نتانیاهو: باید به مردم ایران برای سرنگونی جمهوری اسلامی کمک کرد
بنیامین نتانیاهو، نخستوریر اسرائیل، گفت جمهوری اسلامی بهشدت تضعیف شده و باید به مردم ایران برای سرنگونی آن کمک کرد. او همچنین گفت اسرائیل و آمریکا در جلوگیری از دستیابی جمهوری اسلامی به سلاح هستهای اهداف مشترکی دارند و شکافهای داخلی حکومت ایران در حال گسترش است.
نتانیاهو چهارشنبه ۱۳ خرداد در گفتوگویی مفصل با سارا آیزن، مجری و خبرنگار شبکه «سیانبیسی»، گفت به باور او جمهوری اسلامی بهشدت تضعیف شده و شکافهای داخلی در ساختار قدرت آن رو به گسترش است.
او اظهار داشت: «در واقع، همین حالا در ایران شکافهای عظیمی وجود دارد اما نمیتوان پیشبینی کرد سقوط حکومت چه زمانی اتفاق خواهد افتاد.»
نخستوزیر اسرائیل با اشاره به فروپاشی حکومتهای کمونیستی در اروپای شرقی و سقوط دیوار برلین گفت سقوط حکومتها معمولا زمانی رخ میدهد که کمتر کسی انتظار آن را دارد.
او افزود: «من باور دارم که در نهایت این شکافها گسترش پیدا میکنند و رژیم سقوط خواهد کرد و ما تمام تلاش خود را خواهیم کرد.»
نتانیاهو همچنین به صراحت گفت که معتقد است باید از مردم ایران برای مقابله با جمهوری اسلامی حمایت شود.
او اظهار داشت: «فکر میکنم ما باید به مردم ایران کمک کنیم تا این رژیم را سرنگون کنند.»
نتانیاهو گفت میان حاکمیت ایران و بخش بزرگی از جامعه ایران شکاف عمیقی وجود دارد و گفت اکثریت مردم ایران خواهان آزادی، دموکراسی و روابط بهتر با غرب هستند.
او در عین حال تاکید کرد که اسرائیل با مردم ایران دشمنی ندارد، گفت: «ما با مردم ایران جنگی نداریم. ما با کسانی جنگ داریم که میخواهند ما و شما را بکشند.»
این مصاحبه در شرایطی انجام شد که گزارشهایی از تنش لفظی میان ترامپ و نتانیاهو منتشر شده بود. با این حال، نخستوزیر اسرائیل تلاش کرد اختلافات با رئیسجمهوری آمریکا را کماهمیت جلوه دهد.
او گفت دو طرف ممکن است «اختلافات تاکتیکی» داشته باشند، اما در موضوعات اصلی با یکدیگر همنظر هستند.
نتانیاهو گفت: «گاهی، مثل بهترین خانوادهها، این اختلافات تاکتیکی را داریم. اما همیشه راهی پیدا میکنیم تا آنها را حل کنیم.»
او همچنین ترامپ را «بزرگترین دوست اسرائیل در کاخ سفید» خواند و تاکید کرد که روابط دو طرف همچنان نزدیک و راهبردی است.
تهران هشدار اقدام نظامی را جدی بگیرد
نتانیاهو در ادامه این گفتوگو به تنگه هرمز و تاثیر درگیریها بر صادرات نفت و بازارهای جهانی انرژی اشاره کرد.
او از آنچه «محاصره معکوس» آمریکا علیه جمهوری اسلامی در تنگه هرمز توصیف کرد، تمجید کرد و آن را «یک حرکت نابغهوار» خواند و مدعی شد فشارهای اقتصادی و محدودیتهای اعمالشده علیه تهران تاثیر قابل توجهی بر تواناییهای حکومت ایران گذاشته است.
نتانیاهو گفت کشورهای مختلف جهان در حال ایجاد مسیرهای جایگزین برای انتقال نفت هستند تا وابستگی به تنگه هرمز کاهش یابد.
او افزود: «این همان چیزی است که اکنون در حال رخ دادن است. نه اینکه قرار است اتفاق بیفتد؛ همین حالا در حال اتفاق افتادن است.»
به گفته او، اگرچه پیش از آغاز جنگ حدود یکپنجم نفت جهان از تنگه هرمز عبور میکرد، اما این حجم از صادرات انرژی در بلندمدت میتواند از مسیرهای جایگزین جبران شود.
نتانیاهو در پاسخ به پرسشی درباره وضعیت آتشبس و حملات اخیر منتسب به جمهوری اسلامی به کشورهای حاشیه خلیج فارس، گفت: «فکر میکنم یک بازی تاکتیکی در جریان است.»
نتانیاهو همچنین هشدار داد که تهران باید تهدیدهای ترامپ درباره بازگشت به گزینه نظامی را جدی بگیرد.
او گفت: «اگر لازم باشد، بازگشت کامل به اقدام نظامی وجود خواهد داشت. این تصمیم رییسجمهوری است. اسرائیل آماده است و نیروهای آمریکا آماده هستند.»
نخستوزیر اسرائیل جمهوری اسلامی را تهدیدی علیه اسرائیل، آمریکا و کشورهای غربی توصیف کرد و گفت: «ما با دشمنی روبهرو هستیم که میخواهد کشور ما را نابود کند، کشور شما را نابود کند، دموکراسیهای آزاد را در همه جا نابود کند و نوع تروریستی خود را در سراسر جهان گسترش دهد.»
او افزود: «وقتی ما با جمهوری اسلامی و نیروهای نیابتی آن میجنگیم، فقط جنگ خودمان را نمیجنگیم؛ جنگ شما را و صادقانه بگویم جنگ اروپا را هم میجنگیم.»
نتانیاهو همچنین از رهبران اروپایی، بهویژه امانوئل مکرون، به دلیل انتقاد از اقدامات نظامی اسرائیل انتقاد کرد و گفت کشورهای اروپایی در برابر آنچه او «تهدیدهای افراطگرایانه» میخواند، موضعی ضعیف اتخاذ کردهاند.
تهدید هستهای
نتانیاهو بار دیگر جمهوری اسلامی را محور اصلی تهدیدهای امنیتی علیه اسراییل و آمریکا توصیف کرد و گفت جلوگیری از دستیابی حکومت ایران به سلاح هستهای، مهمترین هدف مشترک او و دونالد ترامپ است.
نتانیاهو در پاسخ به پرسشی درباره پرونده هستهای جمهوری اسلامی و اظهارات دونالد ترامپ مبنی بر موافقت تهران با نداشتن سلاح هستهای، گفت صرف تعهدات لفظی کافی نیست و هر توافقی باید با سازوکارهای عملی و قابل راستیآزمایی همراه باشد.
او گفت: «باید مطمئن شوید که آنها واقعا این کار را نمیکنند، چون آنها همیشه دروغ میگویند و همیشه تقلب میکنند.»
نتانیاهو افزود هر توافقی باید شامل خروج مواد هستهای از ایران و برچیدن زیرساختهای هستهای باشد.
او تاکید کرد: «باید راهی داشته باشید برای خارج کردن مواد هستهای و برچیدن زیرساختهایی که دارند.»
نخستوزیر اسرائیل همچنین بار دیگر از توافق هستهای سال ۲۰۱۵ انتقاد کرد و گفت برجام امکان حفظ و توسعه ظرفیتهای غنیسازی را برای جمهوری اسلامی فراهم کرده بود.
او گفت اگر آن توافق بدون فشارها و تحریمهای بعدی ادامه پیدا میکرد، جمهوری اسلامی اکنون به سلاح هستهای دست یافته بود.
نتانیاهو همچنین مدعی شد عملیاتهای نظامی اخیر آمریکا و اسرائیل برنامه هستهای جمهوری اسلامی را به عقب رانده است.
او گفت: «ما ۲۰ نفر از دانشمندان برجسته هستهای را از بین بردیم» و افزود که حکومت ایران همچنان تحت فشار قرار دارد، اما مساله اصلی خروج مواد هستهای از ایران هنوز حل نشده است.
پاسخ به انتقادها
در بخش دیگری از این گفتوگو، نخستوزیر اسرائیل به انتقادهای جهانی از عملکرد نظامی کشورش پاسخ داد و گفت اسرائیل درگیر «نبرد اطلاعاتی دیجیتال» است.
او برخی رسانهها و شبکههای اجتماعی را متهم کرد که تصویری تحریفشده از جنگ ارائه میکنند.
او گفت: «سوال این است: آیا تسلیم دروغها میشوید؟ نه، من از مردمم محافظت میکنم.»
نتانیاهو همچنین تاکید کرد که حاضر نیست بهدلیل فشار افکار عمومی یا انتقاد رسانهها از سیاستهای امنیتی خود عقبنشینی کند.
او افزود: «من ترجیح میدهم یک سرمقاله بد بگیرم تا یک آگهی ترحیم مثبت.»
در پایان مصاحبه، نتانیاهو به مسائل اقتصادی پرداخت و تلاش کرد تصویری مثبت از اقتصاد اسرائیل ارائه دهد.
او با اشاره به رشد بازار سهام، افزایش ارزش شِکِل و ورود سرمایهگذاریهای خارجی گفت برخلاف درخواستهای برخی گروهها برای خروج سرمایه از اسرائیل، سرمایهگذاری در این کشور همچنان ادامه دارد.
او با اشاره به سرمایهگذاری شرکت آمریکایی انویدیا، غول تولید تراشههای هوش مصنوعی در اسرائیل گفت: «من کارگزار بورس نیستم و به شما توصیه سرمایهگذاری نمیدهم، اما میگویم هر چیزی در اسرائیل بخرید، چون اسرائیل در حال صعود است.»
جمهوری اسلامی در اقدامی تازه صفحه اینستاگرام برند پوشاک «جین وست» را در پی برگزاری جشنی مختلط، از دسترس خارج و یکی از شعبههای آن را در تهران پلمب کرد. چند کافهدار و شهروند به ایراناینترنشنال گفتند حکومت با سیاست پلمب درصدد کنترل شهروندان، اعمال فشار بر آنان و انتقامگیری است.
برخی رسانهها در ایران گزارش دادند فروشگاه جینوست در خیابان فرشته تهران، شنبه ۱۹ مهر و پس از برگزاری جشنی در ۱۸ مهر و انتشار ویدیوهای آن، بهدست نیروی انتظامی پلمب شد.
وبسایت خبری «آسیانیوز ایران» با اشاره به این اقدام نوشت که به نظر میرسد این برخورد، صرفا یک واکنش مقطعی نیست، بلکه بخشی از یک کارزار بزرگتر برای «کنترل بیشتر بر فضای اجتماعی، مقابله با نمایش ثروت و اجرای سختگیرانهتر قوانین» است.
بسیاری از کسبوکارها نگران تاثیر این سیاست تازه بر معیشت، سلامت روان شهروندان و زندگی اجتماعی آنها هستند.
فشار اقتصادی حکومت بر مردم و استفاده از آنها برای سرکوب
در هفتههای اخیر فشار حکومت بر کسبوکارها و شهروندان به دلیل سرپیچی از قانون حجاب اجباری، رقص و سرو مشروبات الکلی افزایش چشمگیری پیدا کرده است. از جمله، در پی انتشار ویدیوهایی از برگزاری جشنی در جزیره کیش با عنوان «قهوهپارتی» در رسانههای اجتماعی، دادستان عمومی و انقلاب کیش، از تشکیل پرونده و بازداشت برگزارکنندگان آن خبر داد.
یکی از زنان کافهداری که تجربه برخورد عوامل انتظامی با چنین جشنهایی را دارد به ایراناینترنشنال گفت شاهد بوده که مقامات در بعضی موارد از افراد بازداشتشده - بدون توجه به موقعیت مالیشان - وثیقه چند میلیاردی دریافت کرده و آنها را از کار کردن منع کردهاند.
او افزود بر اساس مشاهداتش بر این باور است که حساسیت بیشتری روی تجمعات تفریحی با حضور جوانها و نسل زد وجود دارد و نیروهای امنیتی با چنین رویدادهایی خشنتر برخورد میکنند.
مقامهای جمهوری اسلامی همواره چنین جشنهایی را «برخلاف شئونات اسلامی» و «هنجارشکنی» توصیف کرده و به نظر میرسد نگران الگوبرداری کسبوکارها از یکدیگر در این زمینهاند.
در ماههای اخیر ویدیوهایی از صاحبان چندین کافه در دزفول و قم در رسانههای اجتماعی منتشر شده که در آن در سخنانی شبیه به اعتراف اجباری یا به دلیل برگزاری جشن همراه با رقص و موسیقی، از مسئولان عذرخواهی و ابراز ندامت میکنند یا از مشتریان خود میخواهند برای جلوگیری از پلمب شدن، حجاب را رعایت کنند.
کارمند یک کافه در تهران به ایراناینترنشنال گفت مقامهای جمهوری اسلامی تلاش میکنند با فشار بر صاحبان کسبوکارها و تهدید به برخورد و پلمب اماکن، مردم را در برابر هم قرار دهند و از آنها به عنوان وسیلهای برای سرکوب و سانسور خودشان و زنان استفاده کنند.
پلمب به مثابه ابزار فشار سیاسی
از طرف دیگر، شواهد و گزارشهای رسیده حاکی است حکومت از بستن کسبوکارها برای انتقامگیری از مخالفانش هم استفاده میکند.
اطلاعات و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند دستکم در دو مورد، کسبوکار شهروندان به دلیل فعالیت سیاسی خود آنها یا نزدیکانشان و با هدف اعمال فشار بر افراد، به دستور نهادهای حکومتی در تهران پلمب شدهاند.
این برخورد در گذشته هم سابقه داشته و به عنوان مثال در آذر ۱۴۰۱ و همزمان با اعتراضات سراسری در خیزش «زن، زندگی، آزادی»، اداره اماکن برای توقف اعتصاب در شهرهای مختلف کردستان و نیز در ایلام و کرمانشاه، مغازه کسبهای را که در اعتصاب شرکت کرده بودند، پلمب کردند.
کارمند یک کافه در مشهد به ایراناینترنشنال گفت حکومت فکر میکند با پلمب و بازداشت، باقی رستورانها و کافهها را «از برگزاری ایونت» بازمیدارد اما تعداد این رخدادها روز به روز بیشتر میشود و در نهایت حتی پلمب هم کارگر نیست و مراسم بسیاری از چشمش در میرود.
او افزود: «غول از چراغ جادو بیرون آمده و دیگر به آن برنمیگردد.»
رسانههای اجتماعی از جمله ایکس و اینستاگرام سرشار از روایت شهروندان از پلمب شدن کسبوکارها و فشار اجتماعی بر زنان برای حجاب اجباریاند.
گروهی از زنان با اشاره به پلمب کافه و رستورانها و جریمههای موجود، بر این باورند تنها زمانی میتوان گفت حجاب اجباری در ایران برچیده شده که زنان بتوانند آزادانه با پوشش دلخواه خود در مدرسه، دانشگاه، محل کار و اماکن دولتی حاضر شوند و مدارک هویتی بدون حجاب اجباری داشته باشند.
برخی دیگر از زنان هم با اشاره به فشار موجود بر آنها در محل کار برای حجاب اجباری، میگویند حجاب آزاد نشده، بلکه حکومت بهدلیل شجاعت زنها در سرپیچی از قانون حجاب اجباری و همچنین ترس از اعتراضات مردم بهخاطر فشارهای اجتماعی و شرایط سخت معیشتی، مستاصل شده است.
در کشوری با فرهنگ طولانی قهوهخانهداری در کنار نبود فضاهای تفریحی کافی و آزادیهای اجتماعی، کافهها جزو معدود مکانهای مورد علاقه جوانها برای جمع شدن و تنفساند.
فشار بر کافهها و رستورانها بر سر حجاب و بگیر و ببند زنان، ممکن است باعث جرقه خوردن دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران بشود.