مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، با انتقاد از نقض حقوق بشر در ایران، مداخلات منطقهای جمهوری اسلامی و همچنین حمایت تهران از دولت نیکلاس مادورو، اعلام کرد که هیچ کشوری در جهان مثل ایران وجود ندارد که میان حکومت و مردمش «چنین تفاوتی» باشد.
روبیو جمعه ۲۸ آذر در یک نشست خبری گفت: «من هیچ کشوری در جهان نمیشناسم که چنین تفاوتی بین رژیمی که کشور را اداره میکند و مردمش، وجود داشته باشد.»
او با اشاره به جمهوری اسلامی افزود: «آن رژیم نمایانگر مردم ایران نیست، مردمی که وارثان یک میراث فرهنگی بلند و پرافتخار و یک تاریخ افتخارآمیز و پرافتخار هستند.»
وزیر امور خارجه آمریکا تاکید کرد که حکومت ایران «ثروت آن کشور را تصاحب کرده و از آن نه برای رفاه مردم خود و آینده آنها، نه برای تامین آب و برق کافی استفاده کرده است.»
او افزود: «آنها پول خود را صرف حمایت از سازمانهای تروریستی در سراسر جهان کردهاند. بنابراین ما به طور مستمر به اشاره کردن به این مسائل ادامه خواهیم داد.»
دفاع از تحریمها علیه جمهوری اسلامی و اشاره به اعدامها در ایران
روبیو در بخشی از سخنانش که به ایران مربوط میشد، به تحریمهای مداوم واشینگتن علیه جمهوری اسلامی و همچنین برجسته کردن نقض حقوق بشر در ایران اشاره کرد.
او گفت: «ما با حکومت ایران اختلافنظرهایی عمیق و ساختاری داریم و ایران بخشی از —اگر نگوییم تحریمشدهترین کشور جهان—دستکم یکی از تحریمشدهترین کشورهای دنیاست.»
روبیو ادامه داد: «تقریبا هفتهای نیست، یا دستکم ماهی دو، سه بار، که من تحریم تازهای علیه نهاد یا فرد جدیدی مرتبط با ایران تصویب نکنم. فکر نمیکنم کسی بتواند استدلال کند که این دولت [آمریکا] نسبت به آنها رویکردی دوستانه داشته است.»
او از افزایش سرکوب و اعدام در ایران پس از جنگ ۱۲ روزه انتقاد کرد و گفت: «ما هیچ توهمی در این باره نداریم و هر سال گزارشی منتشر میکنیم که این مسائل را تشریح میکند، و در پیامرسانیمان نیز کاملا ثابتقدم بودهایم.»
وزیر خارجه آمریکا گفت مشکل این کشور با جمهوری اسلامی صرفا به تمایل حکومت ایران به دستیابی به سلاح هستهای و حمایت از تروریسم (که مسئلهای محوری است) مربوط نمیشود و نحوه برخورد حکومت ایران با مردم این کشور نیز مشکل آمریکاست.
انتقاد از حمایت جمهوری اسلامی از ونزوئلا
وزیر امور خارجه آمریکا، همچنین دولت نیکلاس مادورو را «غیرمشروع» خواند و گفت ونزوئلا نه تنها با آمریکا برای صلح در منطقه همکاری نمیکند بلکه با عناصر «تروریست» از جمله جمهوری اسلامی در همکاری است.
او افزود: «به صورت مثال، آنها از جمهوری اسلامی و حزبالله میخواهند که به خاکشان بیایند و عملیات انجام دهند.»
در حالی است که واشینگتن در حال افزایش نیروهای نظامی خود در منطقه دریای کارائیب است، وزیر امور خارجه آمریکا تاکید کرد که سیاست خارجی این کشور نیاز به بازنگری داشت و دولت دونالد ترامپ این بازنگری را انجام داد.
دولت ترامپ هزاران نیروی نظامی به این منطقه اعزام کرده و علاوه بر آن، یک ناو هواپیمابر، ناوهای جنگی و جنگندهها را نیز مستقر کرده است.
روبیو به خبرنگاران گفت: «ما نگران تشدید تنش با روسیه، در ارتباط با ونزوئلا، نیستیم.»
او افزود: «ما همواره انتظار داشتهایم که آنها از رژیم مادورو حمایت لفظی و تبلیغاتی کنند اما این موضوع عاملی نیست که بر نحوه بررسی کلی این مساله از سوی ما تاثیر بگذارد.»
وزارت امور خارجه روسیه پنجشنبه اعلام کرد که امیدوار است دولت ترامپ در قبال ونزوئلا مرتکب «اشتباهی مرگبار» نشود و گفت مسکو نگران تصمیمهای آمریکا است که کشتیرانی بینالمللی را تهدید میکند.
پیشتر اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، در پاسخ به پرسشی درباره احتمال پناه دادن به مقامات ونزوئلایی، طرح این سوال را «توهینآمیز» خواند و بار دیگر حمایت تهران از کاراکاس را اعلام کرد.
بقایی ۱۰ آذر در یک نشست خبری، گفت: «بحث مواد مخدر برای تحت فشار گذاشتن ونزوئلا صرفا یک بهانه است.»
بقایی پیشتر در بیانیهای، تصمیم رییسجمهوری ایالات متحده، در بستن حریم هوایی ونزوئلا را «نقض آشکار حقوق بینالملل و زیر پا گذاشتن مقررات بینالمللی هوانوردی» دانسته بود.
روبیو: حزبالله عامل جمهوری اسلامی است
روبیو در بخش دیگری از این نشست خبری، با تاکید بر خلع سلاح حزبالله لبنان گفت: «بیشتر کشورهای منطقه خاورمیانه درباره حزبالله نگران هستند و آن را عامل نفوذ جمهوری اسلامی میدانند.»
او افزود: «به طور مثال اگر با مقامهای دولت سوریه صحبت کنید، آنها به شدت نگران حزبالله هستند.»
وزیر امور خارجه آمریکا در پاسخ به سوالی درباره احتمال وورد یک ائتلاف نظامی به لبنان برای خلع سلاح حزبالله درباره آن ابراز بیاطلاعی کرد.
روبیو گفت: «اگر با رهبران منطقه در همه این کشورها صحبت کنید یک هدف مشترک دارد: اینکه مطمئن شوند حزبالله دیگر نتواند نقشی که در گذشته ایفا میکرد را بازی کند، نه فقط تهدید اسرائیل بلکه به عنوان یک عامل آشکار و نیابتی برای نفوذ جمهوری اسلامی در منطقه.»
گفتوگوهای مربوط به اوکراین در میامی
وزیر خارجه ایالات متحده درباره پرونده مذاکرات اوکراین گفت که ممکن است شنبه در بخشی از گفتوگوها در این باره در شهر میامی شرکت کند.
او افزود که این مذاکرات در جمعه و شنبه برگزار میشود.
به گفته رستم اومروف، رییس هیات مذاکرهکننده اوکراین، مذاکرهکنندگان صلح اوکراین جمعه دور تازهای از گفتوگوها را با تیم آمریکایی درباره پیشنهادهایی برای پایان دادن به جنگ با روسیه آغاز خواهند کرد.
یک مقام کاخ سفید نیز به رویترز گفت که استیو ویتکاف، فرستاده کاخ سفید، و جرد کوشنر، داماد ترامپ قرار است این آخر هفته در میامی با هیاتی از روسیه دیدار کنند.
این دیدارها در ادامه تلاشها برای دستیابی به توافقی به منظور پایان دادن به تهاجم مسکو به اوکراین انجام میشود.
برخی رسانهها در ایران گزارش دادند فروشگاه جینوست در خیابان فرشته تهران، شنبه ۱۹ مهر و پس از برگزاری جشنی در ۱۸ مهر و انتشار ویدیوهای آن، بهدست نیروی انتظامی پلمب شد.
وبسایت خبری «آسیانیوز ایران» با اشاره به این اقدام نوشت که به نظر میرسد این برخورد، صرفا یک واکنش مقطعی نیست، بلکه بخشی از یک کارزار بزرگتر برای «کنترل بیشتر بر فضای اجتماعی، مقابله با نمایش ثروت و اجرای سختگیرانهتر قوانین» است.
بسیاری از کسبوکارها نگران تاثیر این سیاست تازه بر معیشت، سلامت روان شهروندان و زندگی اجتماعی آنها هستند.
فشار اقتصادی حکومت بر مردم و استفاده از آنها برای سرکوب
در هفتههای اخیر فشار حکومت بر کسبوکارها و شهروندان به دلیل سرپیچی از قانون حجاب اجباری، رقص و سرو مشروبات الکلی افزایش چشمگیری پیدا کرده است. از جمله، در پی انتشار ویدیوهایی از برگزاری جشنی در جزیره کیش با عنوان «قهوهپارتی» در رسانههای اجتماعی، دادستان عمومی و انقلاب کیش، از تشکیل پرونده و بازداشت برگزارکنندگان آن خبر داد.
یکی از زنان کافهداری که تجربه برخورد عوامل انتظامی با چنین جشنهایی را دارد به ایراناینترنشنال گفت شاهد بوده که مقامات در بعضی موارد از افراد بازداشتشده - بدون توجه به موقعیت مالیشان - وثیقه چند میلیاردی دریافت کرده و آنها را از کار کردن منع کردهاند.
او افزود بر اساس مشاهداتش بر این باور است که حساسیت بیشتری روی تجمعات تفریحی با حضور جوانها و نسل زد وجود دارد و نیروهای امنیتی با چنین رویدادهایی خشنتر برخورد میکنند.
مقامهای جمهوری اسلامی همواره چنین جشنهایی را «برخلاف شئونات اسلامی» و «هنجارشکنی» توصیف کرده و به نظر میرسد نگران الگوبرداری کسبوکارها از یکدیگر در این زمینهاند.
در ماههای اخیر ویدیوهایی از صاحبان چندین کافه در دزفول و قم در رسانههای اجتماعی منتشر شده که در آن در سخنانی شبیه به اعتراف اجباری یا به دلیل برگزاری جشن همراه با رقص و موسیقی، از مسئولان عذرخواهی و ابراز ندامت میکنند یا از مشتریان خود میخواهند برای جلوگیری از پلمب شدن، حجاب را رعایت کنند.
کارمند یک کافه در تهران به ایراناینترنشنال گفت مقامهای جمهوری اسلامی تلاش میکنند با فشار بر صاحبان کسبوکارها و تهدید به برخورد و پلمب اماکن، مردم را در برابر هم قرار دهند و از آنها به عنوان وسیلهای برای سرکوب و سانسور خودشان و زنان استفاده کنند.
پلمب به مثابه ابزار فشار سیاسی
از طرف دیگر، شواهد و گزارشهای رسیده حاکی است حکومت از بستن کسبوکارها برای انتقامگیری از مخالفانش هم استفاده میکند.
اطلاعات و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند دستکم در دو مورد، کسبوکار شهروندان به دلیل فعالیت سیاسی خود آنها یا نزدیکانشان و با هدف اعمال فشار بر افراد، به دستور نهادهای حکومتی در تهران پلمب شدهاند.
این برخورد در گذشته هم سابقه داشته و به عنوان مثال در آذر ۱۴۰۱ و همزمان با اعتراضات سراسری در خیزش «زن، زندگی، آزادی»، اداره اماکن برای توقف اعتصاب در شهرهای مختلف کردستان و نیز در ایلام و کرمانشاه، مغازه کسبهای را که در اعتصاب شرکت کرده بودند، پلمب کردند.
کارمند یک کافه در مشهد به ایراناینترنشنال گفت حکومت فکر میکند با پلمب و بازداشت، باقی رستورانها و کافهها را «از برگزاری ایونت» بازمیدارد اما تعداد این رخدادها روز به روز بیشتر میشود و در نهایت حتی پلمب هم کارگر نیست و مراسم بسیاری از چشمش در میرود.
او افزود: «غول از چراغ جادو بیرون آمده و دیگر به آن برنمیگردد.»
مردم چه میگویند؟
رسانههای اجتماعی از جمله ایکس و اینستاگرام سرشار از روایت شهروندان از پلمب شدن کسبوکارها و فشار اجتماعی بر زنان برای حجاب اجباریاند.
گروهی از زنان با اشاره به پلمب کافه و رستورانها و جریمههای موجود، بر این باورند تنها زمانی میتوان گفت حجاب اجباری در ایران برچیده شده که زنان بتوانند آزادانه با پوشش دلخواه خود در مدرسه، دانشگاه، محل کار و اماکن دولتی حاضر شوند و مدارک هویتی بدون حجاب اجباری داشته باشند.
برخی دیگر از زنان هم با اشاره به فشار موجود بر آنها در محل کار برای حجاب اجباری، میگویند حجاب آزاد نشده، بلکه حکومت بهدلیل شجاعت زنها در سرپیچی از قانون حجاب اجباری و همچنین ترس از اعتراضات مردم بهخاطر فشارهای اجتماعی و شرایط سخت معیشتی، مستاصل شده است.
در کشوری با فرهنگ طولانی قهوهخانهداری در کنار نبود فضاهای تفریحی کافی و آزادیهای اجتماعی، کافهها جزو معدود مکانهای مورد علاقه جوانها برای جمع شدن و تنفساند.
فشار بر کافهها و رستورانها بر سر حجاب و بگیر و ببند زنان، ممکن است باعث جرقه خوردن دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران بشود.
