارشهای رسیده حاکی است حکومت از بستن کسبوکارها برای انتقامگیری از مخالفانش هم استفاده میکند.
اطلاعات و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند دستکم در دو مورد، کسبوکار شهروندان به دلیل فعالیت سیاسی خود آنها یا نزدیکانشان و با هدف اعمال فشار بر افراد، به دستور نهادهای حکومتی در تهران پلمب شدهاند.
این برخورد در گذشته هم سابقه داشته و به عنوان مثال در آذر ۱۴۰۱ و همزمان با اعتراضات سراسری در خیزش «زن، زندگی، آزادی»، اداره اماکن برای توقف اعتصاب در شهرهای مختلف کردستان و نیز در ایلام و کرمانشاه، مغازه کسبهای را که در اعتصاب شرکت کرده بودند، پلمب کردند.
کارمند یک کافه در مشهد به ایراناینترنشنال گفت حکومت فکر میکند با پلمب و بازداشت، باقی رستورانها و کافهها را «از برگزاری ایونت» بازمیدارد اما تعداد این رخدادها روز به روز بیشتر میشود و در نهایت حتی پلمب هم کارگر نیست و مراسم بسیاری از چشمش در میرود.
او افزود: «غول از چراغ جادو بیرون آمده و دیگر به آن برنمیگردد.»
مردم چه میگویند؟
رسانههای اجتماعی از جمله ایکس و اینستاگرام سرشار از روایت شهروندان از پلمب شدن کسبوکارها و فشار اجتماعی بر زنان برای حجاب اجباریاند.
گروهی از زنان با اشاره به پلمب کافه و رستورانها و جریمههای موجود، بر این باورند تنها زمانی میتوان گفت حجاب اجباری در ایران برچیده شده که زنان بتوانند آزادانه با پوشش دلخواه خود در مدرسه، دانشگاه، محل کار و اماکن دولتی حاضر شوند و مدارک هویتی بدون حجاب اجباری داشته باشند.
برخی دیگر از زنان هم با اشاره به فشار موجود بر آنها در محل کار برای حجاب اجباری، میگویند حجاب آزاد نشده، بلکه حکومت بهدلیل شجاعت زنها در سرپیچی از قانون حجاب اجباری و همچنین ترس از اعتراضات مردم بهخاطر فشارهای اجتماعی و شرایط سخت معیشتی، مستاصل شده است.
در کشوری با فرهنگ طولانی قهوهخانهداری در کنار نبود فضاهای تفریحی کافی و آزادیهای اجتماعی، کافهها جزو معدود مکانهای مورد علاقه جوانها برای جمع شدن و تنفساند.
فشار بر کافهها و رستورانها بر سر حجاب و بگیر و ببند زنان، ممکن است باعث جرقه خوردن دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران بشود.
