اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی، اعلام کرد که نامه اخیر مسعود پزشکیان، رییس دولت در ایران، به محمد بنسلمان، ولیعهد عربستان سعودی برای درخواست تهران از ریاض در زمینه میانجیگری در روابطش با آمریکا نبوده است.
بقایی یکشنبه دوم آذر در یک نشست خبری درباره این نامه گفت: «در اینجا مسئله میانجی و میانجیگری مطرح نیست.»
او افزود: «این نامه در ارتباط با مسائل دوجانبه و موضوع حج بوده است».
پیشتر خبرگزاری رویترز اعلام کرد پزشکیان در نامهای به بن سلمان از او خواسته تا دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا را در سفر به واشینگتن برای احیای مذاکرات هستهای متقاعد کند.
این خبرگزاری ۲۹ آبان به نقل از دو منبع آگاه نوشت پزشکیان در نامه خود اعلام کرده جمهوری اسلامی «دنبال رویارویی نیست»، خواهان همکاری منطقهای عمیقتر است و «در صورت تضمین حقوق خود» همچنان «برای حل اختلاف هستهای از مسیر دیپلماسی» آمادگی دارد.
مذاکرات جمهوری اسلامی با آمریکا پس از جنگ دوازده روزه و هدف قرار گرفتن تاسیسات اتمی ایران از سوی آمریکا و اسرائیل متوقف شد و در این مدت مکانیسم ماشه نیز فعال شد.
انتقاد دوباره جمهوری اسلامی از آژانس
سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی همچنین در بخش دیگری از اظهاراتش گفت: «ما عضو آژانس بینالمللی انرژی اتمی هستیم و نیازی به میانجی نداریم.»
او افزود: «در رابطه با مشکلات همکاری ما با آژانس انرژی اتمی، اسرائیل و آمریکا که به ما حمله کردند باید پاسخگو باشند و آژانس دائما از همکاری نکردن ما ننالد.»
بقایی ادامه داد تهران از مدیران آژانس میخواهد به مسئولیتهای حرفهای و فنی خود پایبند باشند و اخلال در روند همکاری ایران با آژانس به عهده اسرائیل، آمریکا و سه کشور اروپایی است.
او اضافه کرد توافق قاهره عملا قابلیت اجرا ندارد و فاقد اعتبار است.
۱۸ شهریور، عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی و رافائل گروسی، مدیرکل آژانس در قاهره بر سر سازوکاری تازه برای ادامه همکاریها میان دو طرف به توافق رسیده بودند.
اما پس از آن که شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی ۲۹ آبان قطعنامه پیشنهادی آمریکا، فرانسه، بریتانیا و آلمان درباره برنامه هستهای جمهوری اسلامی را به تصویب رساند، عراقچی اعلام کرد که توافق قاهره «کشته شده» است.
بقایی در زمینه اقدام بعدی جمهوری اسلامی در زمینه پرونده هستهای گفت: «تصمیمگیری در مورد موضوع هستهای در سطح کلان کشور انجام میشود و هر زمانی که تصمیمی اتخاذ شود در مورد جزئیات آن اطلاع رسانی میکنیم.»
پایگاه خبری بلومبرگ ۲۴ آبان نوشت پس از جنگ اخیر، «ابهام هستهای» جمهوری اسلامی افزایش یافته است، زیرا تهران ماههاست اجازه بازرسی از تاسیسات خود را نمیدهد.
آژانس بینالمللی انرژی اتمی ۲۱ آبان در گزارشی محرمانه اعلام کرد از زمان جنگ، امکان راستیآزمایی ذخایر اورانیوم با غنای نزدیک به سطح تسلیحاتی حکومت ایران را از دست داده است.
برخی رسانهها در ایران گزارش دادند فروشگاه جینوست در خیابان فرشته تهران، شنبه ۱۹ مهر و پس از برگزاری جشنی در ۱۸ مهر و انتشار ویدیوهای آن، بهدست نیروی انتظامی پلمب شد.
وبسایت خبری «آسیانیوز ایران» با اشاره به این اقدام نوشت که به نظر میرسد این برخورد، صرفا یک واکنش مقطعی نیست، بلکه بخشی از یک کارزار بزرگتر برای «کنترل بیشتر بر فضای اجتماعی، مقابله با نمایش ثروت و اجرای سختگیرانهتر قوانین» است.
بسیاری از کسبوکارها نگران تاثیر این سیاست تازه بر معیشت، سلامت روان شهروندان و زندگی اجتماعی آنها هستند.
فشار اقتصادی حکومت بر مردم و استفاده از آنها برای سرکوب
در هفتههای اخیر فشار حکومت بر کسبوکارها و شهروندان به دلیل سرپیچی از قانون حجاب اجباری، رقص و سرو مشروبات الکلی افزایش چشمگیری پیدا کرده است. از جمله، در پی انتشار ویدیوهایی از برگزاری جشنی در جزیره کیش با عنوان «قهوهپارتی» در رسانههای اجتماعی، دادستان عمومی و انقلاب کیش، از تشکیل پرونده و بازداشت برگزارکنندگان آن خبر داد.
یکی از زنان کافهداری که تجربه برخورد عوامل انتظامی با چنین جشنهایی را دارد به ایراناینترنشنال گفت شاهد بوده که مقامات در بعضی موارد از افراد بازداشتشده - بدون توجه به موقعیت مالیشان - وثیقه چند میلیاردی دریافت کرده و آنها را از کار کردن منع کردهاند.
او افزود بر اساس مشاهداتش بر این باور است که حساسیت بیشتری روی تجمعات تفریحی با حضور جوانها و نسل زد وجود دارد و نیروهای امنیتی با چنین رویدادهایی خشنتر برخورد میکنند.
مقامهای جمهوری اسلامی همواره چنین جشنهایی را «برخلاف شئونات اسلامی» و «هنجارشکنی» توصیف کرده و به نظر میرسد نگران الگوبرداری کسبوکارها از یکدیگر در این زمینهاند.
در ماههای اخیر ویدیوهایی از صاحبان چندین کافه در دزفول و قم در رسانههای اجتماعی منتشر شده که در آن در سخنانی شبیه به اعتراف اجباری یا به دلیل برگزاری جشن همراه با رقص و موسیقی، از مسئولان عذرخواهی و ابراز ندامت میکنند یا از مشتریان خود میخواهند برای جلوگیری از پلمب شدن، حجاب را رعایت کنند.
کارمند یک کافه در تهران به ایراناینترنشنال گفت مقامهای جمهوری اسلامی تلاش میکنند با فشار بر صاحبان کسبوکارها و تهدید به برخورد و پلمب اماکن، مردم را در برابر هم قرار دهند و از آنها به عنوان وسیلهای برای سرکوب و سانسور خودشان و زنان استفاده کنند.
پلمب به مثابه ابزار فشار سیاسی
از طرف دیگر، شواهد و گزارشهای رسیده حاکی است حکومت از بستن کسبوکارها برای انتقامگیری از مخالفانش هم استفاده میکند.
اطلاعات و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند دستکم در دو مورد، کسبوکار شهروندان به دلیل فعالیت سیاسی خود آنها یا نزدیکانشان و با هدف اعمال فشار بر افراد، به دستور نهادهای حکومتی در تهران پلمب شدهاند.
این برخورد در گذشته هم سابقه داشته و به عنوان مثال در آذر ۱۴۰۱ و همزمان با اعتراضات سراسری در خیزش «زن، زندگی، آزادی»، اداره اماکن برای توقف اعتصاب در شهرهای مختلف کردستان و نیز در ایلام و کرمانشاه، مغازه کسبهای را که در اعتصاب شرکت کرده بودند، پلمب کردند.
کارمند یک کافه در مشهد به ایراناینترنشنال گفت حکومت فکر میکند با پلمب و بازداشت، باقی رستورانها و کافهها را «از برگزاری ایونت» بازمیدارد اما تعداد این رخدادها روز به روز بیشتر میشود و در نهایت حتی پلمب هم کارگر نیست و مراسم بسیاری از چشمش در میرود.
او افزود: «غول از چراغ جادو بیرون آمده و دیگر به آن برنمیگردد.»
مردم چه میگویند؟
رسانههای اجتماعی از جمله ایکس و اینستاگرام سرشار از روایت شهروندان از پلمب شدن کسبوکارها و فشار اجتماعی بر زنان برای حجاب اجباریاند.
گروهی از زنان با اشاره به پلمب کافه و رستورانها و جریمههای موجود، بر این باورند تنها زمانی میتوان گفت حجاب اجباری در ایران برچیده شده که زنان بتوانند آزادانه با پوشش دلخواه خود در مدرسه، دانشگاه، محل کار و اماکن دولتی حاضر شوند و مدارک هویتی بدون حجاب اجباری داشته باشند.
برخی دیگر از زنان هم با اشاره به فشار موجود بر آنها در محل کار برای حجاب اجباری، میگویند حجاب آزاد نشده، بلکه حکومت بهدلیل شجاعت زنها در سرپیچی از قانون حجاب اجباری و همچنین ترس از اعتراضات مردم بهخاطر فشارهای اجتماعی و شرایط سخت معیشتی، مستاصل شده است.
در کشوری با فرهنگ طولانی قهوهخانهداری در کنار نبود فضاهای تفریحی کافی و آزادیهای اجتماعی، کافهها جزو معدود مکانهای مورد علاقه جوانها برای جمع شدن و تنفساند.
فشار بر کافهها و رستورانها بر سر حجاب و بگیر و ببند زنان، ممکن است باعث جرقه خوردن دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران بشود.
