پیامهای رسیده به ایراناینترنشنال حاکی از استفاده گسترده جمهوری اسلامی از کودکان و نوجوانان در ایستهای بازرسی و تجمعهای حکومتی است. به آنان کار با سلاحهای جنگی آموزش داده میشود تا به عنوان نیروی سرکوب به کار گرفته شوند و در ایجاد «سپر انسانی» از ایشان استفاده شود.
شهروندی از کاشان گفت در فضاهای عمومی این شهر به کودکان حدود ۱۰ ساله، کار با کلاشنیکف را آموزش میدهند.
او توضیح داد: «در هر چهارراه و میدان، چادرهایی برپا کردهاند و به زنان و کودکان تیراندازی و کار با اسلحه آموزش میدهند. از کودکانی که باید کاملا از این مسائل دور باشند، سوءاستفاده ابزاری میکنند و افکار و روحیاتشان را تحت تاثیر قرار میدهند. واقعا چنین چیزی در بسیاری از کشورهای دنیا غیرقابل تصور است.»
نهادهای حقوق بشری استفاده ابزاری حکومت از کودکان و نوجوانان در فعالیتهای امنیتی، تبلیغاتی و سرکوبگرانه را نقض آشکار حقوق کودکان و تعهدات بینالمللی میدانند.
شهروندی با اشاره به تداوم تجمعات حکومتی شبانه، گزارش داد کودکان ۱۰ و ۱۲ ساله با لباسهای نظامی به این گردهماییها آورده میشوند و تحت آموزشهای ایدئولوژیک قرار میگیرند.
ایراناینترنشنال همچنین ویدیویی دریافت کرده که حضور کودکان با لباسهای نیروهای بسیج و سپاه پاسداران را در ایستهای بازرسی شبانه در بندرعباس نشان میدهد.
اوایل فروردین، رحیم نادعلی، معاون فرهنگی سپاه پاسداران تهران، با حضور در صداوسیما تایید کرده بود این نهاد کودکان ۱۲ ساله و نوجوانان را مسلح کرده و در ایستهای بازرسی خیابانی بهکار میگیرد.
حضور «بچهبسیجیها» در خیابانها
پیامهای رسیده همچنین از استفاده مستقیم از کودکان و نوجوانان در فضای امنیتی و سرکوب خبر میدهند.
مخاطبی از تهران گفت که در ایستهای بازرسی «واقعا از کودکان کمسنوسال استفاده میکنند و به آنها اسلحه میدهند».
شهروندی دیگر نیز از استفاده از «نیروهای کودک» در عملیات سرکوب و بازرسی در خیابان هاشمی، واقع در منطقه ۹ تهران خبر داد.
در رشت هم یکی از مخاطبان گزارش داد: «در محدوده شهرداری به کودکان خردسال اسلحه دادهاند و آنها نیز مردم را تهدید میکنند.»
بهمن سال گذشته نیز پیامهای متعددی از شهرهای مختلف به ایراناینترنشنال رسیده بود که نشان میداد از کودکان و نوجوانان عضو بسیج در سرکوب مسلحانه معترضان در شبهای ۱۸ و ۱۹ دیماه استفاده شده است.
برای نمونه، گزارشهایی از ملایر منتشر شد که بر اساس آن، به نیروهای موسوم به «بچهبسیجیها» سلاح جنگی از جمله کلاشنیکف داده شده و این افراد در کنار دیگر نیروهای امنیتی، به سوی معترضان شلیک کرده بودند.
شاهدان عینی گفته بودند بسیاری از این افراد سن بسیار پایینی داشتهاند و آموزشندیده به نظر میرسیدند.
روایتهای مشابهی نیز از لاهیجان و فومن دریافت شده بود.
شهروندان گفته بودند در شب ۱۸ دی، شمار نیروهای سرکوب محدود بوده و بخش قابل توجهی از آنها نوجوانانی بودهاند که لباسهای سپاه و بسیج برایشان بزرگ و گشاد بوده و سن پایین آنها را آشکار میکرده است.
پیامهایی که به تازگی از خرمآباد به دست ایراناینترنشنال رسیده نیز نشان میدهد مسجد سیدالشهدا در این شهر به پایگاه نیروهای بسیج تبدیل شده و کودکانی با لباس بسیجی در آن حضور دارند.
به گفته یک شهروند، این کودکان تحت تاثیر تبلیغات و آموزشهای ایدئولوژیک قرار گرفتهاند.
شهروندی از گرگان هم گزارش داد از کودکان برای بستن خیابانها و ایجاد تجمعهای حکومتی استفاده میشود: «با بچههای حداکثر ۹ ساله سپر انسانی درست میکنند و برای شعار دادن خیابانها را میبندند.»
به گفته او، میدان شهرداری گرگان نیز با اتوبوس مسدود میشود تا مراسم حکومتی و نماز جماعت برگزار شود.
در پیامی دیگر، یکی از مخاطبان از برگزاری تجمعهای شبانه حکومتی در نظامآباد تهران خبر داد و گفت شبها گروههایی را با اتوبوس به این منطقه منتقل میکنند و در میان آنها، زنان، سالمندان و کودکان، حضور دارند.
بر اساس حقوق بینالملل، از جمله کنوانسیون حقوق کودک، بهکارگیری افراد زیر ۱۸ سال در فعالیتهای نظامی و امنیتی مسلحانه ممنوع است.
استفاده از کودکان و نوجوانان برای سرکوب داخلی، بهویژه با سلاح جنگی، میتواند مصداق نقض فاحش حقوق بشر و در مواردی جنایت بینالمللی تلقی شود.
جمهوری اسلامی در اقدامی تازه صفحه اینستاگرام برند پوشاک «جین وست» را در پی برگزاری جشنی مختلط، از دسترس خارج و یکی از شعبههای آن را در تهران پلمب کرد. چند کافهدار و شهروند به ایراناینترنشنال گفتند حکومت با سیاست پلمب درصدد کنترل شهروندان، اعمال فشار بر آنان و انتقامگیری است.
برخی رسانهها در ایران گزارش دادند فروشگاه جینوست در خیابان فرشته تهران، شنبه ۱۹ مهر و پس از برگزاری جشنی در ۱۸ مهر و انتشار ویدیوهای آن، بهدست نیروی انتظامی پلمب شد.
وبسایت خبری «آسیانیوز ایران» با اشاره به این اقدام نوشت که به نظر میرسد این برخورد، صرفا یک واکنش مقطعی نیست، بلکه بخشی از یک کارزار بزرگتر برای «کنترل بیشتر بر فضای اجتماعی، مقابله با نمایش ثروت و اجرای سختگیرانهتر قوانین» است.
بسیاری از کسبوکارها نگران تاثیر این سیاست تازه بر معیشت، سلامت روان شهروندان و زندگی اجتماعی آنها هستند.
فشار اقتصادی حکومت بر مردم و استفاده از آنها برای سرکوب
در هفتههای اخیر فشار حکومت بر کسبوکارها و شهروندان به دلیل سرپیچی از قانون حجاب اجباری، رقص و سرو مشروبات الکلی افزایش چشمگیری پیدا کرده است. از جمله، در پی انتشار ویدیوهایی از برگزاری جشنی در جزیره کیش با عنوان «قهوهپارتی» در رسانههای اجتماعی، دادستان عمومی و انقلاب کیش، از تشکیل پرونده و بازداشت برگزارکنندگان آن خبر داد.
یکی از زنان کافهداری که تجربه برخورد عوامل انتظامی با چنین جشنهایی را دارد به ایراناینترنشنال گفت شاهد بوده که مقامات در بعضی موارد از افراد بازداشتشده - بدون توجه به موقعیت مالیشان - وثیقه چند میلیاردی دریافت کرده و آنها را از کار کردن منع کردهاند.
او افزود بر اساس مشاهداتش بر این باور است که حساسیت بیشتری روی تجمعات تفریحی با حضور جوانها و نسل زد وجود دارد و نیروهای امنیتی با چنین رویدادهایی خشنتر برخورد میکنند.
مقامهای جمهوری اسلامی همواره چنین جشنهایی را «برخلاف شئونات اسلامی» و «هنجارشکنی» توصیف کرده و به نظر میرسد نگران الگوبرداری کسبوکارها از یکدیگر در این زمینهاند.
در ماههای اخیر ویدیوهایی از صاحبان چندین کافه در دزفول و قم در رسانههای اجتماعی منتشر شده که در آن در سخنانی شبیه به اعتراف اجباری یا به دلیل برگزاری جشن همراه با رقص و موسیقی، از مسئولان عذرخواهی و ابراز ندامت میکنند یا از مشتریان خود میخواهند برای جلوگیری از پلمب شدن، حجاب را رعایت کنند.
کارمند یک کافه در تهران به ایراناینترنشنال گفت مقامهای جمهوری اسلامی تلاش میکنند با فشار بر صاحبان کسبوکارها و تهدید به برخورد و پلمب اماکن، مردم را در برابر هم قرار دهند و از آنها به عنوان وسیلهای برای سرکوب و سانسور خودشان و زنان استفاده کنند.
پلمب به مثابه ابزار فشار سیاسی
از طرف دیگر، شواهد و گزارشهای رسیده حاکی است حکومت از بستن کسبوکارها برای انتقامگیری از مخالفانش هم استفاده میکند.
اطلاعات و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند دستکم در دو مورد، کسبوکار شهروندان به دلیل فعالیت سیاسی خود آنها یا نزدیکانشان و با هدف اعمال فشار بر افراد، به دستور نهادهای حکومتی در تهران پلمب شدهاند.
این برخورد در گذشته هم سابقه داشته و به عنوان مثال در آذر ۱۴۰۱ و همزمان با اعتراضات سراسری در خیزش «زن، زندگی، آزادی»، اداره اماکن برای توقف اعتصاب در شهرهای مختلف کردستان و نیز در ایلام و کرمانشاه، مغازه کسبهای را که در اعتصاب شرکت کرده بودند، پلمب کردند.
کارمند یک کافه در مشهد به ایراناینترنشنال گفت حکومت فکر میکند با پلمب و بازداشت، باقی رستورانها و کافهها را «از برگزاری ایونت» بازمیدارد اما تعداد این رخدادها روز به روز بیشتر میشود و در نهایت حتی پلمب هم کارگر نیست و مراسم بسیاری از چشمش در میرود.
او افزود: «غول از چراغ جادو بیرون آمده و دیگر به آن برنمیگردد.»
رسانههای اجتماعی از جمله ایکس و اینستاگرام سرشار از روایت شهروندان از پلمب شدن کسبوکارها و فشار اجتماعی بر زنان برای حجاب اجباریاند.
گروهی از زنان با اشاره به پلمب کافه و رستورانها و جریمههای موجود، بر این باورند تنها زمانی میتوان گفت حجاب اجباری در ایران برچیده شده که زنان بتوانند آزادانه با پوشش دلخواه خود در مدرسه، دانشگاه، محل کار و اماکن دولتی حاضر شوند و مدارک هویتی بدون حجاب اجباری داشته باشند.
برخی دیگر از زنان هم با اشاره به فشار موجود بر آنها در محل کار برای حجاب اجباری، میگویند حجاب آزاد نشده، بلکه حکومت بهدلیل شجاعت زنها در سرپیچی از قانون حجاب اجباری و همچنین ترس از اعتراضات مردم بهخاطر فشارهای اجتماعی و شرایط سخت معیشتی، مستاصل شده است.
در کشوری با فرهنگ طولانی قهوهخانهداری در کنار نبود فضاهای تفریحی کافی و آزادیهای اجتماعی، کافهها جزو معدود مکانهای مورد علاقه جوانها برای جمع شدن و تنفساند.
فشار بر کافهها و رستورانها بر سر حجاب و بگیر و ببند زنان، ممکن است باعث جرقه خوردن دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران بشود.