سفر اخیر یک هیات بلندپایه ایرانی به دوحه به ریاست محمدباقر قالیباف، رییس مجلس شورای اسلامی، با یک شکست مهم دیپلماتیک برای تهران پایان یافت. یک منبع آگاه از روند مذاکرات که در جریان جزئیات گفتوگوها قرار دارد، این موضوع را به ایراناینترنشنال اعلام کرده است.
به گفته این منبع، با وجود اصرار تهران بر آزادسازی فوری و بدون قید و شرط ۱۲ میلیارد دلار داراییهای خود همزمان با امضای یک یادداشت تفاهم اولیه (MoU) با ایالات متحده، مقامهای قطری این درخواست را رد کردند و تنها با آزادسازی نیمی از این مبلغ و آن هم تحت محدودیتهای سختگیرانه موافقت کردند.
بر اساس اطلاعاتی که یک منبع نزدیک به یکی از مقامهای قطری دخیل در مذاکرات ارائه کرده است، دوحه با انتقال مستقیم این منابع مالی یا پرداخت آن به صورت نقدی به ایران مخالفت کرده است. در عوض، این منابع تنها به شکل اعتبار مالی در اختیار تهران قرار خواهد گرفت تا جمهوری اسلامی بتواند کالاها و محصولات ضروری را مستقیماً از بازار قطر خریداری کند.
این محدودیتها در شرایطی اعمال شده است که ایالات متحده به شدت با اعطای دسترسی مستقیم و بدون محدودیت جمهوری اسلامی به منابع مالی نقدی مخالفت کرده است.
واشینگتن نگران است که تزریق مستقیم پول نقد به اقتصاد ایران، فضای تنفسی مهمی برای دولت جمهوری اسلامی فراهم کند و به تهران امکان دهد حقوقهای معوق کارکنان بخش عمومی را پرداخت کرده و همچنین در شرایط حساس کنونی منطقه، تجهیزات نظامی یا سایر کالاهای مورد نیاز خود را از کشورهای خارجی خریداری کند.
ایراناینترنشنال پیشتر گزارش داده بود که جمهوری اسلامی آزادسازی بدون محدودیت این ۱۲ میلیارد دلار دارایی مسدودشده در قطر را به عنوان یک پیششرط قطعی و غیرقابل مذاکره برای پیشبرد هرگونه تفاهم اولیه دیپلماتیک یا امضای توافق چارچوبی پیشنهادی با آمریکا مطرح کرده است.
به گفته این منابع، قالیباف در جریان مذاکرات بهطور مشخص خواستار دسترسی به منابع مالی نقدی برای کاهش فشارهای شدید اقتصادی داخلی ایران شده بود. با این حال، پیشنهاد متقابل قطر عملاً مانع از آن میشود که تهران بتواند این منابع را به تشخیص خود هزینه کند؛ موضوعی که ضربهای به راهبرد جمهوری اسلامی در مذاکرات با ایالات متحده تلقی میشود.
بر اساس توافق پیشنهادی قطر، جمهوری اسلامی به جای دسترسی مستقیم به پول نقد، تنها میتواند از یک خط اعتباری محدود برای خرید کالاهای اساسی و ضروری در بازار قطر استفاده کند.
این گزارش میافزاید برای جلوگیری از آنکه این اختلاف مالی روند مذاکرات حساس و گستردهتر میان ایران و آمریکا را با خطر مواجه کند - مذاکراتی که هدف آن دستیابی به آتشبس منطقهای و بازگشایی تنگه راهبردی هرمز عنوان شده است - همه طرفهای درگیر توافق کردهاند جزئیات این اختلاف مالی محرمانه باقی بماند.
