ایراناینترنشنال
شماری از دانشآموزان و خانوادههایشان در شهرکرد در اعتراض به برگزاری حضوری امتحانات آخر سال مقابل استانداری چهارمحال و بختیاری تجمع کردند. پیشتر صدها دانشآموز به این موضوع انتقاد و به جو پر تنش کشور از دی تاکنون اشاره کرده بودند.
بر اساس ویدیوها و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال، گروهی از دانشآموزان ۳۱ اردیبهشت با بر زمین نشستن و تحصن جلو ساختمان استانداری در شهرکرد، شعارهایی چون «امتحان حضوری نمیخواهیم» و «حمایت، حمایت» سردادند.
در هفتههای اخیر صدها دانشآموز در پیامهایی به ایراناینترنشنال به وضعیت بلاتکلیفی درباره وضعیت برگزاری امتحانات نهایی خود و انتقاد از احتمال برگزاری حضوری آزمونها اشاره کرده بودند.
امیر احسانی، معاون وزارت آموزش و پرورش، ۲۹ اردیبهشت گفت اختیار تصمیمگیری درباره نحوه برگزاری حضوری یا غیرحضوری امتحانات دانشآموزان متوسطه به شورای تامین و استانداران استانها تفویض شده است.
بر اساس تصمیم وزارت آموزش و پرورش، آزمونهای دانشآموزان دوره ابتدایی در سراسر کشور به صورت غیرحضوری و مجازی برگزار خواهد شد.
رسانههای ایران اشاره کردند تا امروز آزمونهای خرداد پایههای هفتم تا دهم چند استان مانند بوشهر، زنجان، مرکزی، فارس و کردستان به صورت غیرحضوری برگزار میشود و ملاک نمره، عملکرد و ارزشیابی فعالیتهای طول سال تحصیلی دانشآموزان خواهد بود.
این تصمیم و در عینحال نامعلوم بودن وضعیت امتحانات شماری دیگر از استانها، موجی از اعتراض را در میان دانشآموزان برانگیخته است.
یک دانشآموز پایه دهم در استان مرکزی، ۳۰ اردیبهشت در پیامی به ایراناینترنشنال گفت امتحانات مدارس این استان حضوری بود اما دانشآموزان و خانوادههایشان به وزارت آموزش و پرورش اعتراض و مقابل ساختمان ادارهکل تجمع کردند و همین باعث شد درباره موضوع «تجدیدنظر» شود.
فضای پرتنش چهار ماهه، آموزش آنلاین بیکیفیت و امتحان حضوری
بخش بزرگی از پیامهایی که دانشآموزان در هفتههای گذشته برای ایراناینترنشنال ارسال کردهاند به افت کیفیت آموزش در ماههای اخیر بهدلیل قطع اینترنت و تدریس مجازی بسیار نامطلوب اشاره دارد.
یک دانشآموز در پیامی گفت: «ما فقط دو ماه مهر و آبان رفتیم مدرسه! اول با آلودگی هوا مدرسه تعطیل شد، بعد کمبود گاز و منابع پیش آمد، بعد اعتراضات دی ماه و پس از آن هم جنگ اتفاق افتاد. در تمام این مدت آموزش با بدترین کیفیت ممکن، آنلاین بود. حالا چطور رویشان میشود امتحانات پایههای ۱۱ و ۱۲ که استرس خیلی بیشتری تحمل کردند را حضوری کنند؟»
دهها نوجوان در پیامهایی مشابه اشاره کردند در این کلاسهای آنلاین «هیچ چیز یاد نگرفتهاند».
یک دانشآموز کلاس هشتم گفت معلمها صبح به صبح در کلاسهای آنلاین از دانشآموزان میخواهند «حاضری» بزنند و بعد میروند، اما الان به شاگردانشان گفتهاند «به ما ربطی ندارد که چیزی یاد نگرفتید، باید امتحان بدهید».
دانشآموز دیگری از اراک گفت در سه ماه تدریس مجازی، معلمها به ارسال فیلم آموزشی بسنده میکردند.
برخی دیگر نیز به اینترنت ضعیف، کند بودن اپلیکیشنهای آموزش آنلاین و بیتوجهی آموزگاران به یادگیری دانشآموزان اشاره کردند.
مخاطبی در همین زمینه گفت دانشآموزان در کلاس آنلاین حضور دارند ولی اگر نباشند هم معلم متوجه نمیشود؛ یادگیری صرفا وابسته به نظارت والدین است.
مخاطبان ایراناینترنشنال به تاثیر ناامیدی عمومی، گرانی، بیکاری والدین و وضعیت بلاتکلیفی حاکم بر کشور نیز بر افت تحصیلی نوجوانان پرداختند.
دانشآموزی از تهران گفت: «شرایط زندگی خیلی سخت شده، فشارهای روانی بالاست؛ مخصوصا برای دانشآموزان پایههای یازدهم دوازدهم؛ واقعا نامردی است که در این شرایط امتحانی بگیرند که روی کنکور هم تاثیر میگذارد.»
یک دانشآموز کنکوری دیگر یادآوری کرد نوجوانهایی در موقعیت او، مجبورند با شرایط پرفشار و پر اضطراب کنونی درس بخوانند چون در غیر اینصورت «آیندهای برایش باقی نمیماند».
دانشآموز پایه نهمی از همدان نیز گفت در این وضعیت بلاتکلیفی و پر اضطراب دچار ریزش مو شده است.
یک دانشآموز مقطع دوازدهم رشته ریاضیفیزیک تاکید کرد از زمان کشتار دی به بعد، وضع درس خواندن بسیاری از دانشآموزان دیگه بازدهی قبل را ندارد؛ چون «نه انگیزهای مانده و نه امیدی».
برخی رسانهها در ایران گزارش دادند فروشگاه جینوست در خیابان فرشته تهران، شنبه ۱۹ مهر و پس از برگزاری جشنی در ۱۸ مهر و انتشار ویدیوهای آن، بهدست نیروی انتظامی پلمب شد.
وبسایت خبری «آسیانیوز ایران» با اشاره به این اقدام نوشت که به نظر میرسد این برخورد، صرفا یک واکنش مقطعی نیست، بلکه بخشی از یک کارزار بزرگتر برای «کنترل بیشتر بر فضای اجتماعی، مقابله با نمایش ثروت و اجرای سختگیرانهتر قوانین» است.
بسیاری از کسبوکارها نگران تاثیر این سیاست تازه بر معیشت، سلامت روان شهروندان و زندگی اجتماعی آنها هستند.
فشار اقتصادی حکومت بر مردم و استفاده از آنها برای سرکوب
در هفتههای اخیر فشار حکومت بر کسبوکارها و شهروندان به دلیل سرپیچی از قانون حجاب اجباری، رقص و سرو مشروبات الکلی افزایش چشمگیری پیدا کرده است. از جمله، در پی انتشار ویدیوهایی از برگزاری جشنی در جزیره کیش با عنوان «قهوهپارتی» در رسانههای اجتماعی، دادستان عمومی و انقلاب کیش، از تشکیل پرونده و بازداشت برگزارکنندگان آن خبر داد.
یکی از زنان کافهداری که تجربه برخورد عوامل انتظامی با چنین جشنهایی را دارد به ایراناینترنشنال گفت شاهد بوده که مقامات در بعضی موارد از افراد بازداشتشده - بدون توجه به موقعیت مالیشان - وثیقه چند میلیاردی دریافت کرده و آنها را از کار کردن منع کردهاند.
او افزود بر اساس مشاهداتش بر این باور است که حساسیت بیشتری روی تجمعات تفریحی با حضور جوانها و نسل زد وجود دارد و نیروهای امنیتی با چنین رویدادهایی خشنتر برخورد میکنند.
مقامهای جمهوری اسلامی همواره چنین جشنهایی را «برخلاف شئونات اسلامی» و «هنجارشکنی» توصیف کرده و به نظر میرسد نگران الگوبرداری کسبوکارها از یکدیگر در این زمینهاند.
در ماههای اخیر ویدیوهایی از صاحبان چندین کافه در دزفول و قم در رسانههای اجتماعی منتشر شده که در آن در سخنانی شبیه به اعتراف اجباری یا به دلیل برگزاری جشن همراه با رقص و موسیقی، از مسئولان عذرخواهی و ابراز ندامت میکنند یا از مشتریان خود میخواهند برای جلوگیری از پلمب شدن، حجاب را رعایت کنند.
کارمند یک کافه در تهران به ایراناینترنشنال گفت مقامهای جمهوری اسلامی تلاش میکنند با فشار بر صاحبان کسبوکارها و تهدید به برخورد و پلمب اماکن، مردم را در برابر هم قرار دهند و از آنها به عنوان وسیلهای برای سرکوب و سانسور خودشان و زنان استفاده کنند.
پلمب به مثابه ابزار فشار سیاسی
از طرف دیگر، شواهد و گزارشهای رسیده حاکی است حکومت از بستن کسبوکارها برای انتقامگیری از مخالفانش هم استفاده میکند.
اطلاعات و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند دستکم در دو مورد، کسبوکار شهروندان به دلیل فعالیت سیاسی خود آنها یا نزدیکانشان و با هدف اعمال فشار بر افراد، به دستور نهادهای حکومتی در تهران پلمب شدهاند.
این برخورد در گذشته هم سابقه داشته و به عنوان مثال در آذر ۱۴۰۱ و همزمان با اعتراضات سراسری در خیزش «زن، زندگی، آزادی»، اداره اماکن برای توقف اعتصاب در شهرهای مختلف کردستان و نیز در ایلام و کرمانشاه، مغازه کسبهای را که در اعتصاب شرکت کرده بودند، پلمب کردند.
کارمند یک کافه در مشهد به ایراناینترنشنال گفت حکومت فکر میکند با پلمب و بازداشت، باقی رستورانها و کافهها را «از برگزاری ایونت» بازمیدارد اما تعداد این رخدادها روز به روز بیشتر میشود و در نهایت حتی پلمب هم کارگر نیست و مراسم بسیاری از چشمش در میرود.
او افزود: «غول از چراغ جادو بیرون آمده و دیگر به آن برنمیگردد.»
مردم چه میگویند؟
رسانههای اجتماعی از جمله ایکس و اینستاگرام سرشار از روایت شهروندان از پلمب شدن کسبوکارها و فشار اجتماعی بر زنان برای حجاب اجباریاند.
گروهی از زنان با اشاره به پلمب کافه و رستورانها و جریمههای موجود، بر این باورند تنها زمانی میتوان گفت حجاب اجباری در ایران برچیده شده که زنان بتوانند آزادانه با پوشش دلخواه خود در مدرسه، دانشگاه، محل کار و اماکن دولتی حاضر شوند و مدارک هویتی بدون حجاب اجباری داشته باشند.
برخی دیگر از زنان هم با اشاره به فشار موجود بر آنها در محل کار برای حجاب اجباری، میگویند حجاب آزاد نشده، بلکه حکومت بهدلیل شجاعت زنها در سرپیچی از قانون حجاب اجباری و همچنین ترس از اعتراضات مردم بهخاطر فشارهای اجتماعی و شرایط سخت معیشتی، مستاصل شده است.
در کشوری با فرهنگ طولانی قهوهخانهداری در کنار نبود فضاهای تفریحی کافی و آزادیهای اجتماعی، کافهها جزو معدود مکانهای مورد علاقه جوانها برای جمع شدن و تنفساند.
فشار بر کافهها و رستورانها بر سر حجاب و بگیر و ببند زنان، ممکن است باعث جرقه خوردن دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران بشود.
