کانال ۱۲ تلویزیون اسرائیل گزارش داد مقامهای ایالات متحده و اسرائیل جمعه پنج تیر از دستیابی به یک توافق سه جانبه درباره یک چارچوب کاری میان دولتهای اسرائیل، لبنان و آمریکا خبر دادند. حزبالله در واکنشی منفی تاکید کرده به مقامات لبنان اجازه اجرای آن را نخواهد داد.
این توافق به عنوان گام نخست برای دستیابی به توافقهای آتی و حرکت به سمت صلح توصیف شده و پس از درگیریهایی که به زخمی شدن چهار نظامی اسرائیل و کشته شدن هفت عضو حزبالله به دست آمده است.
مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، با ابراز خرسندی از این توافق اعلام کرد: «ما خرسندیم که اعلام کنیم توافقی درباره چارچوب کاری میان دولت حاکم لبنان و دولت اسرائیل حاصل شده است. معتقدیم این نخستین گام در این مسیر است.»
یک مقام ارشد سیاسی اسرائیل نیز تایید کرد که این توافق پس از مذاکراتی طولانی به امضای نمایندگان هر سه کشور رسیده و هدف آن هدایت روند به سمت توافقهای آینده و دستیابی به صلح است.
حفظ منطقه امنیتی و آزادی عمل نظامی اسرائیل
این مقام ارشد سیاسی درباره جزییات امنیتی این توافق گفت که اسرائیل «منطقه امنیتی» خود را در امتداد مرزهای «خط زرد» در خاک لبنان حفظ خواهد کرد.
به گفته او، این وضعیت تا روزی که حزبالله و سایر سازمانهای تروریستی در لبنان خلع سلاح شوند و دیگر هیچ تهدیدی از سوی خاک لبنان متوجه اسرائیل نباشد، ادامه خواهد یافت.
این مقام ارشد اسرائیلی همچنین تاکید کرد: «آزادی عمل نظامی ارتش اسرائیل در سراسر این منطقه امنیتی جهت رفع هرگونه تهدید، به طور کامل حفظ خواهد شد.»
او توافقِ چارچوبِ سه جانبه را یک «دستاورد بزرگ برای اسرائیل» خواند و افزود که این توافق، تلاشهای جمهوری اسلامی برای تحمیل یک عقبنشینی یکجانبه از جنوب لبنان را بهطور کامل خنثی میکند و نقش حکومت ایران و حزبالله را در آینده این کشور منتفی میسازد.
واکنش منفی حزبالله
در پی اعلام دستیابی اسرائیل و لبنان به چارچوبی برای رسیدن به صلح، حسن فضلالله، نماینده حزبالله در پارلمان لبنان گفت: «دولت بیروت نخواهد توانست توافق با اسرائیل را اجرایی کند، مگر آنکه وارد جنگ داخلی شود.»
او افزود: «حزبالله با هرگونه اقدام مقامات لبنانی مقابله خواهد کرد و سلاحهای خود را بیشتر نگه خواهد داشت.»
فضلالله گفت آنچه در واشنگتن اتفاق افتاد تلاشی برای ایجاد مانع در مسیر اسلامآباد بود و بدون مقاومت، هیچ چیز پیش نخواهد رفت.»
او تاکید کرد مخالفت حزبالله «جدی» است و اجازه اجرای تعهدات داده شده را به مقامات لبنان نخواهد داد.
تهدیدهای دبیرکل حزبالله
پیش از اعلام خبر امضای توافق سه جانبه نعیم قاسم، دبیرکل حزبالله، صبح جمعه تفاهم میان آمریکا و جمهوری اسلامی را به معنای شکست اسرائیل دانست و گفت اسرائیل باید جنوب لبنان را ترک کند.
او در سخنرانی تلویزیونی خود در برابر دهها هزار تن از هواداران حزبالله به مناسبت عاشورا گفت: «اسرائیل هیچ گزینهای جز خروج کامل از هر وجب از خاک لبنان ندارد... اسرائیل باید بدون هیچ شرطی خارج شود.»
در حالی که مقامهای لبنانی و اسرائیلی در واشینگتن مشغول مذاکرات مستقیم برای دستیابی به توافق هستند، قاسم گفت «حزبالله هیچ عادیسازی روابط، هیچ پایان دادن به وضعیت خصومت، هیچ امتیازی برای اسرائیل و هیچ حضور حتی جزئی اسرائیل در خاک لبنان را نخواهد پذیرفت... اسرائیل باید تحقیرشده و شکستخورده خارج شود و همین اتفاق نیز خواهد افتاد.»
دبیرکل حزبالله افزود: «آنها میخواستند جنگی بزرگ به راه بیندازند تا موجودیت ما را از بین ببرند. ما توانستیم این تجاوز را متوقف کنیم و به پیروزی بزرگی دست یابیم. ما پروژه اسرائیلی ـ آمریکایی را درهم شکستیم و وارد مرحله جدیدی شدیم.»
نعیم قاسم گفت: «ایران توانست به تفاهمنامه دست یابد؛ تفاهمنامهای که اعلام رسمی شکست آمریکا و اسرائیل است.»
درگیریهای مرگبار در جنوب لبنان
ارتش اسرائیل جمعه پنجم تیر اعلام کرد چهار نظامی اسرائیلی شامگاه پنجشنبه در جنوب لبنان زخمی و هفت عضو حزبالله صبح جمعه کشته شدند. این درگیریها در حالی رخ داد که اسرائیل و لبنان خود را برای برگزاری دور دیگری از مذاکرات مستقیم در واشینگتن آماده میکردند.
بهگفته ارتش اسرائیل صبح جمعه نیروی هوایی این کشور هفت نیروی حزبالله را در جنوب لبنان هدف قرار داده و کشته است. بهگفته ارتش، این افراد هنگام انتقال سلاح در نزدیکی منطقه حائل اسرائیل شناسایی شده بودند.
ارتش اسرائیل پنجشنبه نیز از کشته شدن دستکم شش نیروی حزبالله خبر داده و آنها را تهدیدی برای نیروهای مستقر در جنوب لبنان خوانده بود.
ارتش اسرائیل در عین حال تاکید کرد که همچنان در منطقه تپه علی طاهر، که در زیر آن مجموعه عظیم تونلهای زیرزمینی حزبالله قرار دارد و حدود ۳۰ نیروی این گروه در آن پناه گرفتهاند، به عملیات خود ادامه داده و کنترل کامل این منطقه را در دست گرفته است.
از سوی دیگر رسانههای لبنانی جمعه گزارش دادند که یک پهپاد ارتش اسرائیل بر فراز شهر منصوری در جنوب لبنان، نزدیک شهر صور، اعلامیههایی پخش کرده است که روی آنها نوشته شده بود: «منطقه خطرناک! نزدیک نشوید! هرگونه نزدیک شدن به نیروهای ارتش اسرائیل جان شما را به خطر میاندازد.»
اختلاف در کابینه اسرائیل
تایمز اسرائیل نیز گزارش داد که کابینه اسرائیل بر سر نحوه ادامه سیاست در لبنان دچار اختلاف شده و برخی از وزیران خواستار لغو آتشبس کنونی، حتی در مخالفت با موضع ایالات متحده، هستند.
بر اساس این گزارش، در حالی که بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، و یسرائیل کاتز، وزیر دفاع، از سیاستهای کنونی دفاع کرده و گفتهاند ارتش اجازه دارد هر تهدیدی را هدف قرار دهد، وزیران جناح راست افراطی میگویند دست ارتش بسته شده و نیروها از اقدام موثر بازداشته میشوند.
ایتامار بنگویر، وزیر امنیت ملی، با اشاره به گزارشهایی مبنی بر اینکه تنها تهدیدهای «فوری» مجوز اقدام نظامی دارند و نه تهدیدهای «در حال شکلگیری»، پرسید: «پس با تهدیدهای در حال شکلگیری چه باید کرد؟ اگر ببینیم حزبالله دوباره در حال مسلح شدن است، چرا آن را نابود نمیکنیم؟»
بنگویر افزود: «سربازان ما زخمی میشوند. این بهترین فرصت برای پایان دادن به آتشبس است. میتوانیم صدها هدف را بمباران کنیم.»
اوریت استروک، وزیر شهرکسازی و پروژههای ملی از حزب راستگرای صهیونیسم دینی، نیز از موضع بنگویر حمایت کرد و گفت سربازان احساس میکنند به اهدافی ثابت تبدیل شدهاند، در حالی که حزبالله در جنوب لبنان دوباره در حال مسلح شدن است.
بهنوشته تایمز اسرائیل نتانیاهو در پاسخ گفت: «ما به هر تهدید فوری علیه نیروهای مستقر در میدان پاسخ میدهیم. هیچ محدودیتی برای هیچ سربازی وجود ندارد. آمریکاییها حق ما برای دفاع از خود را درک میکنند.»
استقبال لبنان از طرح فرانسه و ایتالیا
در همین حال، ژوزف عون، رییسجمهوری لبنان، از تلاشهای فرانسه و ایتالیا برای تشکیل یک ائتلاف چند ملیتی که پس از پایان ماموریت نیروهای حافظ صلح سازمان ملل (یونیفل) مسئولیت امنیت جنوب لبنان را بر عهده بگیرد، استقبال کرد.
او در بیانیهای این ابتکار را «بیان صادقانه تعهد جامعه بینالمللی به حمایت از حاکمیت و ثبات لبنان» توصیف کرد.
امانوئل مکرون، رییسجمهوری فرانسه، پنجشنبه پس از دیدار با جورجیا ملونی، نخستوزیر ایتالیا، اعلام کرد: «فرانسه و ایتالیا خواهان تشکیل ائتلافی برای دوران پس از یونیفل هستند؛ ائتلافی که با هماهنگی اتحادیه اروپا و سازمان ملل، حاکمیت لبنان و توان ارتش این کشور را تقویت کند و مانع از تبدیل شدن خاک لبنان به بستری برای تشدید تنشهای منطقهای شود.»
نیروی حافظ صلح سازمان ملل در جنوب لبنان متشکل از حدود ۷۵۰۰ نیرو از نزدیک به ۵۰ کشور است و از سال ۱۹۷۸ در این منطقه مستقر بوده، هرچند حضور آن نتوانسته مانع تکرار درگیریها شود.
اسرائیل مدتهاست استدلال میکند که یونیفل در انجام ماموریت خود ناکام بوده و نتوانسته مانع تقویت حزبالله در نزدیکی مرز اسرائیل شود یا قطعنامه سال ۲۰۰۶ شورای امنیت مبنی بر خلع سلاح حزبالله و خروج آن از جنوب لبنان را اجرا کند.
شورای امنیت سازمان ملل، تحت فشار آمریکا، در ماه اوت گذشته تصمیم گرفت ماموریت یونیفل در ۳۱ دسامبر ۲۰۲۶ پایان یابد.
رییسجمهوری لبنان در بیانیه خود تاکید کرد کشورش از «هر سازوکار بینالمللی که توان ارتش لبنان را افزایش دهد، تمامیت ارضی کشور را حفظ کند و مانع تبدیل شدن خاک لبنان به صحنه تشدید تنشهای منطقهای شود» استقبال میکند.
آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل، پیشتر اعلام کرده بود پس از پایان ماموریت فعلی نیز حضور نیروهای حافظ صلح در لبنان ضروری خواهد بود؛ پیشنهادی که احتمالا با مخالفت آمریکا و اسرائیل روبهرو خواهد شد.
او اوایل این ماه سه گزینه را پیشنهاد کرده بود که بر اساس آنها بین حدود دو هزار تا بیش از ۵۵۰۰ نیروی سازمان ملل مسئول نظارت بر آتشبس میان اسرائیل و حزبالله مورد حمایت جمهوری اسلامی و همچنین حمایت از ارتش لبنان خواهند بود.
