اکسیوس گزارش داد که رییسجمهوری آمریکا شامگاه دوشنبه پس از اعلام توقف موقت حمله به ایران، گزینههای نظامی علیه جمهوری اسلامی را با تیم ارشد امنیت ملی خود بررسی کرد. همزمان، جیدی ونس، معاون او گفت مذاکرات پیشرفت زیادی داشته است و هیچیک از طرفین خواهان از سرگیری جنگ نیستند.
وبسایت اکسیوس، سهشنبه ۲۹ اردیبهشت در گزارشی به نقل از دو مقام آمریکایی نوشت که دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، شامگاه دوشنبه، چند ساعت پس از اعلام اینکه حملات برنامهریزیشده به ایران برای سهشنبه را بهموقت لغو کرده است، نشستی درباره ایران تیم امنیت ملی خود داشت و در آن گزینههای نظامی علیه جمهوری اسلامی را بررسی کرد.
این رسانه نوشت: «مقامهای آمریکایی میگویند ترامپ پیش از اعلام توقف، در واقع تصمیمی برای حمله به ایران نگرفته بود. او روز سهشنبه گفت که «یک ساعت» تا صدور دستور فاصله داشته است.»
به گفته منابع،جیدی ونس، معاون رییسجمهوری، مارکو روبیو، وزیر امور خارجه، استیو ویتکاف، نماینده ویژه کاخ سفید، پیت هگست، وزیر جنگ، ژنرال دن کین، رییس ستاد مشترک ارتش، جان رتکلیف، رییس سازمان سیا و چند مقام ارشد دیگر در این نشست حضور داشتند.
«مسیر پیش رو در جنگ با ایران، وضعیت تلاشهای دیپلماتیک و طرحهای مختلف نظامی آمریکا برای حمله به ایران» از جمله مسائلی بود که در این جلسه بررسی شد.
اکسیوس همچنین به نقل از «یک منبع آمریکایی نزدیک به ترامپ» نوشت چند چهره تندرو ضد جمهوری اسلامی که پس از اعلام روز دوشنبه ترامپ با او گفتوگو کردهاند، به این برداشت رسیدهاند که او میخواهد با افزایش فشار نظامی یا تهدید به حمله، مقامهای ایران به انعطاف در مذاکرات وادار کند.
ونس: ایرانیها خواهان توافقاند
همزمان با انتشار این گزارش، ونس در یک نشست خبری در کاخ سفید، پیشرفت در گفتوگو با مقامهای جمهوری اسلامی را قابل توجه خواند و گفت: «فکر میکنیم ایرانیها خواهان رسیدن به توافق هستند.»
ونس گفت بهتازگی با ترامپ صحبت کرده و او تاکید کرده است که مساله اصلی برای آمریکا این است که جمهوری اسلامی هرگز نتواند سلاح هستهای داشته باشد.
ونس گفت اگر چنین اتفاقی بیفتد، کشورهای حاشیه خلیج فارس نیز خواهان سلاح هستهای خود خواهند شد و پس از آن، کشورهای دیگر در سراسر جهان نیز همین خواسته را خواهند داشت.
او افزود: «ما میخواهیم شمار کشورهایی را که سلاح هستهای دارند، محدود نگه داریم و به همین دلیل ایران نمیتواند سلاح هستهای داشته باشد.»
دولت آمریکا برای دستیابی به توافقی که تنگه هرمز، مسیر کلیدی انتقال جهانی نفت و دیگر کالاها، را بازگشایی کند، تحت فشار است.
ترامپ پیشتر ابراز امیدواری کرده بود که رسیدن به توافقی برای پایان دادن به این درگیری نزدیک است و در عین حال تهدید کرده بود اگر توافقی حاصل نشود، حملات نظامی علیه جمهوری اسلامی را از سر خواهد گرفت.
با این حال، اکسیوس گزارش داد که تصمیم ترامپ برای تعلیق حمله فقط به روند مذاکرات مربوط نبوده و ملاحظات منطقهای نیز در آن نقش داشته است.
به گزارش این وبسایت، مقامهای آمریکایی و منابع منطقهای گفتهاند چند رهبر کشورهای خلیج فارس در تماس با ترامپ، درباره احتمال تلافیجویی جمهوری اسلامی علیه تاسیسات نفتی و زیرساختهایشان ابراز نگرانی کرده بودند و همین نگرانیها در تصمیم او برای دست نگه داشتن موثر بوده است.
آخرین پیشنهاد جمهوری اسلامی برای توافق دوشنبه ۲۸ اردیبهشت از سوی پاکستان به ایالات متحده تحویل داده شد. این پیشنهاد در واقع نسخه تازه و بازنگریشدهای از آخرین طرح صلح پیشنهادی آمریکا به جمهوری اسلامی بود.
اکسیوس همان روز به نقل از «یک مقام ارشد آمریکایی و یک منبع مطلع از موضوع» نوشت: «ایران پیشنهاد بهروزشدهای برای توافقی با هدف پایان دادن به جنگ ارائه کرده است، اما کاخ سفید معتقد است این پیشنهاد پیشرفت معناداری محسوب نمیشود و برای دستیابی به توافق کافی نیست.»
یک مقام ارشد جمهوری اسلامی بدون ذکر نام به خبرگزاری رویترز گفت پیشنهاد جدید تهران در بسیاری از جنبهها مشابه پیشنهاد قبلی جمهوری اسلامی است. ترامپ آن طرح را «مزخرف» توصیف کرده بود.
این پیشنهاد در گام نخست بر پایان جنگ، بازگشایی تنگه هرمز، که مسیر اصلی انتقال نفت است و تهران عملاا آن را مسدود کرده، لغو تحریمها، برچیدن محاصره دریایی و آزادسازی داراییهای مسدودشده ایران تمرکز دارد.
به گفته این منبع، موضوعات بحثبرانگیز مربوط به برنامه هستهای ایران و غنیسازی اورانیوم به مراحل بعدی مذاکرات موکول خواهد شد.
با این حال، به گفته این مقام ارشد جمهوری اسلامی، آمریکا روز دوشنبه با آزادسازی یکچهارم از داراییهای مسدودشده ایران، به ارزش دهها میلیارد دلار در بانکهای خارجی موافقت کرده است، اما تهران خواهان آزادسازی کامل این داراییهاست.
برخی رسانهها در ایران گزارش دادند فروشگاه جینوست در خیابان فرشته تهران، شنبه ۱۹ مهر و پس از برگزاری جشنی در ۱۸ مهر و انتشار ویدیوهای آن، بهدست نیروی انتظامی پلمب شد.
وبسایت خبری «آسیانیوز ایران» با اشاره به این اقدام نوشت که به نظر میرسد این برخورد، صرفا یک واکنش مقطعی نیست، بلکه بخشی از یک کارزار بزرگتر برای «کنترل بیشتر بر فضای اجتماعی، مقابله با نمایش ثروت و اجرای سختگیرانهتر قوانین» است.
بسیاری از کسبوکارها نگران تاثیر این سیاست تازه بر معیشت، سلامت روان شهروندان و زندگی اجتماعی آنها هستند.
فشار اقتصادی حکومت بر مردم و استفاده از آنها برای سرکوب
در هفتههای اخیر فشار حکومت بر کسبوکارها و شهروندان به دلیل سرپیچی از قانون حجاب اجباری، رقص و سرو مشروبات الکلی افزایش چشمگیری پیدا کرده است. از جمله، در پی انتشار ویدیوهایی از برگزاری جشنی در جزیره کیش با عنوان «قهوهپارتی» در رسانههای اجتماعی، دادستان عمومی و انقلاب کیش، از تشکیل پرونده و بازداشت برگزارکنندگان آن خبر داد.
یکی از زنان کافهداری که تجربه برخورد عوامل انتظامی با چنین جشنهایی را دارد به ایراناینترنشنال گفت شاهد بوده که مقامات در بعضی موارد از افراد بازداشتشده - بدون توجه به موقعیت مالیشان - وثیقه چند میلیاردی دریافت کرده و آنها را از کار کردن منع کردهاند.
او افزود بر اساس مشاهداتش بر این باور است که حساسیت بیشتری روی تجمعات تفریحی با حضور جوانها و نسل زد وجود دارد و نیروهای امنیتی با چنین رویدادهایی خشنتر برخورد میکنند.
مقامهای جمهوری اسلامی همواره چنین جشنهایی را «برخلاف شئونات اسلامی» و «هنجارشکنی» توصیف کرده و به نظر میرسد نگران الگوبرداری کسبوکارها از یکدیگر در این زمینهاند.
در ماههای اخیر ویدیوهایی از صاحبان چندین کافه در دزفول و قم در رسانههای اجتماعی منتشر شده که در آن در سخنانی شبیه به اعتراف اجباری یا به دلیل برگزاری جشن همراه با رقص و موسیقی، از مسئولان عذرخواهی و ابراز ندامت میکنند یا از مشتریان خود میخواهند برای جلوگیری از پلمب شدن، حجاب را رعایت کنند.
کارمند یک کافه در تهران به ایراناینترنشنال گفت مقامهای جمهوری اسلامی تلاش میکنند با فشار بر صاحبان کسبوکارها و تهدید به برخورد و پلمب اماکن، مردم را در برابر هم قرار دهند و از آنها به عنوان وسیلهای برای سرکوب و سانسور خودشان و زنان استفاده کنند.
پلمب به مثابه ابزار فشار سیاسی
از طرف دیگر، شواهد و گزارشهای رسیده حاکی است حکومت از بستن کسبوکارها برای انتقامگیری از مخالفانش هم استفاده میکند.
اطلاعات و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند دستکم در دو مورد، کسبوکار شهروندان به دلیل فعالیت سیاسی خود آنها یا نزدیکانشان و با هدف اعمال فشار بر افراد، به دستور نهادهای حکومتی در تهران پلمب شدهاند.
این برخورد در گذشته هم سابقه داشته و به عنوان مثال در آذر ۱۴۰۱ و همزمان با اعتراضات سراسری در خیزش «زن، زندگی، آزادی»، اداره اماکن برای توقف اعتصاب در شهرهای مختلف کردستان و نیز در ایلام و کرمانشاه، مغازه کسبهای را که در اعتصاب شرکت کرده بودند، پلمب کردند.
کارمند یک کافه در مشهد به ایراناینترنشنال گفت حکومت فکر میکند با پلمب و بازداشت، باقی رستورانها و کافهها را «از برگزاری ایونت» بازمیدارد اما تعداد این رخدادها روز به روز بیشتر میشود و در نهایت حتی پلمب هم کارگر نیست و مراسم بسیاری از چشمش در میرود.
او افزود: «غول از چراغ جادو بیرون آمده و دیگر به آن برنمیگردد.»
مردم چه میگویند؟
رسانههای اجتماعی از جمله ایکس و اینستاگرام سرشار از روایت شهروندان از پلمب شدن کسبوکارها و فشار اجتماعی بر زنان برای حجاب اجباریاند.
گروهی از زنان با اشاره به پلمب کافه و رستورانها و جریمههای موجود، بر این باورند تنها زمانی میتوان گفت حجاب اجباری در ایران برچیده شده که زنان بتوانند آزادانه با پوشش دلخواه خود در مدرسه، دانشگاه، محل کار و اماکن دولتی حاضر شوند و مدارک هویتی بدون حجاب اجباری داشته باشند.
برخی دیگر از زنان هم با اشاره به فشار موجود بر آنها در محل کار برای حجاب اجباری، میگویند حجاب آزاد نشده، بلکه حکومت بهدلیل شجاعت زنها در سرپیچی از قانون حجاب اجباری و همچنین ترس از اعتراضات مردم بهخاطر فشارهای اجتماعی و شرایط سخت معیشتی، مستاصل شده است.
در کشوری با فرهنگ طولانی قهوهخانهداری در کنار نبود فضاهای تفریحی کافی و آزادیهای اجتماعی، کافهها جزو معدود مکانهای مورد علاقه جوانها برای جمع شدن و تنفساند.
فشار بر کافهها و رستورانها بر سر حجاب و بگیر و ببند زنان، ممکن است باعث جرقه خوردن دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران بشود.
