دو مقام آمریکایی به اکسیوس گفتند که دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، با تیم ارشد امنیت ملی خود در مورد ایران تشکیل جلسه داده است. مارکو روبیو، وزیر امور خارجه ایالات متحده، گفت پیشرفتهایی در جهت دستیابی به توافق با جمهوری اسلامی بوده، اما کار بیشتری لازم است.
اکسیوس اشاره کرد که این جلسه صبح جمعه اول خرداد برگزار شده است و افزود: «منابعی که بهطور مستقیم» با ترامپ صحبت کردهاند، میگویند که او «بهطور جدی در حال بررسی حملات جدید علیه ایران است، مگر اینکه پیشرفتی در مذاکرات در آخرین لحظه حاصل شود.»
بر اساس این گزارش، ترامپ در جریان جلسه در مورد وضعیت مذاکرات و سناریوهای مختلف در صورت شکست مذاکرات توجیه شد.
این نشست در شرایطی برگزار شد که عاصم منیر، رییس ارتش پاکستان، ظاهرا «در آخرین لحظه» برای رفع اختلافات و جلوگیری از از سرگیری جنگ به تهران سفر کرد.
یک مقام ارشد پاکستانی به شبکه خبری سیبیاس گفت دیدارهای اخیر محسن نقوی، وزیر کشور پاکستان، در تهران باعث شد مذاکرات «در مسیری مهم» پیش برود و در همین چارچوب، منیر برای ادامه این رایزنیها راهی ایران شده است.
اکسیوس نوشت انتظار میرود منیر شنبه دوم خرداد با احمد وحیدی، فرمانده سپاه پاسداران، و «یکی از بازیگران کلیدی در فرآیند تصمیمگیری» در جمهوری اسلامی، دیدار کند.
همزمان یک هیات قطری نیز جمعه برای حمایت از تلاش میانجیگری وارد تهران شد.
خبرگزاری رویترز نوشت هدف از سفر این هیات که با هماهنگی واشینگتن انجام گرفت، کمک به تلاشها برای دستیابی به توافقی جهت پایان جنگ ایران است.
یک مقام آمریکایی که در جریان تلاشهای دیپلماتیک قرار گرفته است، مذاکرات را «دردناک» توصیف کرد و به اکسیوس گفت که پیشنویسها «هر روز در حال تغییر و تحول» هستند، بدون اینکه پیشرفت زیادی حاصل شود.
در همین ارتباط، اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی، شامگاه جمعه در مصاحبه با صداوسیمای جمهوری اسلامی، در مورد سفر مقامهای ارشد پاکستان به تهران گفت: «نمیتوانیم بگوییم که به جایی رسیدیم که توافق نزدیک است. ضرورتا خیر، اینطور نیست. روند ادامهدار است.»
در این حال، اکسیوس اشاره کرد: چند ساعت پس از جلسه جمعه صبح، کاخ سفید از تغییر برنامه ترامپ برای آخر هفته خبر داد.»
این گزارش میگوید: «او پس از انجام یک سخنرانی برنامهریزی شده در نیویورک در عصر جمعه، به جای ماندن در باشگاه گلف خود، به واشینگتن باز خواهد گشت.»
در همین ارتباط، ترامپ در تروتسوشال نوشت که به دلیل شرایط حساس کنونی قصد ندارد در عروسی پسرش دان جونیور در این آخر هفته شرکت کند و افزود: «احساس میکنم در این مقطع حساس باید در واشینگتن و کاخ سفید بمانم.»
اکسیوس در ادامه گزارش خود به نقل از «یک منبع نزدیک به ترامپ» و «یک منبع دوم آگاه از اوضاع» نوشت که رییسجمهوری ایالات متحده «در چند روز گذشته بهطور فزایندهای از مذاکرات با ایران ناامید شده است.»
این دو منبع گفتند که او سهشنبه ۲۹ اردیبهشت به بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، گفت که میخواهد به دیپلماسی فرصت دیگری بدهد، «اما تا پنجشنبه شب، به سمت دستور حمله متمایل شده بود.»
یک منبع نزدیک به ترامپ گفت که او «احتمال یک عملیات نظامی بزرگ و نهایی را مطرح کرده است که پس از آن میتواند پیروزی را اعلام کند و به جنگ پایان دهد.»
اکسیوس اشاره کرد که هیچ نشانهای مبنی بر اینکه ترامپ تصمیمی برای از سرگیری جنگ گرفته باشد، وجود ندارد.
در این گزارش به بیانیه وزارت خارجه جمهوری اسلامی نیز اشاره شد؛ اینکه مذاکرات در حال انجام است اما توافق نزدیک نیست.
در همین ارتباط، خبرگزاری تسنیم، متعلق به سپاه پاسداران، جمعه به نقل از یک منبع نزدیک به تیم مذاکرهکننده جمهوری اسلامی گفت که «مذاکرات بر سر مسائل مورد اختلاف هنوز ادامه دارد و هنوز هیچ نتیجه نهایی حاصل نشده است.»
این منبع عنوان کرد که تمرکز فعلی بر «پایان دادن به جنگ» است و تا زمانی که این امر محقق نشود، هیچ موضوع دیگری مورد مذاکره قرار نخواهد گرفت.
در همین حال، اکسیوس نوشت: «برخی منابع نزدیک به مذاکرات هنوز معتقدند که در ۲۴ ساعت آینده فرصتی برای نوعی پیشرفت وجود دارد.»
«دو منبع آگاه از تفکر ترامپ» به اکسیوس گفتند که به نظر میرسد «او متمایل به اقدام نظامی است، مگر اینکه اتفاق غیرمنتظرهای در مذاکرات رخ دهد.»
روبیو: پیشرفتهایی حاصل شده است
مارکو روبیو، وزیر خارجه ایالات متحده، جمعه گفت که آمریکا «شاهد پیشرفتهایی در جهت دستیابی به توافق با ایران بوده است، اما کار بیشتری لازم است.»
خبرگزاری رویترز در این مورد اشاره کرد که سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی، گفته که اختلافات دو طرف «عمیق و قابل توجه» است.
این خبرگزاری نوشت در حالی که برخی از شکافها کاهش یافته است، هنوز اختلافاتی در مورد اورانیوم غنیشده ایران و کنترل تنگه هرمز وجود دارد که بسته شدن آن از زمان آغاز جنگ باعث بحران انرژی جهانی شده است.
بر اساس این گزارش، روبیو پس از نشست وزرای ناتو در هلسینگبورگ در سوئد به خبرنگاران گفت: «پیشرفتهایی حاصل شده است. من اغراق نمیکنم. من آن را کماهمیت جلوه نمیدهم.»
او تاکید کرد: «کارهای بیشتری باید انجام شود. ما هنوز به آنجا نرسیدهایم. امیدوارم به آنجا برسیم.»
روبیو در عین حال، سخنان پنجشنبه ۳۱ اردیبهشت خود مبنی بر «غیرقابل قبول» بودن برنامههای تهران برای گرفتن عوارض عبور از تنگه هرمز را تکرار کرد.
او گفت: «ما با گروهی بسیار سرسخت سر و کار داریم و اگر این تغییر نکند، رییسجمهور بهروشنی گفته است که گزینههای دیگری دارد.»
برخی رسانهها در ایران گزارش دادند فروشگاه جینوست در خیابان فرشته تهران، شنبه ۱۹ مهر و پس از برگزاری جشنی در ۱۸ مهر و انتشار ویدیوهای آن، بهدست نیروی انتظامی پلمب شد.
وبسایت خبری «آسیانیوز ایران» با اشاره به این اقدام نوشت که به نظر میرسد این برخورد، صرفا یک واکنش مقطعی نیست، بلکه بخشی از یک کارزار بزرگتر برای «کنترل بیشتر بر فضای اجتماعی، مقابله با نمایش ثروت و اجرای سختگیرانهتر قوانین» است.
بسیاری از کسبوکارها نگران تاثیر این سیاست تازه بر معیشت، سلامت روان شهروندان و زندگی اجتماعی آنها هستند.
فشار اقتصادی حکومت بر مردم و استفاده از آنها برای سرکوب
در هفتههای اخیر فشار حکومت بر کسبوکارها و شهروندان به دلیل سرپیچی از قانون حجاب اجباری، رقص و سرو مشروبات الکلی افزایش چشمگیری پیدا کرده است. از جمله، در پی انتشار ویدیوهایی از برگزاری جشنی در جزیره کیش با عنوان «قهوهپارتی» در رسانههای اجتماعی، دادستان عمومی و انقلاب کیش، از تشکیل پرونده و بازداشت برگزارکنندگان آن خبر داد.
یکی از زنان کافهداری که تجربه برخورد عوامل انتظامی با چنین جشنهایی را دارد به ایراناینترنشنال گفت شاهد بوده که مقامات در بعضی موارد از افراد بازداشتشده - بدون توجه به موقعیت مالیشان - وثیقه چند میلیاردی دریافت کرده و آنها را از کار کردن منع کردهاند.
او افزود بر اساس مشاهداتش بر این باور است که حساسیت بیشتری روی تجمعات تفریحی با حضور جوانها و نسل زد وجود دارد و نیروهای امنیتی با چنین رویدادهایی خشنتر برخورد میکنند.
مقامهای جمهوری اسلامی همواره چنین جشنهایی را «برخلاف شئونات اسلامی» و «هنجارشکنی» توصیف کرده و به نظر میرسد نگران الگوبرداری کسبوکارها از یکدیگر در این زمینهاند.
در ماههای اخیر ویدیوهایی از صاحبان چندین کافه در دزفول و قم در رسانههای اجتماعی منتشر شده که در آن در سخنانی شبیه به اعتراف اجباری یا به دلیل برگزاری جشن همراه با رقص و موسیقی، از مسئولان عذرخواهی و ابراز ندامت میکنند یا از مشتریان خود میخواهند برای جلوگیری از پلمب شدن، حجاب را رعایت کنند.
کارمند یک کافه در تهران به ایراناینترنشنال گفت مقامهای جمهوری اسلامی تلاش میکنند با فشار بر صاحبان کسبوکارها و تهدید به برخورد و پلمب اماکن، مردم را در برابر هم قرار دهند و از آنها به عنوان وسیلهای برای سرکوب و سانسور خودشان و زنان استفاده کنند.
پلمب به مثابه ابزار فشار سیاسی
از طرف دیگر، شواهد و گزارشهای رسیده حاکی است حکومت از بستن کسبوکارها برای انتقامگیری از مخالفانش هم استفاده میکند.
اطلاعات و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند دستکم در دو مورد، کسبوکار شهروندان به دلیل فعالیت سیاسی خود آنها یا نزدیکانشان و با هدف اعمال فشار بر افراد، به دستور نهادهای حکومتی در تهران پلمب شدهاند.
این برخورد در گذشته هم سابقه داشته و به عنوان مثال در آذر ۱۴۰۱ و همزمان با اعتراضات سراسری در خیزش «زن، زندگی، آزادی»، اداره اماکن برای توقف اعتصاب در شهرهای مختلف کردستان و نیز در ایلام و کرمانشاه، مغازه کسبهای را که در اعتصاب شرکت کرده بودند، پلمب کردند.
کارمند یک کافه در مشهد به ایراناینترنشنال گفت حکومت فکر میکند با پلمب و بازداشت، باقی رستورانها و کافهها را «از برگزاری ایونت» بازمیدارد اما تعداد این رخدادها روز به روز بیشتر میشود و در نهایت حتی پلمب هم کارگر نیست و مراسم بسیاری از چشمش در میرود.
او افزود: «غول از چراغ جادو بیرون آمده و دیگر به آن برنمیگردد.»
مردم چه میگویند؟
رسانههای اجتماعی از جمله ایکس و اینستاگرام سرشار از روایت شهروندان از پلمب شدن کسبوکارها و فشار اجتماعی بر زنان برای حجاب اجباریاند.
گروهی از زنان با اشاره به پلمب کافه و رستورانها و جریمههای موجود، بر این باورند تنها زمانی میتوان گفت حجاب اجباری در ایران برچیده شده که زنان بتوانند آزادانه با پوشش دلخواه خود در مدرسه، دانشگاه، محل کار و اماکن دولتی حاضر شوند و مدارک هویتی بدون حجاب اجباری داشته باشند.
برخی دیگر از زنان هم با اشاره به فشار موجود بر آنها در محل کار برای حجاب اجباری، میگویند حجاب آزاد نشده، بلکه حکومت بهدلیل شجاعت زنها در سرپیچی از قانون حجاب اجباری و همچنین ترس از اعتراضات مردم بهخاطر فشارهای اجتماعی و شرایط سخت معیشتی، مستاصل شده است.
در کشوری با فرهنگ طولانی قهوهخانهداری در کنار نبود فضاهای تفریحی کافی و آزادیهای اجتماعی، کافهها جزو معدود مکانهای مورد علاقه جوانها برای جمع شدن و تنفساند.
فشار بر کافهها و رستورانها بر سر حجاب و بگیر و ببند زنان، ممکن است باعث جرقه خوردن دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران بشود.
