دو مهاجم رومانیایی که با چاقو به پوریا زراعتی حمله کرده بودند، مجرم شناخته شدند
هیات منصفه دادگاهی در لندن دو شهروند رومانیایی را بهدلیل حمله با چاقو به پوریا زراعتی، مجری شبکه ایراناینترنشنال، مجرم شناخت.
هیات منصفه دادگاهی در لندن دو شهروند رومانیایی را بهدلیل حمله با چاقو به پوریا زراعتی، مجری شبکه ایراناینترنشنال، مجرم شناخت.
نادیتو بادئا ۲۱ ساله و جورج استانا ۲۵ ساله به ایجاد جراحت و ایجاد جراحت با قصد وارد کردن آسیب جسمی شدید متهم شده بودند و در هر دو مورد مجرم شناخته شدند.
قرار است دادگاه حکم نهایی خود را جمعه سوم جولای، ۱۲ تیر، اعلام کند.
حمله به پوریا زراعتی در بعدازظهر ۲۹ مارس ۲۰۲۴ در مقابل خانه او در منطقه ویمبلدون لندن رخ داد.
طبق تحقیقات پلیس، در آن روز دو مرد هنگام خروج زراعتی از منزلش به او نزدیک شدند و یکی از آنها ابتدا درخواست پول کرد. سپس یکی از مهاجمان قربانی را نگه داشت و مهاجم دیگر چندین بار با چاقو به پای او ضربه زد. هر دو نفر پس از حمله از محل فرار کردند.
براساس اطلاعیه پلیس لندن، پوریا زراعتی پیشتر نیز هدف تهدیدهای حکومت ایران قرار گرفته بود و بهدلیل ماهیت هدفمند حمله و تهدیدهای مستمر علیه این رسانه، پرونده فورا به پلیس مبارزه با تروریسم واگذار شد.
کریس رایت، رییس عملیات حفاظت امنیتی پلیس مبارزه با تروریسم لندن، در همین زمینه گفت: «این یک حمله هدفمند و خشونتآمیز بود و دادستانی در جریان محاکمه استدلال کرد که این اقدام از سوی حکومت ایران سازماندهی شده بود. متهمان بلافاصله بریتانیا را ترک کردند و تصور میکردند در امان خواهند بود و میتوانند از عدالت فرار کنند. اما به لطف تحقیقات گسترده و همکاری شرکای بینالمللی ما، نشان دادیم که هر کسی مرتکب چنین جرایمی شود، در هر کجا باشد، تحت تعقیب قرار خواهد گرفت.»
ماموران توانستند مظنونانی را که بلافاصله پس از حمله از بریتانیا فرار کرده بودند شناسایی کنند. بهگفته پلیس، با همکاری نزدیک مقامهای رومانی، سرویس دادستانی سلطنتی بریتانیا (CPS) و آژانس ملی مبارزه با جرم (NCA)، حکم استرداد هر دو مظنون صادر شد و آنها به بریتانیا بازگردانده شدند.
پلیس در جریان تحقیقات دریافت که مهاجمان پس از حمله با خودرو فرار کردند و اندکی بعد با رها کردن خودرو با تاکسی به فرودگاه هیترو رفتند و از آنجا لندن را به قصد ژنو ترک کردند.
بهگفته پلیس، فرد دیگری نیز به نام دیوید آندری، در زمان حمله همراه بادئا بوده است. پس از تکمیل پرونده، دادستانی بریتانیا در پاییز ۲۰۲۴ مجوز طرح اتهام را صادر کرد. در دسامبر ۲۰۲۴، پلیس رومانی هر سه مظنون را بازداشت کرد. بادئا و استانا به بریتانیا مسترد شدند اما دیوید آندری همچنان در رومانی باقی مانده زیرا با پروندههای کیفری دیگری در آن کشور روبهرو است.
در بیانیه پلیس لندن گفته شده است که تحلیل دادههای تلفن همراه، تصاویر دوربینهای مداربسته و شواهد مالی نشان داد که این افراد طی دو ماه قبل از حمله بارها در اطراف منزل زراعتی حضور داشتهاند و عملیات شناسایی و مراقبت انجام میدادند.
تحقیقات همچنین نشان داد که در مارس ۲۰۲۳، یک سال پیش از حمله، جورج استانا و فرد دیگری در نزدیکی همان آدرس از سوی پلیس متوقف شده بودند اما در آن زمان ارتباط این موضوع با پوریا زراعتی مشخص نشد ولی پلیس بعدا نتیجه گرفت که این اقدام بخشی از عملیات شناسایی اولیه مجری شبکه ایراناینترنشنال بوده است.
نگرانی از استفاده دولتهای خارجی از «نیروهای نیابتی»
کریس رایت هشدار داد: «در سالهای اخیر شاهد افزایش استفاده دولتهای خارجی از افراد واسطه و نیابتی برای انجام اقدامات مجرمانه جدی در بریتانیا بودهایم؛ اقداماتی که با هدف ارعاب افراد و تهدید شیوه زندگی ما انجام میشود.»
او افزود که پلیس بریتانیا همراه با شرکای بینالمللی خود به تعقیب چنین افراد و شبکههایی ادامه خواهد داد.
دادگاه هنوز باید درباره این موضوع تصمیم بگیرد که آیا این حمله به طور رسمی و حقوقی با جمهوری اسلامی ارتباط داشته است یا خیر، هرچند دادستانی در جریان محاکمه استدلال کرده بود که حمله «به نمایندگی از حکومت ایران» انجام شده است.
برخی رسانهها در ایران گزارش دادند فروشگاه جینوست در خیابان فرشته تهران، شنبه ۱۹ مهر و پس از برگزاری جشنی در ۱۸ مهر و انتشار ویدیوهای آن، بهدست نیروی انتظامی پلمب شد.
وبسایت خبری «آسیانیوز ایران» با اشاره به این اقدام نوشت که به نظر میرسد این برخورد، صرفا یک واکنش مقطعی نیست، بلکه بخشی از یک کارزار بزرگتر برای «کنترل بیشتر بر فضای اجتماعی، مقابله با نمایش ثروت و اجرای سختگیرانهتر قوانین» است.
بسیاری از کسبوکارها نگران تاثیر این سیاست تازه بر معیشت، سلامت روان شهروندان و زندگی اجتماعی آنها هستند.
فشار اقتصادی حکومت بر مردم و استفاده از آنها برای سرکوب
در هفتههای اخیر فشار حکومت بر کسبوکارها و شهروندان به دلیل سرپیچی از قانون حجاب اجباری، رقص و سرو مشروبات الکلی افزایش چشمگیری پیدا کرده است. از جمله، در پی انتشار ویدیوهایی از برگزاری جشنی در جزیره کیش با عنوان «قهوهپارتی» در رسانههای اجتماعی، دادستان عمومی و انقلاب کیش، از تشکیل پرونده و بازداشت برگزارکنندگان آن خبر داد.
یکی از زنان کافهداری که تجربه برخورد عوامل انتظامی با چنین جشنهایی را دارد به ایراناینترنشنال گفت شاهد بوده که مقامات در بعضی موارد از افراد بازداشتشده - بدون توجه به موقعیت مالیشان - وثیقه چند میلیاردی دریافت کرده و آنها را از کار کردن منع کردهاند.
او افزود بر اساس مشاهداتش بر این باور است که حساسیت بیشتری روی تجمعات تفریحی با حضور جوانها و نسل زد وجود دارد و نیروهای امنیتی با چنین رویدادهایی خشنتر برخورد میکنند.
مقامهای جمهوری اسلامی همواره چنین جشنهایی را «برخلاف شئونات اسلامی» و «هنجارشکنی» توصیف کرده و به نظر میرسد نگران الگوبرداری کسبوکارها از یکدیگر در این زمینهاند.
در ماههای اخیر ویدیوهایی از صاحبان چندین کافه در دزفول و قم در رسانههای اجتماعی منتشر شده که در آن در سخنانی شبیه به اعتراف اجباری یا به دلیل برگزاری جشن همراه با رقص و موسیقی، از مسئولان عذرخواهی و ابراز ندامت میکنند یا از مشتریان خود میخواهند برای جلوگیری از پلمب شدن، حجاب را رعایت کنند.
کارمند یک کافه در تهران به ایراناینترنشنال گفت مقامهای جمهوری اسلامی تلاش میکنند با فشار بر صاحبان کسبوکارها و تهدید به برخورد و پلمب اماکن، مردم را در برابر هم قرار دهند و از آنها به عنوان وسیلهای برای سرکوب و سانسور خودشان و زنان استفاده کنند.
پلمب به مثابه ابزار فشار سیاسی
از طرف دیگر، شواهد و گزارشهای رسیده حاکی است حکومت از بستن کسبوکارها برای انتقامگیری از مخالفانش هم استفاده میکند.
اطلاعات و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند دستکم در دو مورد، کسبوکار شهروندان به دلیل فعالیت سیاسی خود آنها یا نزدیکانشان و با هدف اعمال فشار بر افراد، به دستور نهادهای حکومتی در تهران پلمب شدهاند.
این برخورد در گذشته هم سابقه داشته و به عنوان مثال در آذر ۱۴۰۱ و همزمان با اعتراضات سراسری در خیزش «زن، زندگی، آزادی»، اداره اماکن برای توقف اعتصاب در شهرهای مختلف کردستان و نیز در ایلام و کرمانشاه، مغازه کسبهای را که در اعتصاب شرکت کرده بودند، پلمب کردند.
کارمند یک کافه در مشهد به ایراناینترنشنال گفت حکومت فکر میکند با پلمب و بازداشت، باقی رستورانها و کافهها را «از برگزاری ایونت» بازمیدارد اما تعداد این رخدادها روز به روز بیشتر میشود و در نهایت حتی پلمب هم کارگر نیست و مراسم بسیاری از چشمش در میرود.
او افزود: «غول از چراغ جادو بیرون آمده و دیگر به آن برنمیگردد.»
مردم چه میگویند؟
رسانههای اجتماعی از جمله ایکس و اینستاگرام سرشار از روایت شهروندان از پلمب شدن کسبوکارها و فشار اجتماعی بر زنان برای حجاب اجباریاند.
گروهی از زنان با اشاره به پلمب کافه و رستورانها و جریمههای موجود، بر این باورند تنها زمانی میتوان گفت حجاب اجباری در ایران برچیده شده که زنان بتوانند آزادانه با پوشش دلخواه خود در مدرسه، دانشگاه، محل کار و اماکن دولتی حاضر شوند و مدارک هویتی بدون حجاب اجباری داشته باشند.
برخی دیگر از زنان هم با اشاره به فشار موجود بر آنها در محل کار برای حجاب اجباری، میگویند حجاب آزاد نشده، بلکه حکومت بهدلیل شجاعت زنها در سرپیچی از قانون حجاب اجباری و همچنین ترس از اعتراضات مردم بهخاطر فشارهای اجتماعی و شرایط سخت معیشتی، مستاصل شده است.
در کشوری با فرهنگ طولانی قهوهخانهداری در کنار نبود فضاهای تفریحی کافی و آزادیهای اجتماعی، کافهها جزو معدود مکانهای مورد علاقه جوانها برای جمع شدن و تنفساند.
فشار بر کافهها و رستورانها بر سر حجاب و بگیر و ببند زنان، ممکن است باعث جرقه خوردن دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران بشود.
