وزارت خارجه کره جنوبی چهارشنبه ششم خرداد اعلام کرد حمله به کشتی باری نامو متعلق به شرکت کشتیرانی اچامام در تنگه هرمز در اوایل ماه جاری میلادی، احتمالا با یک موشک ضدکشتی ایرانی انجام شده است.
خبرگزاری رویترز اعلام کرد که سفارت جمهوری اسلامی در سئول هنوز به درخواست این خبرگزاری برای اظهار نظر درباره این موضوع، پاسخ نداده است.
وزارت خارجه کره جنوبی این ارزیابی را همزمان با اعلام نتایج تحقیقات دولتی درباره حمله ۱۴ اردیبهشت به کشتی فلهبر «نامو» منتشر کرد. حملهای که باعث آتشسوزی و آسیب به بخش پایینی بدنه عقب کشتی شد.
بررسی بقایای موشک
تحقیقات انجام شده بر بررسی قطعات و بقایای اشیای ناشناختهای متمرکز بوده است که پس از حمله در داخل کشتی نامو پیدا شدند.
بر اساس نتایج این بررسی، کشتی دو بار هدف قرار گرفته است؛ بهطوریکه کلاهک نخست منفجر نشده اما کلاهک دوم انفجار ایجاد کرده است.
وزارت خارجه کره جنوبی اعلام کرد قطعات بهدستآمده نشان میدهند این تسلیحات احتمالا در ایران ساخته شدهاند.
پارک یونجو، معاون اول وزیر خارجه کره جنوبی، گفت موتورهای این قطعات به موتورهای توربوجت ساخت ایران شباهت دارند و یکی از قطعات نیز دارای نشانههایی است که به نظر میرسد متعلق به یک تولیدکننده ایرانی باشد.
او افزود کلاهکهای استفادهشده به نمونههای بهکار رفته در موشکهای ضدکشتی ایرانی «نور» یا «قادر» شباهت دارند.
احضار سفیر جمهوری اسلامی
پارک گفت دولت کره جنوبی سفیر جمهوری اسلامی را احضار خواهد کرد تا نتایج تحقیقات را با او در میان بگذارد و پیام اعتراضی سئول را منتقل کند.
به گفته او، سئول همچنین از تهران خواهد خواست اقدامهای مسئولانهای برای جلوگیری از تکرار چنین حادثهای انجام دهد.
ساعاتی بعد خبرگزاری یونهاپ گزارش داد وزارت خارجه کره جنوبی سعید کوزهچی، سفیر جمهوری اسلامی در سئول را احضار کرد و نسبت به حمله به کشتی «اچامام نامو» در تنگه هرمز اعتراض رسمی ارائه داد.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، اندکی پس از این حادثه گفته بود جمهوری اسلامی به کشتی کره جنوبی شلیک کرده و از سئول خواسته بود به تلاشهای تحت رهبری آمریکا برای تامین امنیت کشتیرانی در تنگه هرمز بپیوندد.
تهران پیشتر هرگونه مسئولیت در این حمله را رد کرده بود.
پس از وقوع این حمله، دفتر ریاستجمهوری کرهجنوبی اعلام کرده بود در حال بررسی دقیق علت انفجار است.
در بیانیه دفتر ریاست جمهوری کره جنوبی تاکید شده بود: «شناسایی علت دقیق حادثه در اولویت قرار دارد.»
یکی از مقامات کره جنوبی به خبرگزاری دولتی یانهپ گفته بود: «علت آتشسوزی کشتی هنوز تایید نشده و به نظر میرسد تنها پس از انجام تحقیقات بیشتر (پس از یدککشی بدنه کشتی به بندر) مشخص شود.»
برخی رسانهها در ایران گزارش دادند فروشگاه جینوست در خیابان فرشته تهران، شنبه ۱۹ مهر و پس از برگزاری جشنی در ۱۸ مهر و انتشار ویدیوهای آن، بهدست نیروی انتظامی پلمب شد.
وبسایت خبری «آسیانیوز ایران» با اشاره به این اقدام نوشت که به نظر میرسد این برخورد، صرفا یک واکنش مقطعی نیست، بلکه بخشی از یک کارزار بزرگتر برای «کنترل بیشتر بر فضای اجتماعی، مقابله با نمایش ثروت و اجرای سختگیرانهتر قوانین» است.
بسیاری از کسبوکارها نگران تاثیر این سیاست تازه بر معیشت، سلامت روان شهروندان و زندگی اجتماعی آنها هستند.
فشار اقتصادی حکومت بر مردم و استفاده از آنها برای سرکوب
در هفتههای اخیر فشار حکومت بر کسبوکارها و شهروندان به دلیل سرپیچی از قانون حجاب اجباری، رقص و سرو مشروبات الکلی افزایش چشمگیری پیدا کرده است. از جمله، در پی انتشار ویدیوهایی از برگزاری جشنی در جزیره کیش با عنوان «قهوهپارتی» در رسانههای اجتماعی، دادستان عمومی و انقلاب کیش، از تشکیل پرونده و بازداشت برگزارکنندگان آن خبر داد.
یکی از زنان کافهداری که تجربه برخورد عوامل انتظامی با چنین جشنهایی را دارد به ایراناینترنشنال گفت شاهد بوده که مقامات در بعضی موارد از افراد بازداشتشده - بدون توجه به موقعیت مالیشان - وثیقه چند میلیاردی دریافت کرده و آنها را از کار کردن منع کردهاند.
او افزود بر اساس مشاهداتش بر این باور است که حساسیت بیشتری روی تجمعات تفریحی با حضور جوانها و نسل زد وجود دارد و نیروهای امنیتی با چنین رویدادهایی خشنتر برخورد میکنند.
مقامهای جمهوری اسلامی همواره چنین جشنهایی را «برخلاف شئونات اسلامی» و «هنجارشکنی» توصیف کرده و به نظر میرسد نگران الگوبرداری کسبوکارها از یکدیگر در این زمینهاند.
در ماههای اخیر ویدیوهایی از صاحبان چندین کافه در دزفول و قم در رسانههای اجتماعی منتشر شده که در آن در سخنانی شبیه به اعتراف اجباری یا به دلیل برگزاری جشن همراه با رقص و موسیقی، از مسئولان عذرخواهی و ابراز ندامت میکنند یا از مشتریان خود میخواهند برای جلوگیری از پلمب شدن، حجاب را رعایت کنند.
کارمند یک کافه در تهران به ایراناینترنشنال گفت مقامهای جمهوری اسلامی تلاش میکنند با فشار بر صاحبان کسبوکارها و تهدید به برخورد و پلمب اماکن، مردم را در برابر هم قرار دهند و از آنها به عنوان وسیلهای برای سرکوب و سانسور خودشان و زنان استفاده کنند.
پلمب به مثابه ابزار فشار سیاسی
از طرف دیگر، شواهد و گزارشهای رسیده حاکی است حکومت از بستن کسبوکارها برای انتقامگیری از مخالفانش هم استفاده میکند.
اطلاعات و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند دستکم در دو مورد، کسبوکار شهروندان به دلیل فعالیت سیاسی خود آنها یا نزدیکانشان و با هدف اعمال فشار بر افراد، به دستور نهادهای حکومتی در تهران پلمب شدهاند.
این برخورد در گذشته هم سابقه داشته و به عنوان مثال در آذر ۱۴۰۱ و همزمان با اعتراضات سراسری در خیزش «زن، زندگی، آزادی»، اداره اماکن برای توقف اعتصاب در شهرهای مختلف کردستان و نیز در ایلام و کرمانشاه، مغازه کسبهای را که در اعتصاب شرکت کرده بودند، پلمب کردند.
کارمند یک کافه در مشهد به ایراناینترنشنال گفت حکومت فکر میکند با پلمب و بازداشت، باقی رستورانها و کافهها را «از برگزاری ایونت» بازمیدارد اما تعداد این رخدادها روز به روز بیشتر میشود و در نهایت حتی پلمب هم کارگر نیست و مراسم بسیاری از چشمش در میرود.
او افزود: «غول از چراغ جادو بیرون آمده و دیگر به آن برنمیگردد.»
مردم چه میگویند؟
رسانههای اجتماعی از جمله ایکس و اینستاگرام سرشار از روایت شهروندان از پلمب شدن کسبوکارها و فشار اجتماعی بر زنان برای حجاب اجباریاند.
گروهی از زنان با اشاره به پلمب کافه و رستورانها و جریمههای موجود، بر این باورند تنها زمانی میتوان گفت حجاب اجباری در ایران برچیده شده که زنان بتوانند آزادانه با پوشش دلخواه خود در مدرسه، دانشگاه، محل کار و اماکن دولتی حاضر شوند و مدارک هویتی بدون حجاب اجباری داشته باشند.
برخی دیگر از زنان هم با اشاره به فشار موجود بر آنها در محل کار برای حجاب اجباری، میگویند حجاب آزاد نشده، بلکه حکومت بهدلیل شجاعت زنها در سرپیچی از قانون حجاب اجباری و همچنین ترس از اعتراضات مردم بهخاطر فشارهای اجتماعی و شرایط سخت معیشتی، مستاصل شده است.
در کشوری با فرهنگ طولانی قهوهخانهداری در کنار نبود فضاهای تفریحی کافی و آزادیهای اجتماعی، کافهها جزو معدود مکانهای مورد علاقه جوانها برای جمع شدن و تنفساند.
فشار بر کافهها و رستورانها بر سر حجاب و بگیر و ببند زنان، ممکن است باعث جرقه خوردن دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران بشود.
