آمریکا، لبنان و اسرائیل بر سر آتش‌بس توافق کردند؛ خلع‌سلاح حزب‌الله در مرکز مذاکرات

در بیانیه مشترک طرف‌ها، خلع سلاح حزب‌الله، خروج نیروهای این گروه از جنوب رود لیتانی و ادامه مذاکرات برای دستیابی به یک توافق جامع صلح و امنیت مورد تاکید قرار گرفته است.

ایالات متحده چهارشنبه ۱۳ خرداد با انتشار بیانیه‌ای مشترک با لبنان و اسرائیل اعلام کرد چهارمین نشست عالی‌رتبه سه‌جانبه میان نمایندگان دو کشور در روزهای دوم و سوم ژوئن [۱۲ و ۱۳ خرداد] برگزار شده و به توافقی برای اجرای آتش‌بس منجر شده است.

بر اساس این بیانیه، اجرای آتش‌بس به توقف کامل حملات حزب‌الله و خروج تمامی نیروهای این گروه از منطقه جنوب رود لیتانی مشروط شده است. طرفین همچنین توافق کرده‌اند با میانجیگری آمریکا روند ایجاد «مناطق آزمایشی» را به سرعت آغاز کنند؛ مناطقی که در آنها ارتش لبنان کنترل کامل امنیتی و اداری را در اختیار خواهد داشت و هیچ گروه مسلح غیردولتی اجازه فعالیت نخواهد داشت.

در این بیانیه مشترک تاکید شده است که این اقدامات می‌تواند راه را برای دستیابی به یک توافق جامع صلح و امنیت میان لبنان و اسرائیل هموار کند.

سه طرف همچنین اعلام کردند که آینده روابط لبنان و اسرائیل باید تنها توسط دولت‌های حاکم دو کشور تعیین شود و هرگونه تلاش از سوی دولت‌ها یا بازیگران غیردولتی برای تاثیرگذاری بر آینده لبنان را رد کردند؛ عبارتی که به‌طور ضمنی متوجه نقش حزب‌الله و حامیان منطقه‌ای آن تلقی می‌شود.

اسرائیل و لبنان در این بیانیه تاکید کردند که «قصد خصمانه‌ای» نسبت به یکدیگر ندارند و متعهد شدند مذاکرات مستقیم را برای اعتمادسازی، حل اختلافات باقی‌مانده و حرکت به سمت یک توافق فراگیر ادامه دهند.

بخش مهم دیگری از مذاکرات به تدوین یک چارچوب امنیتی مشترک اختصاص داشت؛ چارچوبی که بر پایه گفت‌وگوهای انجام‌شده در پنتاگون در ۲۹ مه [۸ خرداد] شکل گرفته و هدف آن تضمین پایدار حاکمیت، امنیت و تمامیت ارضی لبنان و اسرائیل عنوان شده است. در این چارچوب، خلع سلاح گروه‌های مسلح غیردولتی و جلوگیری از بازسازی و احیای آنها به عنوان یکی از اهداف اصلی مطرح شده است.

در یکی از صریح‌ترین بخش‌های بیانیه، آمریکا، لبنان و اسرائیل حملات جمهوری اسلامی به کشورهای منطقه و آنچه «اقدامات بی‌ثبات‌کننده تهران در خاورمیانه» خوانده شده را محکوم کردند. در این بخش از حمایت حکومت ایران از نیروهای نیابتی و سایر اقدامات تهاجمی به عنوان عوامل تهدیدکننده ثبات منطقه نام برده شده است.

واشینگتن همچنین تاکید کرد که هرگونه توافق برای پایان درگیری‌ها باید مستقیماً میان دولت‌های لبنان و اسرائیل و با میانجیگری آمریکا حاصل شود و از طریق هیچ کانال یا روند موازی دیگری دنبال نخواهد شد.

آمریکا در عین حال بر ادامه حمایت از ارتش لبنان برای گسترش کنترل دولت بر سراسر خاک این کشور تاکید کرد. در بیانیه به اظهارات دوم ژوئن [۱۲ خرداد] مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، اشاره شده که گفته بود: «حزب‌الله تنها دشمن اسرائیل و آمریکا نیست، بلکه دشمن لبنان نیز هست.»

اسرائیل نیز در این بیانیه اعلام کرد که امنیت و حفظ تمامیت ارضی این کشور تنها از طریق خلع سلاح حزب‌الله و برچیدن زیرساخت‌های نظامی آن در سراسر لبنان امکان‌پذیر است. مقام‌های اسرائیلی همچنین بر اهمیت مذاکرات مستقیم تحت رهبری آمریکا برای دستیابی به صلح پایدار تاکید کردند.

در مقابل، دولت لبنان بر ضرورت احترام متقابل به مرزهای بین‌المللی، اجرای کامل توافق توقف درگیری‌ها و حفظ تمامیت ارضی و حاکمیت ملی تاکید کرد و متعهد شد با کمک آمریکا توانایی ارتش لبنان را برای اعمال کنترل مؤثر در سراسر کشور افزایش دهد.

طبق این بیانیه، مذاکرات سیاسی و امنیتی میان دو طرف در هفته منتهی به ۲۲ ژوئن [۱ تیر] از سر گرفته خواهد شد و ایالات متحده نیز تا آن زمان به تسهیل ارتباطات و میانجیگری میان لبنان و اسرائیل ادامه خواهد داد.

این بیانیه یکی از صریح‌ترین مواضع مشترک آمریکا، لبنان و اسرائیل درباره آینده حزب‌الله و ساختار امنیتی لبنان در سال‌های اخیر به شمار می‌رود و نشان می‌دهد که خلع سلاح این گروه و گسترش کنترل ارتش لبنان به جنوب کشور به محور اصلی مذاکرات پس از جنگ تبدیل شده است.