جو بنت، پسر لیندزی فورمن، زن بریتانیایی که همراه با همسرش نزدیک به یک سال است در ایران زندانی شده، اعلام کرد مادر و همسر مادرش در زندان اوین با کمبود شدید غذا، شرایط بهداشتی نامناسب و ازدحام روبهرو هستند و از دولت بریتانیا خواسته برای آزادی آنها اقدام جدیتری انجام دهد.
بنت یکشنبه ۳۰ آذر در گفتوگو با ساندی مورنینگ با اشاره به این که مادرش و همسر او، کریگ فورمن، پس از بازداشت در دیماه گذشته در استان کرمان، اکنون در زندان اوین تهران نگهداری میشوند، شرایط زندان آنها را «وخیم» توصیف کرد.
او گفت: «غذای روزانه آنها برنج و تکههای کمکیفیت گوشت است. امکان ورزش ندارند، فضا شلوغ و تنگ است و شرایط بهداشتی بسیار بد است.»
این زوج که اهل ساسکس شرقی در جنوب انگلستان هستند، ژانویه گذشته و در جریان یک سفر موتورسیکلتسواری دور دنیا بازداشت و سپس به «جاسوسی» متهم شدند.
خانواده فورمن با رد این اتهامات، گفتهاند که این دو با ویزای قانونی، راهنمای رسمی و برنامه سفر تاییدشده وارد ایران شدهاند.
منابع نزدیک به خانواده نیز پیشتر به بیبیسی گفتهاند مقامهای ایرانی از این زوج بهعنوان «ابزار چانهزنی» در روابط با غرب استفاده میکنند.
بنت با اشاره به این که «آشپزخانه زندان پر از موش است» گفت مادرش بهدلیل نبود تهویه مناسب دچار مشکلات پوستی شده است. او محیط زندان را «بهشدت آلوده» و وضعیت آنها را «اسفناک» توصیف کرد.
خانواده فورمن ۲۲ آبان گفتند خانم فورمن در انزوا و در میان زندانیانی که انگلیسی نمیدانند قرار دارد، در حالیکه همسرش از عفونت دندان و شرایط سخت زندان رنج میبرد.
بنت همچنین گفت تماسهای او با مادرش تنها پس از اعتصاب غذای این زوج در ماه گذشته افزایش یافته و پیش از آن، در نزدیک به ۱۱ ماه فقط سه بار توانسته با او صحبت کند.
او گفت نبود آنها در آستانه کریسمس برای خانواده بسیار سنگین است و افزود احساس گناه میکند که مادرش «در یک سلول زندانی است» و امکان برگزاری جشن ندارد.
پسر این زن بریتانیایی از عملکرد دولت بریتانیا انتقاد کرد و گفت دولت بیش از حد منتظر روند قضایی در ایران مانده است.
گاردین ۱۵ مرداد در گزارشی یادآوری کرد که خانواده فورمن تیرماه برای نخستینبار بهصورت علنی از دولت بریتانیا خواسته بودند که پرونده این زوج را در سطوح عالی مذاکرات دیپلماتیک با جمهوری اسلامی ایران مطرح کند.
بنت به ساندیمورنینگ گفت: «به نظر میرسد سیاست این است که بنشینند و اجازه دهند یک روند قضایی که به نظر من کاملا نمایشی است، طی شود.»
او تاکید کرد اتهام جاسوسی یک اتهام در سطح حکومتی است و دولت بریتانیا باید با صراحت بیشتری از شهروندان خود دفاع کند.
وزارت خارجه بریتانیا پیشتر هشدار داده بود که همه شهروندان بریتانیایی و دوتابعیتی از سفر به ایران خودداری کنند.
این وزارتخانه در بیانیهای در مهرماه اعلام کرد «بهشدت نگران» گزارشها درباره اتهام جاسوسی علیه کریگ و لیندزی فورمن است و گفته همچنان این پرونده را مستقیما با مقامهای ایرانی پیگیری میکند و حمایت کنسولی از آنها ادامه دارد.
برخی رسانهها در ایران گزارش دادند فروشگاه جینوست در خیابان فرشته تهران، شنبه ۱۹ مهر و پس از برگزاری جشنی در ۱۸ مهر و انتشار ویدیوهای آن، بهدست نیروی انتظامی پلمب شد.
وبسایت خبری «آسیانیوز ایران» با اشاره به این اقدام نوشت که به نظر میرسد این برخورد، صرفا یک واکنش مقطعی نیست، بلکه بخشی از یک کارزار بزرگتر برای «کنترل بیشتر بر فضای اجتماعی، مقابله با نمایش ثروت و اجرای سختگیرانهتر قوانین» است.
بسیاری از کسبوکارها نگران تاثیر این سیاست تازه بر معیشت، سلامت روان شهروندان و زندگی اجتماعی آنها هستند.
فشار اقتصادی حکومت بر مردم و استفاده از آنها برای سرکوب
در هفتههای اخیر فشار حکومت بر کسبوکارها و شهروندان به دلیل سرپیچی از قانون حجاب اجباری، رقص و سرو مشروبات الکلی افزایش چشمگیری پیدا کرده است. از جمله، در پی انتشار ویدیوهایی از برگزاری جشنی در جزیره کیش با عنوان «قهوهپارتی» در رسانههای اجتماعی، دادستان عمومی و انقلاب کیش، از تشکیل پرونده و بازداشت برگزارکنندگان آن خبر داد.
یکی از زنان کافهداری که تجربه برخورد عوامل انتظامی با چنین جشنهایی را دارد به ایراناینترنشنال گفت شاهد بوده که مقامات در بعضی موارد از افراد بازداشتشده - بدون توجه به موقعیت مالیشان - وثیقه چند میلیاردی دریافت کرده و آنها را از کار کردن منع کردهاند.
او افزود بر اساس مشاهداتش بر این باور است که حساسیت بیشتری روی تجمعات تفریحی با حضور جوانها و نسل زد وجود دارد و نیروهای امنیتی با چنین رویدادهایی خشنتر برخورد میکنند.
مقامهای جمهوری اسلامی همواره چنین جشنهایی را «برخلاف شئونات اسلامی» و «هنجارشکنی» توصیف کرده و به نظر میرسد نگران الگوبرداری کسبوکارها از یکدیگر در این زمینهاند.
در ماههای اخیر ویدیوهایی از صاحبان چندین کافه در دزفول و قم در رسانههای اجتماعی منتشر شده که در آن در سخنانی شبیه به اعتراف اجباری یا به دلیل برگزاری جشن همراه با رقص و موسیقی، از مسئولان عذرخواهی و ابراز ندامت میکنند یا از مشتریان خود میخواهند برای جلوگیری از پلمب شدن، حجاب را رعایت کنند.
کارمند یک کافه در تهران به ایراناینترنشنال گفت مقامهای جمهوری اسلامی تلاش میکنند با فشار بر صاحبان کسبوکارها و تهدید به برخورد و پلمب اماکن، مردم را در برابر هم قرار دهند و از آنها به عنوان وسیلهای برای سرکوب و سانسور خودشان و زنان استفاده کنند.
پلمب به مثابه ابزار فشار سیاسی
از طرف دیگر، شواهد و گزارشهای رسیده حاکی است حکومت از بستن کسبوکارها برای انتقامگیری از مخالفانش هم استفاده میکند.
اطلاعات و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند دستکم در دو مورد، کسبوکار شهروندان به دلیل فعالیت سیاسی خود آنها یا نزدیکانشان و با هدف اعمال فشار بر افراد، به دستور نهادهای حکومتی در تهران پلمب شدهاند.
این برخورد در گذشته هم سابقه داشته و به عنوان مثال در آذر ۱۴۰۱ و همزمان با اعتراضات سراسری در خیزش «زن، زندگی، آزادی»، اداره اماکن برای توقف اعتصاب در شهرهای مختلف کردستان و نیز در ایلام و کرمانشاه، مغازه کسبهای را که در اعتصاب شرکت کرده بودند، پلمب کردند.
کارمند یک کافه در مشهد به ایراناینترنشنال گفت حکومت فکر میکند با پلمب و بازداشت، باقی رستورانها و کافهها را «از برگزاری ایونت» بازمیدارد اما تعداد این رخدادها روز به روز بیشتر میشود و در نهایت حتی پلمب هم کارگر نیست و مراسم بسیاری از چشمش در میرود.
او افزود: «غول از چراغ جادو بیرون آمده و دیگر به آن برنمیگردد.»
مردم چه میگویند؟
رسانههای اجتماعی از جمله ایکس و اینستاگرام سرشار از روایت شهروندان از پلمب شدن کسبوکارها و فشار اجتماعی بر زنان برای حجاب اجباریاند.
گروهی از زنان با اشاره به پلمب کافه و رستورانها و جریمههای موجود، بر این باورند تنها زمانی میتوان گفت حجاب اجباری در ایران برچیده شده که زنان بتوانند آزادانه با پوشش دلخواه خود در مدرسه، دانشگاه، محل کار و اماکن دولتی حاضر شوند و مدارک هویتی بدون حجاب اجباری داشته باشند.
برخی دیگر از زنان هم با اشاره به فشار موجود بر آنها در محل کار برای حجاب اجباری، میگویند حجاب آزاد نشده، بلکه حکومت بهدلیل شجاعت زنها در سرپیچی از قانون حجاب اجباری و همچنین ترس از اعتراضات مردم بهخاطر فشارهای اجتماعی و شرایط سخت معیشتی، مستاصل شده است.
در کشوری با فرهنگ طولانی قهوهخانهداری در کنار نبود فضاهای تفریحی کافی و آزادیهای اجتماعی، کافهها جزو معدود مکانهای مورد علاقه جوانها برای جمع شدن و تنفساند.
فشار بر کافهها و رستورانها بر سر حجاب و بگیر و ببند زنان، ممکن است باعث جرقه خوردن دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران بشود.
