به دنبال فراخوان شاهزاده رضا پهلوی و تظاهرات میلیونی مردم ایران، علی خامنهای، دیکتاتور منزوی تهران، بار دیگر شهروندان معترض را «تخریبگر» و «مزدور بیگانگان» خواند، بر ادامه سرکوب مردم تاکید کرد و گفت که دونالد ترامپ هم سقوط میکند.
خامنهای که در دور اول ریاستجمهوری ترامپ نیز اینگونه اظهارات را مطرح کرده بود، جمعه ۱۹ دی گفت: «جمهوری اسلامی در برابر کسانی که تخریبگرند، کوتاه نخواهد آمد و مزدوری بیگانگان را تحمل نخواهد کرد.»
او معترضان را وابسته به ترامپ دانست و افزود «یک مشت آدم بیتجربه، بیتوجه و فکرنکرده» سخنان رییسجمهوری آمریکا را میپذیرند، «طبق میل او عمل میکنند» و «سطل آشغال آتش میزنند تا او خوشش بیاید».
شاهزاده رضا پهلوی پیشتر با انتشار نخستین فراخوان خود، از شهروندان خواسته بود ساعت ۸ شب پنجشنبه و جمعه ۱۸ و ۱۹ دی، در خیابان و منازل اقدام به سردادن شعار کنند.
خیزش ملی ۱۸ دی
مردم ایران شامگاه ۱۸ دی با حضور گسترده خود در خیابانها در شهرهای مختلف کشور، شعار «مرگ بر خامنهای»، «امسال سال خونه/ سیدعلی سرنگونه» و «این آخرین نبرده/ پهلوی برمیگرده» سردادند.
جمهوری اسلامی کمی بعد از آغاز تظاهرات گسترده شب گذشته، اینترنت را در سراسر ایران بهطور کامل قطع کرد.
ترامپ در روزهای اخیر بارها از مردم ایران در برابر سرکوب حکومت حمایت کرده و هشدار داده اگر جمهوری اسلامی به کشتار معترضان دست بزند، «ضربه سختی» از آمریکا خواهد خورد.
خامنهای: مستبدین در اوج غرور سرنگون خواهند شد
دیکتاتور منزوی تهران در ادامه سخنان خود از مواضع ترامپ انتقاد کرد و گفت: «رییسجمهوری آمریکا حرف بیربطی زده که اگر جمهوری اسلامی فلان کند، من طرف افراد اغتشاشگر و مضر را میگیرم. او برود کشور خودش که مشکل دارد را اداره کند.»
خامنهای ادامه داد ترامپ «بداند که معمولا مستبدین و مستکبران عالم از قبیل فرعون و نمرود و رضاخان و محمدرضا وقتی که در اوج غرور بودند، سرنگون شدند و او نیز سرنگون خواهد شد».
این اظهارات در حالیست که افکار عمومی سالهاست خامنهای را با ضحاک که در اساطیر ایران مظهر استبداد و ستمگریست مقایسه میکند و معترضان نیز از جمله در خیابانها شعار میدهند: «خامنهای ضحاک/ میکشیمت زیر خاک ...»
با وجود اعتراضات گسترده شهروندان در راه سرنگونی جمهوری اسلامی، خامنهای و دیگر مقامهای حکومت حاضر به کنارهگیری از قدرت نشدهاند.
حمله لفظی مجدد رهبر جمهوری اسلامی به خاندان پهلوی در شرایطی صورت میگیرد که از زمان آغاز خیزش ملی ایرانیان، شمار زیادی از شهروندان معترض خواستار بازگشت شاهزاده رضا پهلوی به کشور شدهاند.
دیکتاتور تهران ۱۳ دی نیز معترضان را «مزدور دشمن» و «اغتشاشگر» خواند.
شاهزاده رضا پهلوی بامداد ۱۹ دی از حضور گسترده شهروندان در تظاهرات شب گذشته قدردانی کرد و با تاکید بر نقش «انبوه شدن جمعیت» در پیشبرد سرنگونی حکومت، خواستار تداوم حضور مردم و پیوستن تجمعها به یکدیگر شد.
سازمانهای عفو بینالملل و دیدهبان حقوق بشر، ۱۸ دی اعلام کردند مقامهای جمهوری اسلامی از زمان آغاز خیزش سراسری ایرانیان، سرکوبی مرگبار علیه معترضان در سراسر کشور به راه انداختهاند.
بر اساس این گزارش، سرکوب معترضان با استفاده غیرقانونی نیروهای امنیتی از زور و سلاح گرم و همچنین بازداشتهای گسترده و خودسرانه همراه بوده است.
برخی رسانهها در ایران گزارش دادند فروشگاه جینوست در خیابان فرشته تهران، شنبه ۱۹ مهر و پس از برگزاری جشنی در ۱۸ مهر و انتشار ویدیوهای آن، بهدست نیروی انتظامی پلمب شد.
وبسایت خبری «آسیانیوز ایران» با اشاره به این اقدام نوشت که به نظر میرسد این برخورد، صرفا یک واکنش مقطعی نیست، بلکه بخشی از یک کارزار بزرگتر برای «کنترل بیشتر بر فضای اجتماعی، مقابله با نمایش ثروت و اجرای سختگیرانهتر قوانین» است.
بسیاری از کسبوکارها نگران تاثیر این سیاست تازه بر معیشت، سلامت روان شهروندان و زندگی اجتماعی آنها هستند.
فشار اقتصادی حکومت بر مردم و استفاده از آنها برای سرکوب
در هفتههای اخیر فشار حکومت بر کسبوکارها و شهروندان به دلیل سرپیچی از قانون حجاب اجباری، رقص و سرو مشروبات الکلی افزایش چشمگیری پیدا کرده است. از جمله، در پی انتشار ویدیوهایی از برگزاری جشنی در جزیره کیش با عنوان «قهوهپارتی» در رسانههای اجتماعی، دادستان عمومی و انقلاب کیش، از تشکیل پرونده و بازداشت برگزارکنندگان آن خبر داد.
یکی از زنان کافهداری که تجربه برخورد عوامل انتظامی با چنین جشنهایی را دارد به ایراناینترنشنال گفت شاهد بوده که مقامات در بعضی موارد از افراد بازداشتشده - بدون توجه به موقعیت مالیشان - وثیقه چند میلیاردی دریافت کرده و آنها را از کار کردن منع کردهاند.
او افزود بر اساس مشاهداتش بر این باور است که حساسیت بیشتری روی تجمعات تفریحی با حضور جوانها و نسل زد وجود دارد و نیروهای امنیتی با چنین رویدادهایی خشنتر برخورد میکنند.
مقامهای جمهوری اسلامی همواره چنین جشنهایی را «برخلاف شئونات اسلامی» و «هنجارشکنی» توصیف کرده و به نظر میرسد نگران الگوبرداری کسبوکارها از یکدیگر در این زمینهاند.
در ماههای اخیر ویدیوهایی از صاحبان چندین کافه در دزفول و قم در رسانههای اجتماعی منتشر شده که در آن در سخنانی شبیه به اعتراف اجباری یا به دلیل برگزاری جشن همراه با رقص و موسیقی، از مسئولان عذرخواهی و ابراز ندامت میکنند یا از مشتریان خود میخواهند برای جلوگیری از پلمب شدن، حجاب را رعایت کنند.
کارمند یک کافه در تهران به ایراناینترنشنال گفت مقامهای جمهوری اسلامی تلاش میکنند با فشار بر صاحبان کسبوکارها و تهدید به برخورد و پلمب اماکن، مردم را در برابر هم قرار دهند و از آنها به عنوان وسیلهای برای سرکوب و سانسور خودشان و زنان استفاده کنند.
پلمب به مثابه ابزار فشار سیاسی
از طرف دیگر، شواهد و گزارشهای رسیده حاکی است حکومت از بستن کسبوکارها برای انتقامگیری از مخالفانش هم استفاده میکند.
اطلاعات و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند دستکم در دو مورد، کسبوکار شهروندان به دلیل فعالیت سیاسی خود آنها یا نزدیکانشان و با هدف اعمال فشار بر افراد، به دستور نهادهای حکومتی در تهران پلمب شدهاند.
این برخورد در گذشته هم سابقه داشته و به عنوان مثال در آذر ۱۴۰۱ و همزمان با اعتراضات سراسری در خیزش «زن، زندگی، آزادی»، اداره اماکن برای توقف اعتصاب در شهرهای مختلف کردستان و نیز در ایلام و کرمانشاه، مغازه کسبهای را که در اعتصاب شرکت کرده بودند، پلمب کردند.
کارمند یک کافه در مشهد به ایراناینترنشنال گفت حکومت فکر میکند با پلمب و بازداشت، باقی رستورانها و کافهها را «از برگزاری ایونت» بازمیدارد اما تعداد این رخدادها روز به روز بیشتر میشود و در نهایت حتی پلمب هم کارگر نیست و مراسم بسیاری از چشمش در میرود.
او افزود: «غول از چراغ جادو بیرون آمده و دیگر به آن برنمیگردد.»
مردم چه میگویند؟
رسانههای اجتماعی از جمله ایکس و اینستاگرام سرشار از روایت شهروندان از پلمب شدن کسبوکارها و فشار اجتماعی بر زنان برای حجاب اجباریاند.
گروهی از زنان با اشاره به پلمب کافه و رستورانها و جریمههای موجود، بر این باورند تنها زمانی میتوان گفت حجاب اجباری در ایران برچیده شده که زنان بتوانند آزادانه با پوشش دلخواه خود در مدرسه، دانشگاه، محل کار و اماکن دولتی حاضر شوند و مدارک هویتی بدون حجاب اجباری داشته باشند.
برخی دیگر از زنان هم با اشاره به فشار موجود بر آنها در محل کار برای حجاب اجباری، میگویند حجاب آزاد نشده، بلکه حکومت بهدلیل شجاعت زنها در سرپیچی از قانون حجاب اجباری و همچنین ترس از اعتراضات مردم بهخاطر فشارهای اجتماعی و شرایط سخت معیشتی، مستاصل شده است.
در کشوری با فرهنگ طولانی قهوهخانهداری در کنار نبود فضاهای تفریحی کافی و آزادیهای اجتماعی، کافهها جزو معدود مکانهای مورد علاقه جوانها برای جمع شدن و تنفساند.
فشار بر کافهها و رستورانها بر سر حجاب و بگیر و ببند زنان، ممکن است باعث جرقه خوردن دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران بشود.
