همزمان با فرا رسیدن سال نو میلادی، خانواده لیندزی و کریگ فورمن، زوج بریتانیایی زندانی در ایران، حالوهوای جشنهای پایان سال را تجربهای «دشوار و تهی» توصیف کردند و از برگزاری یک تجمع اعتراضی خبر دادند.
جو بنت، پسر لیندزی و کریگ، با نزدیک شدن به نخستین سالگرد بازداشت آنها گفت خانوادهاش انتظار نداشتند والدینش پس از گذشت نزدیک به یک سال همچنان در زندان باشند و جشنهای کریسمس و سال نو را دور از خانه سپری کنند.
او در گفتوگو با وبسایت نشنال که پنجشنبه ۱۱ دی منتشر شد، افزود تماس تلفنی مادرش در روز کریسمس، تنها دلخوشی خانواده در هفتههای اخیر بوده است.
به گفته او، پس از ماهها قطع ارتباط، مادرش به تازگی اجازه تماسهای روزانه پیدا کرده است.
این زوج بریتانیایی دی ماه سال گذشته در جریان سفر موتورسیکلتسواری دور دنیا در استان کرمان بازداشت و سپس به «جاسوسی» متهم شدند. خانواده فورمن این اتهامها را رد کردند و اعلام کردند آنها با ویزای قانونی و برنامه سفر تاییدشده وارد ایران شدند.
در ماههای گذشته، بنت بارها از عملکرد دولت بریتانیا در قبال این پرونده انتقاد کرده است. او ششم آذر در گفتوگو با اسکاینیوز واکنش لندن را «بیش از حد منفعل» دانست.
او با اشاره به اعتراضات گسترده در ایران و تداوم ناآرامیها، گفت این شرایط آینده وضعیت والدینش را بیش از پیش «نامطمئن» کرده است.
اجرای ترانه «کنار من بایست» در اعتراض به ادامه بازداشت
خانواده فورمن شنبه ۱۳ دی به مناسبت گذشت یک سال از بازداشت این زوج، یک تجمع اعتراضی را در مقابل ساختمان شماره ۱۰ داونینگ استریت برگزار میکنند.
قرار است گروهی متشکل از بیش از ۱۰۰ نفر شامل اعضای خانواده، گروگانهای سابق و حامیان، ترانه «کنار من بایست» را اجرا و ضبط کنند.
بنت، ابراز امیدواری کرد هنگام تماس تلفنی، نسخه ضبطشده این آهنگ را برای مادرش پخش کند و افزود این کار برای والدینش «دلگرمکننده» است و به آنها یادآوری میکند که فراموش نشدهاند.
بنت همچنین ۳۰ آذر درباره شرایط نگهداری این زوج در زندان اوین هشدار داد و گفت آنها با کمبود غذا و شرایط بهداشتی نامناسب روبهرو هستند. به گفته او، کیفیت پایین غذا و نبود امکان ورزش، فشار جسمی و روانی قابل توجهی به والدینش وارد کرده است.
خانواده فورمن معتقدند تظاهرات روز شنبه تلاشی است برای زنده نگه داشتن توجه افکار عمومی و یادآوری این موضوع که با گذشت یک سال، پرونده این زوج همچنان بی سرانجام باقی مانده است.
برخی رسانهها در ایران گزارش دادند فروشگاه جینوست در خیابان فرشته تهران، شنبه ۱۹ مهر و پس از برگزاری جشنی در ۱۸ مهر و انتشار ویدیوهای آن، بهدست نیروی انتظامی پلمب شد.
وبسایت خبری «آسیانیوز ایران» با اشاره به این اقدام نوشت که به نظر میرسد این برخورد، صرفا یک واکنش مقطعی نیست، بلکه بخشی از یک کارزار بزرگتر برای «کنترل بیشتر بر فضای اجتماعی، مقابله با نمایش ثروت و اجرای سختگیرانهتر قوانین» است.
بسیاری از کسبوکارها نگران تاثیر این سیاست تازه بر معیشت، سلامت روان شهروندان و زندگی اجتماعی آنها هستند.
فشار اقتصادی حکومت بر مردم و استفاده از آنها برای سرکوب
در هفتههای اخیر فشار حکومت بر کسبوکارها و شهروندان به دلیل سرپیچی از قانون حجاب اجباری، رقص و سرو مشروبات الکلی افزایش چشمگیری پیدا کرده است. از جمله، در پی انتشار ویدیوهایی از برگزاری جشنی در جزیره کیش با عنوان «قهوهپارتی» در رسانههای اجتماعی، دادستان عمومی و انقلاب کیش، از تشکیل پرونده و بازداشت برگزارکنندگان آن خبر داد.
یکی از زنان کافهداری که تجربه برخورد عوامل انتظامی با چنین جشنهایی را دارد به ایراناینترنشنال گفت شاهد بوده که مقامات در بعضی موارد از افراد بازداشتشده - بدون توجه به موقعیت مالیشان - وثیقه چند میلیاردی دریافت کرده و آنها را از کار کردن منع کردهاند.
او افزود بر اساس مشاهداتش بر این باور است که حساسیت بیشتری روی تجمعات تفریحی با حضور جوانها و نسل زد وجود دارد و نیروهای امنیتی با چنین رویدادهایی خشنتر برخورد میکنند.
مقامهای جمهوری اسلامی همواره چنین جشنهایی را «برخلاف شئونات اسلامی» و «هنجارشکنی» توصیف کرده و به نظر میرسد نگران الگوبرداری کسبوکارها از یکدیگر در این زمینهاند.
در ماههای اخیر ویدیوهایی از صاحبان چندین کافه در دزفول و قم در رسانههای اجتماعی منتشر شده که در آن در سخنانی شبیه به اعتراف اجباری یا به دلیل برگزاری جشن همراه با رقص و موسیقی، از مسئولان عذرخواهی و ابراز ندامت میکنند یا از مشتریان خود میخواهند برای جلوگیری از پلمب شدن، حجاب را رعایت کنند.
کارمند یک کافه در تهران به ایراناینترنشنال گفت مقامهای جمهوری اسلامی تلاش میکنند با فشار بر صاحبان کسبوکارها و تهدید به برخورد و پلمب اماکن، مردم را در برابر هم قرار دهند و از آنها به عنوان وسیلهای برای سرکوب و سانسور خودشان و زنان استفاده کنند.
پلمب به مثابه ابزار فشار سیاسی
از طرف دیگر، شواهد و گزارشهای رسیده حاکی است حکومت از بستن کسبوکارها برای انتقامگیری از مخالفانش هم استفاده میکند.
اطلاعات و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند دستکم در دو مورد، کسبوکار شهروندان به دلیل فعالیت سیاسی خود آنها یا نزدیکانشان و با هدف اعمال فشار بر افراد، به دستور نهادهای حکومتی در تهران پلمب شدهاند.
این برخورد در گذشته هم سابقه داشته و به عنوان مثال در آذر ۱۴۰۱ و همزمان با اعتراضات سراسری در خیزش «زن، زندگی، آزادی»، اداره اماکن برای توقف اعتصاب در شهرهای مختلف کردستان و نیز در ایلام و کرمانشاه، مغازه کسبهای را که در اعتصاب شرکت کرده بودند، پلمب کردند.
کارمند یک کافه در مشهد به ایراناینترنشنال گفت حکومت فکر میکند با پلمب و بازداشت، باقی رستورانها و کافهها را «از برگزاری ایونت» بازمیدارد اما تعداد این رخدادها روز به روز بیشتر میشود و در نهایت حتی پلمب هم کارگر نیست و مراسم بسیاری از چشمش در میرود.
او افزود: «غول از چراغ جادو بیرون آمده و دیگر به آن برنمیگردد.»
مردم چه میگویند؟
رسانههای اجتماعی از جمله ایکس و اینستاگرام سرشار از روایت شهروندان از پلمب شدن کسبوکارها و فشار اجتماعی بر زنان برای حجاب اجباریاند.
گروهی از زنان با اشاره به پلمب کافه و رستورانها و جریمههای موجود، بر این باورند تنها زمانی میتوان گفت حجاب اجباری در ایران برچیده شده که زنان بتوانند آزادانه با پوشش دلخواه خود در مدرسه، دانشگاه، محل کار و اماکن دولتی حاضر شوند و مدارک هویتی بدون حجاب اجباری داشته باشند.
برخی دیگر از زنان هم با اشاره به فشار موجود بر آنها در محل کار برای حجاب اجباری، میگویند حجاب آزاد نشده، بلکه حکومت بهدلیل شجاعت زنها در سرپیچی از قانون حجاب اجباری و همچنین ترس از اعتراضات مردم بهخاطر فشارهای اجتماعی و شرایط سخت معیشتی، مستاصل شده است.
در کشوری با فرهنگ طولانی قهوهخانهداری در کنار نبود فضاهای تفریحی کافی و آزادیهای اجتماعی، کافهها جزو معدود مکانهای مورد علاقه جوانها برای جمع شدن و تنفساند.
فشار بر کافهها و رستورانها بر سر حجاب و بگیر و ببند زنان، ممکن است باعث جرقه خوردن دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران بشود.
