رویترز نوشت نخستوزیر اسرائیل به نزدیکانش گفته است که اسرائیل اکنون توان چندانی برای تاثیرگذاری بر تصمیمهای دونالد ترامپ درباره ایران ندارد. همزمان، رهبر مخالفان اسرائیل، جزئیات توافق در حال شکلگیری را «نگرانکننده» و ناشی از ناتوانی نتانیاهو در اثرگذاری بر روند مذاکرات خواند.
خبرگزاری رویترز، دوشنبه چهارم خرداد به نقل از دو مقام اسرائیلی آگاه از گفتوگوها نوشت نتانیاهو در گفتوگو با نزدیکانش ابراز نگرانی کرده که اسرائیل در عمل از روند مذاکرات مربوط به توافق اولیه برای توقف جنگ با جمهوری اسلامی کنار گذاشته شده و دیگر توان چندانی برای اثرگذاری بر تصمیمگیریهای ترامپ در جریان مذاکرات ندارد.
از سوی دیگر، یائیر لاپید، رهبر اپوزیسیون اسرائیل، دوشنبه در جمع خبرنگاران توافق در دست بررسی میان آمریکا و حکومت ایران را نگرانکننده خواند و گفت چنین تفاهمنامهای هیچیک از اهداف اسرائیل در جنگ را محقق نمیکند. او که از منتقدان سرسخت نتانیاهو و حزب حاکم اسرائیل است، نخستوزیر این کشور را متهم کرد که نتوانسته بر شکلگیری توافقی بهتر اثر بگذارد.
لاپید گفت: «این توافق برای اسرائیل بد است، برای منطقه بد است، برای شهروندان ایران بد است.»
لاپید ضمن قدردانی از ترامپ برای همراهی با اسرائیل در آغاز جنگ، از نتانیاهو به دلیل ناتوانی در تاثیرگذاری بر آمریکا انتقاد کرد و گفت توان اسرائیل برای اثرگذاری بر تصمیمهای واشینگتن به پایینترین سطح رسیده است.
او تاکید کرد اسرائیل «کشوری مستقل» است و نباید به «دولت دستنشانده» تبدیل شود.
طبق گزارش، رویترز تفاهم مورد مذاکره شامل بازگشایی تنگه هرمز در برابر پایان محاصره دریایی ایران از سوی آمریکا است و سپس مذاکرات درباره مسائل هستهای ادامه خواهد یافت.
منابع ایرانی نیز به این رسانه گفتهاند که در مراحل بعدی مذاکرات، ممکن است «فرمولهای قابل اجرا» برای حل اختلاف بر سر ذخایر اورانیوم غنیشده ایران پیدا شود؛ از جمله رقیقسازی این مواد زیر نظر آژانس بینالمللی انرژی اتمی.
رویترز نوشت با وجود اینکه توافق احتمالی هنوز نگرانیهای اسرائیل درباره برنامه هستهای و ذخایر اورانیوم جمهوری اسلامی را برطرف نکرده، نتانیاهو در تماسهای اخیر خود با ترامپ تلاش کرده بر حق اسرائیل برای ادامه عملیات نظامی علیه تهدیدهای منطقهای، بهویژه در لبنان، تاکید کند.
آسوشیتدپرس و سیبیاس عصر دوشنبه چهارم خرداد به نقل از دو مقام منطقهای آگاه به مذاکرات و یک مقام آمریکایی گزارش دادند که واشینگتن و تهران به توافقی نزدیک شدهاند که بازگشایی تنگه هرمز، معافیت تحریمی برای فروش نفت ایران و واگذاری ذخایر اورانیوم غنیشده جمهوری اسلامی را شامل میشود.
تماسهای تلفنی نتانیاهو و ترامپ
ترامپ و نتانیاهو در یک هفته گذشته دستکم سه بار تلفنی گفتوگو کردهاند.
ترامپ پس از نخستین تماس، در پاسخ به خبرنگاران درباره نتانیاهو گفت: «او مرد بسیار خوبی است و هر کاری بخواهم انجام خواهد داد.»
پس از سومین تماس، دفتر نتانیاهو اعلام کرد دو طرف درباره تفاهمنامه بازگشایی تنگه هرمز و مذاکرات آینده درباره برنامه هستهای ایران گفتوگو کردهاند.
نتانیاهو گفت او و ترامپ توافق دارند هر توافق نهایی باید شامل برچیدن تاسیسات غنیسازی ایران و خارج کردن مواد غنیشده از خاک این کشور باشد.
رویترز همچنین نوشت ظهور این توافق احتمالی در شرایط حساسی برای نتانیاهو رخ داده است؛ زمانی که او در آستانه انتخابات سراسری قرار دارد و نظرسنجیها از احتمال شکست او حکایت دارند.
منتقدان نخستوزیر کنونی اسرائیل بر این باورند که او نتوانسته اهداف اعلامشده جنگ، از جمله تضعیف کامل توان هستهای و موشکی جمهوری اسلامی و تغییر حکومت ایران را محقق کند.
برخی رسانهها در ایران گزارش دادند فروشگاه جینوست در خیابان فرشته تهران، شنبه ۱۹ مهر و پس از برگزاری جشنی در ۱۸ مهر و انتشار ویدیوهای آن، بهدست نیروی انتظامی پلمب شد.
وبسایت خبری «آسیانیوز ایران» با اشاره به این اقدام نوشت که به نظر میرسد این برخورد، صرفا یک واکنش مقطعی نیست، بلکه بخشی از یک کارزار بزرگتر برای «کنترل بیشتر بر فضای اجتماعی، مقابله با نمایش ثروت و اجرای سختگیرانهتر قوانین» است.
بسیاری از کسبوکارها نگران تاثیر این سیاست تازه بر معیشت، سلامت روان شهروندان و زندگی اجتماعی آنها هستند.
فشار اقتصادی حکومت بر مردم و استفاده از آنها برای سرکوب
در هفتههای اخیر فشار حکومت بر کسبوکارها و شهروندان به دلیل سرپیچی از قانون حجاب اجباری، رقص و سرو مشروبات الکلی افزایش چشمگیری پیدا کرده است. از جمله، در پی انتشار ویدیوهایی از برگزاری جشنی در جزیره کیش با عنوان «قهوهپارتی» در رسانههای اجتماعی، دادستان عمومی و انقلاب کیش، از تشکیل پرونده و بازداشت برگزارکنندگان آن خبر داد.
یکی از زنان کافهداری که تجربه برخورد عوامل انتظامی با چنین جشنهایی را دارد به ایراناینترنشنال گفت شاهد بوده که مقامات در بعضی موارد از افراد بازداشتشده - بدون توجه به موقعیت مالیشان - وثیقه چند میلیاردی دریافت کرده و آنها را از کار کردن منع کردهاند.
او افزود بر اساس مشاهداتش بر این باور است که حساسیت بیشتری روی تجمعات تفریحی با حضور جوانها و نسل زد وجود دارد و نیروهای امنیتی با چنین رویدادهایی خشنتر برخورد میکنند.
مقامهای جمهوری اسلامی همواره چنین جشنهایی را «برخلاف شئونات اسلامی» و «هنجارشکنی» توصیف کرده و به نظر میرسد نگران الگوبرداری کسبوکارها از یکدیگر در این زمینهاند.
در ماههای اخیر ویدیوهایی از صاحبان چندین کافه در دزفول و قم در رسانههای اجتماعی منتشر شده که در آن در سخنانی شبیه به اعتراف اجباری یا به دلیل برگزاری جشن همراه با رقص و موسیقی، از مسئولان عذرخواهی و ابراز ندامت میکنند یا از مشتریان خود میخواهند برای جلوگیری از پلمب شدن، حجاب را رعایت کنند.
کارمند یک کافه در تهران به ایراناینترنشنال گفت مقامهای جمهوری اسلامی تلاش میکنند با فشار بر صاحبان کسبوکارها و تهدید به برخورد و پلمب اماکن، مردم را در برابر هم قرار دهند و از آنها به عنوان وسیلهای برای سرکوب و سانسور خودشان و زنان استفاده کنند.
پلمب به مثابه ابزار فشار سیاسی
از طرف دیگر، شواهد و گزارشهای رسیده حاکی است حکومت از بستن کسبوکارها برای انتقامگیری از مخالفانش هم استفاده میکند.
اطلاعات و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند دستکم در دو مورد، کسبوکار شهروندان به دلیل فعالیت سیاسی خود آنها یا نزدیکانشان و با هدف اعمال فشار بر افراد، به دستور نهادهای حکومتی در تهران پلمب شدهاند.
این برخورد در گذشته هم سابقه داشته و به عنوان مثال در آذر ۱۴۰۱ و همزمان با اعتراضات سراسری در خیزش «زن، زندگی، آزادی»، اداره اماکن برای توقف اعتصاب در شهرهای مختلف کردستان و نیز در ایلام و کرمانشاه، مغازه کسبهای را که در اعتصاب شرکت کرده بودند، پلمب کردند.
کارمند یک کافه در مشهد به ایراناینترنشنال گفت حکومت فکر میکند با پلمب و بازداشت، باقی رستورانها و کافهها را «از برگزاری ایونت» بازمیدارد اما تعداد این رخدادها روز به روز بیشتر میشود و در نهایت حتی پلمب هم کارگر نیست و مراسم بسیاری از چشمش در میرود.
او افزود: «غول از چراغ جادو بیرون آمده و دیگر به آن برنمیگردد.»
مردم چه میگویند؟
رسانههای اجتماعی از جمله ایکس و اینستاگرام سرشار از روایت شهروندان از پلمب شدن کسبوکارها و فشار اجتماعی بر زنان برای حجاب اجباریاند.
گروهی از زنان با اشاره به پلمب کافه و رستورانها و جریمههای موجود، بر این باورند تنها زمانی میتوان گفت حجاب اجباری در ایران برچیده شده که زنان بتوانند آزادانه با پوشش دلخواه خود در مدرسه، دانشگاه، محل کار و اماکن دولتی حاضر شوند و مدارک هویتی بدون حجاب اجباری داشته باشند.
برخی دیگر از زنان هم با اشاره به فشار موجود بر آنها در محل کار برای حجاب اجباری، میگویند حجاب آزاد نشده، بلکه حکومت بهدلیل شجاعت زنها در سرپیچی از قانون حجاب اجباری و همچنین ترس از اعتراضات مردم بهخاطر فشارهای اجتماعی و شرایط سخت معیشتی، مستاصل شده است.
در کشوری با فرهنگ طولانی قهوهخانهداری در کنار نبود فضاهای تفریحی کافی و آزادیهای اجتماعی، کافهها جزو معدود مکانهای مورد علاقه جوانها برای جمع شدن و تنفساند.
فشار بر کافهها و رستورانها بر سر حجاب و بگیر و ببند زنان، ممکن است باعث جرقه خوردن دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران بشود.
