نیویورکتایمز گزارش داد جمهوری اسلامی در دوره آتشبس شکننده میان تهران و واشینگتن، بازسازی بخشی از توان موشکی خود را آغاز کرده و همزمان برای احتمال ازسرگیری درگیریها آماده میشود.
بر اساس این گزارش، جمهوری اسلامی از این فرصت برای بازگشایی دهها محل استقرار موشکهای بالستیک که در جریان حملات هدف قرار گرفته بودند، استفاده کرده است.
جابهجایی پرتابگرهای متحرک موشکی و تطبیق تاکتیکهای نظامی برای دور تازه احتمالی جنگ نیز از دیگر اقدامهای تهران عنوان شده است.
یک مقام نظامی آمریکا به نیویورکتایمز گفت بسیاری از موشکهای بالستیک جمهوری اسلامی در تاسیسات زیرزمینی عمیق در دل کوههای گرانیتی نگهداری میشدند و آمریکا در حملات خود عمدتا ورودی این مراکز را هدف قرار داده بود.
به گفته او، فروریختن دهانه این تاسیسات باعث مدفون شدن آنها شد، اما ساختار اصلی سایتها از بین نرفت و اکنون حکومت ایران بخش قابل توجهی از این مراکز را دوباره بازگشایی کرده است.
این مقام آمریکایی افزود تهران همچنین بسیاری از تسلیحات باقیمانده خود را جابهجا کرده و در میان مقامهای جمهوری اسلامی این باور تقویت شده که میتوانند در برابر آمریکا مقاومت کنند؛ چه از طریق بستن موثر تنگه هرمز، چه با حمله به زیرساختهای انرژی کشورهای خلیج فارس و چه با تهدید هواپیماهای آمریکایی.
جمهوری اسلامی در انتظار جنگی کوتاه اما شدید
نیویورکتایمز نوشت با وجود ادامه مذاکرات، مقامهای جمهوری اسلامی خود را برای احتمال ازسرگیری حملات آماده کردهاند و هشدار دادهاند در صورت وقوع جنگ تازه، هزینه سنگینی به همسایگان و اقتصاد جهانی تحمیل خواهند کرد.
حمیدرضا عزیزی، پژوهشگر مسائل امنیتی ایران در موسسه آلمانی امور بینالملل و امنیت، به این روزنامه گفت مقامهای جمهوری اسلامی در دور نخست جنگ، خود را برای یک درگیری طولانیمدت حدود سه ماهه آماده کرده بودند و به همین دلیل استفاده از موشکها را محدود کردند تا بتوانند هفتهها حملات را ادامه دهند.
اما به گفته او، اگر جنگ دوباره آغاز شود، رهبران جمهوری اسلامی انتظار یک نبرد «کوتاه اما بسیار شدید» را دارند؛ جنگی که میتواند با حملات هماهنگ به زیرساختهای انرژی ایران همراه باشد.
به نوشته نیویورکتایمز، جمهوری اسلامی ممکن است در دور تازه درگیریها روزانه دهها یا حتی صدها موشک شلیک کند تا «محاسبات طرف مقابل را تغییر دهد».
تهدید خلیج فارس و بابالمندب
این گزارش افزود که کشورهای عربی خلیج فارس در صورت آغاز دوباره جنگ، ممکن است با حملات شدیدتر به زیرساختهای انرژی خود روبهرو شوند. هدف قرار دادن میادین نفتی، پالایشگاهها و بنادر نفتی، یکی از مهمترین ابزارهای تهران برای وارد آوردن فشار بر اقتصاد جهانی توصیف شده است.
نیویورکتایمز همچنین به افزایش تهدیدهای لفظی علیه امارات متحده عربی اشاره کرد و نوشت برخی مقامها و تحلیلگران نزدیک به جمهوری اسلامی معتقدند امارات با میزبانی پایگاههای نظامی آمریکا، در حملات علیه حکومت ایران نقش داشته است.
مهدی خراطیان، تحلیلگر نزدیک به نهادهای امنیتی جمهوری اسلامی، ماه گذشته گفته بود: «ما حتما باید امارات را به دوران شترسواری برگردانیم و میتوانیم این کار را بکنیم. اگر لازم باشد، ابوظبی را اشغال خواهیم کرد.»
این روزنامه همچنین نوشت جمهوری اسلامی ممکن است علاوه بر تنگه هرمز، بر تنگه بابالمندب نیز فشار وارد کند. آبراهی راهبردی میان دریای سرخ و خلیج عدن که حدود یکدهم تجارت جهانی از آن عبور میکند و در نزدیکی مناطق تحت کنترل حوثیهای مورد حمایت جمهوری اسلامی قرار دارد.
به نوشته نیویورکتایمز، اگر تهران احساس کند کنترلش بر تنگه هرمز در خطر است، ممکن است تلاش کند آمریکا را همزمان در دو جبهه دریایی درگیر کند.
این گزارش در پایان افزود اگرچه حوثیها وعده دادهاند در صورت وقوع جنگ منطقهای از تهران حمایت کنند، اما در دور قبلی درگیریها واکنش محتاطانهای نشان دادند. موضوعی که تحلیلگران آن را ناشی از نگرانی این گروه درباره کاهش ذخایر نظامیاش میدانند.
برخی رسانهها در ایران گزارش دادند فروشگاه جینوست در خیابان فرشته تهران، شنبه ۱۹ مهر و پس از برگزاری جشنی در ۱۸ مهر و انتشار ویدیوهای آن، بهدست نیروی انتظامی پلمب شد.
وبسایت خبری «آسیانیوز ایران» با اشاره به این اقدام نوشت که به نظر میرسد این برخورد، صرفا یک واکنش مقطعی نیست، بلکه بخشی از یک کارزار بزرگتر برای «کنترل بیشتر بر فضای اجتماعی، مقابله با نمایش ثروت و اجرای سختگیرانهتر قوانین» است.
بسیاری از کسبوکارها نگران تاثیر این سیاست تازه بر معیشت، سلامت روان شهروندان و زندگی اجتماعی آنها هستند.
فشار اقتصادی حکومت بر مردم و استفاده از آنها برای سرکوب
در هفتههای اخیر فشار حکومت بر کسبوکارها و شهروندان به دلیل سرپیچی از قانون حجاب اجباری، رقص و سرو مشروبات الکلی افزایش چشمگیری پیدا کرده است. از جمله، در پی انتشار ویدیوهایی از برگزاری جشنی در جزیره کیش با عنوان «قهوهپارتی» در رسانههای اجتماعی، دادستان عمومی و انقلاب کیش، از تشکیل پرونده و بازداشت برگزارکنندگان آن خبر داد.
یکی از زنان کافهداری که تجربه برخورد عوامل انتظامی با چنین جشنهایی را دارد به ایراناینترنشنال گفت شاهد بوده که مقامات در بعضی موارد از افراد بازداشتشده - بدون توجه به موقعیت مالیشان - وثیقه چند میلیاردی دریافت کرده و آنها را از کار کردن منع کردهاند.
او افزود بر اساس مشاهداتش بر این باور است که حساسیت بیشتری روی تجمعات تفریحی با حضور جوانها و نسل زد وجود دارد و نیروهای امنیتی با چنین رویدادهایی خشنتر برخورد میکنند.
مقامهای جمهوری اسلامی همواره چنین جشنهایی را «برخلاف شئونات اسلامی» و «هنجارشکنی» توصیف کرده و به نظر میرسد نگران الگوبرداری کسبوکارها از یکدیگر در این زمینهاند.
در ماههای اخیر ویدیوهایی از صاحبان چندین کافه در دزفول و قم در رسانههای اجتماعی منتشر شده که در آن در سخنانی شبیه به اعتراف اجباری یا به دلیل برگزاری جشن همراه با رقص و موسیقی، از مسئولان عذرخواهی و ابراز ندامت میکنند یا از مشتریان خود میخواهند برای جلوگیری از پلمب شدن، حجاب را رعایت کنند.
کارمند یک کافه در تهران به ایراناینترنشنال گفت مقامهای جمهوری اسلامی تلاش میکنند با فشار بر صاحبان کسبوکارها و تهدید به برخورد و پلمب اماکن، مردم را در برابر هم قرار دهند و از آنها به عنوان وسیلهای برای سرکوب و سانسور خودشان و زنان استفاده کنند.
پلمب به مثابه ابزار فشار سیاسی
از طرف دیگر، شواهد و گزارشهای رسیده حاکی است حکومت از بستن کسبوکارها برای انتقامگیری از مخالفانش هم استفاده میکند.
اطلاعات و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند دستکم در دو مورد، کسبوکار شهروندان به دلیل فعالیت سیاسی خود آنها یا نزدیکانشان و با هدف اعمال فشار بر افراد، به دستور نهادهای حکومتی در تهران پلمب شدهاند.
این برخورد در گذشته هم سابقه داشته و به عنوان مثال در آذر ۱۴۰۱ و همزمان با اعتراضات سراسری در خیزش «زن، زندگی، آزادی»، اداره اماکن برای توقف اعتصاب در شهرهای مختلف کردستان و نیز در ایلام و کرمانشاه، مغازه کسبهای را که در اعتصاب شرکت کرده بودند، پلمب کردند.
کارمند یک کافه در مشهد به ایراناینترنشنال گفت حکومت فکر میکند با پلمب و بازداشت، باقی رستورانها و کافهها را «از برگزاری ایونت» بازمیدارد اما تعداد این رخدادها روز به روز بیشتر میشود و در نهایت حتی پلمب هم کارگر نیست و مراسم بسیاری از چشمش در میرود.
او افزود: «غول از چراغ جادو بیرون آمده و دیگر به آن برنمیگردد.»
مردم چه میگویند؟
رسانههای اجتماعی از جمله ایکس و اینستاگرام سرشار از روایت شهروندان از پلمب شدن کسبوکارها و فشار اجتماعی بر زنان برای حجاب اجباریاند.
گروهی از زنان با اشاره به پلمب کافه و رستورانها و جریمههای موجود، بر این باورند تنها زمانی میتوان گفت حجاب اجباری در ایران برچیده شده که زنان بتوانند آزادانه با پوشش دلخواه خود در مدرسه، دانشگاه، محل کار و اماکن دولتی حاضر شوند و مدارک هویتی بدون حجاب اجباری داشته باشند.
برخی دیگر از زنان هم با اشاره به فشار موجود بر آنها در محل کار برای حجاب اجباری، میگویند حجاب آزاد نشده، بلکه حکومت بهدلیل شجاعت زنها در سرپیچی از قانون حجاب اجباری و همچنین ترس از اعتراضات مردم بهخاطر فشارهای اجتماعی و شرایط سخت معیشتی، مستاصل شده است.
در کشوری با فرهنگ طولانی قهوهخانهداری در کنار نبود فضاهای تفریحی کافی و آزادیهای اجتماعی، کافهها جزو معدود مکانهای مورد علاقه جوانها برای جمع شدن و تنفساند.
فشار بر کافهها و رستورانها بر سر حجاب و بگیر و ببند زنان، ممکن است باعث جرقه خوردن دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران بشود.
