گیدئون سعار، وزیر امور خارجه اسرائیل، سهشنبه به سومالیلند سفر کرد؛ سفری که از سوی سومالی محکوم شد. این سفر ۱۰ روز پس از آن انجام شد که اسرائیل بهطور رسمی سومالیلند را بهعنوان کشوری مستقل و دارای حاکمیت به رسمیت شناخت.
اسرائیل تنها کشوری است که تاکنون بهطور رسمی جدایی سومالیلند از سومالی را به رسمیت شناخته است. سومالی این تصمیم اسرائیل را «اقدامی غیرقانونی» توصیف کرده و گفته است سفر سعار «نقض جدی» حاکمیت این کشور به شمار میرود.
سعار در بیانیهای در شبکه اجتماعی ایکس اعلام کرد که در پایتخت سومالیلند، هرگیسا، با عبدالرحمن محمد عبدالله، رییسجمهوری سومالیلند، درباره «طیف کامل روابط» گفتوگو کرده است.
او در ایکس نوشت: «ما مصمم هستیم روابط میان اسرائیل و سومالیلند را با قدرت پیش ببریم.»
وزیر امور خارجه اسرائیل همزمان تصاویری از دیدار خود با رییسجمهوری سومالیلند در کاخ ریاستجمهوری این کشور منتشر کرد.
وزارت اطلاعرسانی سومالیلند پیشتر در شبکه ایکس اعلام کرده بود که سعار ریاست هیاتی بلندپایه را بر عهده دارد.
جزییات از گفتوگوهای وزیر امور خارجه اسرائیل و رییسجمهوری سومالیلند منتشر نشده است، اما یک مقام ارشد سومالیلند پیش از این دیدار به رویترز گفت انتظار میرود وزیر امور خارجه اسرائیل درباره راههای تقویت روابط دوجانبه گفتوگو کند.
سعار همچنین گفت عبدالله دعوت بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، را برای انجام سفری رسمی به اسرائیل پذیرفته است.
وزارت امور خارجه سومالی در بیانیهای اعلام کرد سفر گیدئون سعار، «دخالت غیرقابل قبول» در امور داخلی این کشور محسوب میشود.
عبدالله ماه گذشته گفته بود سومالیلند به «توافقنامههای ابراهیم» خواهد پیوست؛ توافقی که در سال ۲۰۲۰ با میانجیگری واشینگتن شکل گرفت و به برقراری روابط میان اسرائیل و کشورهای حوزه خلیج فارس از جمله امارات متحده عربی، شریک نزدیک سومالیلند، و بحرین انجامید.
وزارت امور خارجه سومالیلند در بیانیهای در فیسبوک اعلام کرد: «رییسجمهوری سومالیلند از اسرائیل و شهروندانش بهخاطر تصمیم به شناسایی سومالیلند تشکر کرد؛ تصمیمی که تاثیر بزرگی بر اقتصاد و توسعه سومالیلند خواهد داشت.»
موقعیت راهبردی
سومالیلند که زمانی تحتالحمایه بریتانیا بود، مدتهاست بهدنبال بهرسمیتشناختهشدن رسمی بهعنوان کشوری مستقل است، هرچند تاکنون با دولتهای مختلف توافقهای دوجانبهای در زمینه سرمایهگذاری و هماهنگی امنیتی امضا کرده است.
تصمیم اسرائیل برای شناسایی سومالیلند پس از دو سال تنش در روابط این کشور با بسیاری از نزدیکترین شرکایش، بهدلیل جنگ غزه و سیاستها در کرانه باختری، اتخاذ شده است.
نتانیاهو گفته است اسرائیل بهدنبال همکاری در حوزههای کشاورزی، سلامت، فناوری و اقتصاد خواهد بود. ساعر نیز پس از این سفر گفت «کارشناسان محلی» از بخش آب سومالیلند در ماههای آینده برای آموزش به اسرائیل سفر خواهند کرد.
سومالیلند در شمالغرب سومالی قرار دارد، با اتیوپی و جیبوتی مرز زمینی مشترک دارد و در آنسوی خلیج عدن، روبهروی یمن واقع شده است؛ جایی که حوثیهای مورد حمایت جمهوری اسلامی از اکتبر ۲۰۲۳ و همزمان با آغاز جنگ غزه، موشکها و پهپادهایی به سوی اسرائیل شلیک کردهاند.
عمر محمود، تحلیلگر سومالی در اندیشکده «گروه بحران بینالمللی»، به خبرگزاری رویترز گفت اقدام اسرائیل احتمالا ناشی از موقعیت راهبردی سومالیلند است.
او افزود هماهنگیهای امنیتی میتواند بدون استقرار پایگاههای نظامی اسرائیل در آنجا نیز انجام شود.
وزیر امور خارجه اسرائیل سهشنبه گفت شناسایی متقابل و برقراری روابط دیپلماتیک «علیه هیچکس» نیست.
سومالیلند نیز تاکید کرده است که شناسایی آن به اسرائیل اجازه ایجاد پایگاه نظامی در این منطقه یا اسکان مجدد فلسطینیان از غزه را نمیدهد. اسرائیل پیشتر از آنچه مقامهای این کشور «مهاجرت داوطلبانه فلسطینیان از غزه» توصیف میکنند، حمایت کرده است.
