اسرائیل با هدف قرار دادن یک مجتمع پتروشیمی در میدان گازی پارس جنوبی و کشته شدن دو فرمانده سپاه، سطح درگیری با جمهوری اسلامی را افزایش داد؛ اقدامی که همزمان با نزدیک شدن به ضربالاجل دونالد ترامپ برای بازگشایی تنگه هرمز، چشمانداز دیپلماسی را با تردید جدی مواجه کرده است.
به گزارش آسوشیتدپرس، حمله روز دوشنبه به یکی از مهمترین زیرساختهای انرژی ایران در حالی انجام شد که تلاشها برای دستیابی به آتشبس ۴۵ روزه میان تهران و واشینگتن ادامه دارد. اسرائیل اعلام کرده هدف از این حمله، ضربه زدن به یکی از منابع اصلی درآمد حکومت ایران بوده است.
در خبری دیگر، فرمانداری شهرستان مرودشت نیز اعلام کرد که روز دوشنبه، مجتمع پتروشیمی شیراز مورد حمله قرار گرفته است. بر اساس این گزارش، در این حمله آسیب چندانی به این واحد صنعتی وارد نشده و تنها بخش کوچکی از آن دچار خسارت جزئی شده است.
شرکت ملی صنایع پتروشیمی پارس نیز اعلام کرد در پی حمله به برخی تاسیسات جانبی منطقه ویژه اقتصادی انرژی پارس، آتش مهار شده، اوضاع تحت کنترل است. ویدیوهای رسیده به ایراناینترنشنال در دوشنبه ۱۷ فروردین، دود ناشی از آتشسوزیهای گسترده را در پتروشیمیهای عسلویه پس از حملات هوایی نشان میدهد. بر اساس گزارشها، پتروشیمیهای زاگرس، مبین و دماوند نیز هدف قرار گرفتهاند.
میدان گازی پارس جنوبی که با قطر مشترک است، بزرگترین میدان گازی جهان به شمار میرود و نقش حیاتی در تامین انرژی ایران دارد. با این حال، این حمله ظاهراً جدا از تهدیدهای اخیر ترامپ برای هدف قرار دادن نیروگاهها و پلهای ایران در صورت عدم بازگشایی تنگه هرمز بوده است.
کنترل ایران بر این آبراه حیاتی - که حدود یکپنجم نفت جهان از آن عبور میکند - باعث افزایش شدید قیمت انرژی و نگرانیهای گسترده در اقتصاد جهانی شده است.
یسرائیل کاتز، وزیر دفاع اسرائیل، حمله به بخشی از عسلویه را «ضربهای قدرتمند به بزرگترین تاسیسات پتروشیمی ایران» توصیف کرد و گفت این «هدف کلیدی» حدود ۵۰ درصد از تولید پتروشیمی ایران را بر عهده دارد. او افزود: «هفته گذشته نیز دومین مجتمع اصلی هدف قرار گرفته بود. اکنون دو تاسیساتی که در مجموع مسئول حدود ۸۵ درصد از صادرات پتروشیمی ایران هستند، از مدار خارج شدهاند.»
وزیر دفاع اسرائیل افزود: «ارتش اسرائیل مامور شده است که با تمام قدرت به حمله به زیرساختهای ملی در ایران ادامه دهد.»
فشار دیپلماتیک و هشدارهای متقابل
در حالی که ضربالاجل ترامپ برای بازگشایی تنگه هرمز در حال پایان است، میانجیهای منطقهای از جمله مصر، پاکستان و ترکیه پیشنهاد آتشبس ۴۵ روزه را مطرح کردهاند. با این حال، اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه حکومت ایران اعلام کرده مذاکرات تحت «تهدید و ضربالاجل» قابل قبول نیست.
مقامهای ایرانی تهدیدهای آمریکا برای هدف قرار دادن زیرساختهای غیرنظامی را «تحریک به جنایت جنگی» توصیف کردهاند. در مقابل، واشینگتن هشدار داده در صورت عدم توافق، حملات گستردهتری علیه زیرساختهای ایران انجام خواهد شد.
ترور فرماندهان و تداوم حملات
در جریان حملات اخیر، مجید خادمی، رییس اطلاعات سپاه پاسداران، کشته شد. اسرائیل همچنین اعلام کرد اصغر باقری از فرماندهان نیروی قدس، نیز در این عملیات هدف قرار گرفته است.
وزیر دفاع اسرائیل تاکید کرد که هدف قرار دادن مقامهای ارشد جمهوری اسلامی ادامه خواهد داشت و گفت: «ما به شکار آنها یکییکی ادامه خواهیم داد.»
در تهران، همزمان صدای انفجارها و پرواز جنگندهها برای ساعتها گزارش شده است.
گسترش دامنه درگیری در منطقه
در واکنش به حملات، کشورهای حوزه خلیج فارس از جمله کویت، امارات و عربستان سامانههای پدافندی خود را فعال کردهاند. جمهوری اسلامی نیز به حملات موشکی ادامه داده و در اسرائیل، اصابت موشک به شهر حیفا به کشته شدن چهار عضو یک خانواده منجر شده است.
همزمان، حملات اسرائیل به لبنان نیز ادامه داشته و در یکی از این حملات در نزدیکی بیروت، چندین نفر کشته شدهاند.
افزایش قیمت نفت و نگرانیهای اقتصادی
با تشدید درگیریها و محدود شدن تردد در تنگه هرمز، به نوشته آسوشیتدپرس قیمت نفت برنت به حدود ۱۰۹ دلار در هر بشکه رسیده که نسبت به آغاز جنگ افزایش چشمگیری داشته است. این روند نگرانیها درباره تورم و بیثباتی اقتصادی را تشدید کرده است.
ترامپ هشدار داده در صورت عدم توافق، حملات گستردهتری علیه زیرساختهای ایران انجام خواهد شد و گفته است: «سهشنبه، روز نیروگاهها و پلها خواهد بود.»
تلفات گسترده و چشمانداز نامشخص
بر اساس گزارشهای رسمی، از آغاز جنگ بیش از ۱۹۰۰ نفر در ایران کشته شدهاند، هرچند آمار رسمی مدتی است که بهروز نشده است. در لبنان نیز بیش از ۱۴۰۰ نفر جان باخته و بیش از یک میلیون نفر آواره شدهاند. در اسرائیل ۲۳ نفر و در میان نیروهای آمریکایی ۱۳ نفر کشته شدهاند.
این جنگ که از ۹ اسفند با حملات مشترک آمریکا و اسرائیل آغاز شد، اکنون وارد مرحلهای حساس شده و در حالی که تلاشهای دیپلماتیک ادامه دارد، و با توجه به فرا رسیدن مهلت ترامپ برای بازگشایی تنگه هرمز و مخالفت سپاه با این درخواست، خطر تشدید بیشتر درگیری همچنان بالا ارزیابی میشود.
