موج گرمای کمسابقه در غرب اروپا با ثبت رکوردهای دمایی، دهها قربانی بر جای گذاشته، مدارس و اماکن عمومی را تعطیل کرده و برق و حملونقل ریلی را با اختلال روبهرو کرده است؛ همزمان کارشناسان خواستار تسریع اقدامات برای مقابله با گرمای شدید و پیامدهای تغییرات اقلیمی شدهاند.
خبرگزاری رویترز، پنجشنبه چهارم تیر، گزارش داد دمای هوا در پاریس چهارشنبه به ۴۰.۹ درجه سانتیگراد رسید و رکورد ماه ژوئن را در پایتخت فرانسه شکست؛ همزمان بریتانیا نیز با دمای ۳۶.۱ درجه، بالاترین دمای ثبتشده خود در ماه ژوئن را تجربه کرد.
امانوئل گرگوار، شهردار پاریس، از شهروندان خواست از شدت فعالیتهای روزانه خود بکاهند و هشدار داد برخلاف تصور رایج، این بار تنها سالمندان در معرض خطر نیستند، بلکه افراد ۵۰ تا ۷۰ ساله نیز در معرض خطرهای جدی ناشی از گرما قرار دارند.
مقامهای فرانسوی اعلام کردند از آغاز موج گرما تاکنون دستکم ۴۸ نفر هنگام شنا یا تلاش برای خنک شدن جان خود را از دست دادهاند. همچنین دو کودک خردسال نیز در اثر گرمای شدید داخل خودرو جان باختند.
فرانسه پس از موج گرمای مرگبار سال ۲۰۰۳ که نزدیک به ۱۵ هزار قربانی بر جای گذاشت، تدابیر گستردهای برای مقابله با گرمای شدید اتخاذ کرده است؛ از جمله سرکشی منظم به سالمندان و فراهم کردن فضاهای مجهز به تهویه مطبوع در مراکز نگهداری سالمندان.
با وجود اینکه استفاده از دستگاههای تهویه مطبوع هنوز در اروپا چندان رایج نیست، افزایش بیسابقه تقاضا برای این تجهیزات، فروش محصولات شرکتهای آسیایی از جمله سامسونگ، میدیا و میتسوبیشی الکتریک را در کشورهایی مانند فرانسه، اسپانیا و ایتالیا افزایش داده است.
کارشناسان میگویند این موج گرما ناشی از الگوی جوی موسوم به «امگا بلاک» است؛ پدیدهای که گرما را برای مدت طولانی بر فراز یک منطقه حبس میکند و دما را تا ۱۸ درجه سانتیگراد بالاتر از میانگین فصلی میرساند. بهگفته پژوهشگران، تغییرات اقلیمی شدت و فراوانی موجهای گرما و طوفانها را افزایش داده است.
در ایتالیا نیز پس از گزارش رسانهها درباره مرگ پنج نفر در اثر حوادث مرتبط با گرما، اوراتسیو اسکیلاچی، وزیر بهداشت، نشستی برای بررسی پیامدهای این موج گرما برگزار کرد.
قربانیان شامل دو کشاورز، یک کارگر، مردی در گورستانی در پاویا و یک فرد بیخانمان در ناپل بودند.
هشدارهای هواشناسی و مقررات کاری در اروپا
اداره هواشناسی فرانسه اعلام کرده دما از جمعه بهتدریج کاهش خواهد یافت، اما پیشبینیها نشان میدهد آلمان، اتریش و ایتالیا در روزهای پایانی هفته با گرمای بسیار شدید روبهرو خواهند شد.
سازمان هواشناسی آلمان برای بخشهای وسیعی از غرب این کشور هشدار گرمای شدید صادر و پیشبینی کرده است دمای هوا پنجشنبه به ۳۸ درجه و جمعه و شنبه به ۴۱ درجه سانتیگراد برسد. شرکت راهآهن آلمان نیز به مسافران اجازه داده است سفرهای خود را بهدلیل گرما لغو کنند.
در اتریش نیز هشدار قرمز گرما برای شمالشرق کشور، از جمله وین، صادر شده و احتمال میرود دمای پایتخت در آخر هفته به رکورد ۴۰ درجه سانتیگراد برسد.
در ایتالیا نیز اوج گرما بین شنبه تا دوشنبه پیشبینی شده است و دما، بهویژه در دشتهای شمالی و مناطق داخلی مرکز این کشور، ممکن است تا ۴۰ درجه سانتیگراد افزایش یابد.
همزمان، کشورهای اروپایی برای حفاظت از کارکنان در برابر گرمای شدید مقررات متفاوتی دارند. در بلژیک، مقررات ایمنی محیط کار بر اساس شاخص «دمای تر گویسان» (WBGT) تنظیم شده و در آلمان نیز کارفرمایان از دمای ۳۰ درجه به بالا موظف به اجرای اقدامهای حفاظتی و از ۳۵ درجه به بالا به اجرای تدابیر سختگیرانهتر هستند.
هفته اقلیم لندن و هشدار درباره آینده گرمتر
همزمان با این شرایط، «هفته اقلیم لندن» نیز زیر سایه گرمای شدید برگزار شد. یکی از نشستهای تخصصی درباره پیامدهای گرمای شدید که قرار بود در مدرسه اقتصاد لندن برگزار شود، به دلیل گرمای بیش از حد محل برگزاری و نگرانی از تهدید سلامت شرکتکنندگان لغو شد.
کریس اندرسون، کارشناس حوزه اقلیم، گفت لغو این نشست نشان میدهد حتی رویدادی برای سازگاری با گرمای شدید نیز در کشوری ثروتمند و با آبوهوای معتدل، از پیامدهای گرمایش زمین در امان نمانده است.
هلن کلارکسون، مدیرعامل «کلایمت گروپ»، نیز گفت موج گرمای اخیر نشان میدهد پیشبینیهای علمی اکنون به واقعیت تبدیل شدهاند و شواهد بهروشنی حکایت از آن دارند که چنین رویدادهایی در آینده بیشتر تکرار خواهند شد.
آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل، از بازارهای سرمایه خواست سرمایهگذاری برای افزایش تابآوری در برابر تغییرات اقلیمی را بهعنوان یک فرصت اقتصادی در نظر بگیرند و از دولتها نیز خواست با اقداماتی از جمله وضع مالیات بر سودهای بادآورده شرکتهای سوختهای فسیلی، منابع مالی بیشتری برای اجرای این پروژهها فراهم کنند.
بر اساس گزارشی که نشریه پزشکی «لنست» در ماه اکتبر منتشر کرد، شمار مرگهای ناشی از گرما در جهان نسبت به دهه ۱۹۹۰ حدود ۲۳ درصد افزایش یافته و اکنون به طور متوسط به حدود ۵۴۶ هزار نفر در سال رسیده است؛ بسیاری از این قربانیان در کشورهای در حال توسعه زندگی میکنند.
کمیته مستقل تغییرات اقلیمی بریتانیا نیز هشدار داده است آمادگی این کشور برای مقابله با گرمای شدید کافی نیست و برآورد کرده سالانه حدود ۱۱ میلیارد پوند سرمایهگذاری برای رفع این کمبودها لازم است.
این نهاد همچنین پیشبینی کرده است در صورت ادامه روند کنونی، شمار مرگهای ناشی از گرما در بریتانیا تا سال ۲۰۵۰ ممکن است از ۱۰ هزار نفر در سال فراتر رود.
