بحران دارو در ایران، مردم را از علم پزشکی به طب سنتی سوق داده است

روایت شهروندان و همچنین هشدارهای نهادهای صنفی حوزه دارو نشان می‌دهد قیمت برخی داروها طی ماه‌های گذشته تا ۴۰۰ درصد افزایش یافته است.

شرایط برای بیماران خاص از جمله مبتلایان به سرطان، بیماران پیوند عضو، مبتلایان به اختلالات روان‌پزشکی، صرع و بیماری‌های مزمن، وخیم‌تر از دیگران توصیف می‌شود؛ بیمارانی که یا دارویشان پیدا نمی‌شود یا هزینه تهیه آن به ده‌ها و حتی صدها میلیون تومان رسیده است.

شهروندان در پیام‌هایی به ایران‌اینترنشنال می‌گویند در شهرهای مختلف ناچارند در یک روز به ۱۰ تا ۱۵ داروخانه مراجعه کنند تا شاید بتوانند داروی مورد نیازشان را پیدا کنند؛ جست‌وجویی که در بسیاری موارد بی‌نتیجه می‌ماند و برخی را به سمت بازار آزاد و بازار سیاه دارو سوق داده است.

در این میان، شماری از شهروندان می‌گویند با توصیه‌هایی حتی از سوی برخی داروخانه‌ها مواجه شده‌اند که به جای داروهای تخصصی، سراغ داروهای گیاهی و طب سنتی بروند.

این در حالی‌ است که پزشکان برای بیماران، دوز مشخصی از داروهای تخصصی و آزمایش‌شده تجویز می‌کنند و جایگزینی آنها با روش‌های غیرتخصصی می‌تواند روند درمان را مختل کند.

شهروندی ساکن تهرانسر در پیامی به ایران‌اینترنشنال با اشاره به «عقب‌گرد به نیم قرن پیش»، گفت: «انسولین نوراپید دانه‌ای ۹۰۰ هزار تومان شده و قرص مُداسین هم اصلا پیدا نمی‌شود. به داروخانه مراجعه کردم اما گفتند از داروهای گیاهی استفاده کنید.»

شهروند دیگری نیز با اشاره به بیماری مادرش نوشت: «مادرم فشار خون دارد و باید روزی دو قرص دیلتیازم ۶۰ مصرف کند. هر بار به چندین داروخانه در تهران سر می‌زنم شاید بتوانم یک ورق پیدا کنم، اما نیست که نیست.»

او افزود: «واقعا به عصر حجر برگشته‌ایم؛ باید با دارو و غذاهای سنتی درمان کنیم. یک شیشه آبغوره جایگزین قرص فشار خون شده است.»

گرانی و کمبود گسترده دارو

گرانی و کمبود دارو در حالی ادامه دارد که بسیاری از شهروندان می‌گویند حتی در صورت پیدا شدن دارو، توان خرید آن را ندارند.

برخی نیز تاکید می‌کنند به دلیل پرداخت نشدن مطالبات داروخانه‌ها از سوی بیمه‌ها، بسیاری از داروها تنها به‌صورت آزاد عرضه می‌شوند.

شهروندی از گیلان در پیامی گفت وضعیت دارو در این استان «افتضاح» شده و حتی «یک کدئین ساده هم در داروخانه‌ها پیدا نمی‌شود»، چه برسد به داروهای تخصصی‌تر مانند سرترالین یا داروهای روماتیسم مانند ایموترکس.

شهروند دیگری که مبتلا به اختلال دوقطبی است، می‌گوید داروهای اعصاب و روان «به‌شدت گران و نایاب شده‌اند» و این وضعیت تاثیر منفی مستقیمی بر روند درمان او گذاشته است.

پیش‌تر شماری از شهروندان و کارکنان داروخانه‌ها به ایران‌اینترنشنال گفته بودند افزایش قیمت و همچنین کمبود داروهای اعصاب مانند آسنترا، سرترالین و کلونازپام، بسیاری از بیماران را ناچار به حذف یا تغییر روند درمان کرده است.

از سوی دیگر بر اساس گزارش شهروندان، قیمت یک بسته آسنترا ۵۰ در اواسط اردیبهشت به حدود یک میلیون و ۷۰۰ هزار تومان رسیده و دوز ۱۰۰ آن در بازار کمیاب است. هزینه ماهانه دارو با این دوز برای یک بیمار، حدود شش میلیون و ۸۰۰ هزار تومان است.

علاوه بر داروهای اعصاب و روان، بر اساس اطلاعات رسیده به ایران‌اینترنشنال، قیمت طیف گسترده‌تری از داروها، از جمله داروهای بیماران مبتلا به سرطان و انسولین یا مکمل‌های دارویی نیز، تا ۳۸۰ درصد افزایش یافته است.

فردی مبتلا به اِی‌دی‌اچ‌دی به ایران‌اینترنشنال گفت داروی ویاس ۵۰ را ماه گذشته یک میلیون تومان خریده اما این ماه، پس از سه روز جست‌وجو در داروخانه‌های تهران، قیمت ۳۰ قرص به دو میلیون و ۱۰۰ هزار تومان رسیده بود.

یک بیمار مبتلا به صرع هم در پیامی نوشت: «قبلا پک شش‌تایی دارویم را در شیراز ۲۵۰ هزار تومان می‌خریدم. یک ماه پیش شد ۷۵۰ هزار تومان و حالا به دو میلیون و ۳۰۰ هزار تومان رسیده است.»

فشار مضاعف بر بیماران خاص

در میان پیام‌های رسیده، وضعیت بیماران خاص و خانواده‌های آنان از همه بحرانی‌تر توصیف می‌شود؛ بیمارانی که قطع یا تاخیر در مصرف دارو، می‌تواند مستقیما جان آن‌ها را تهدید کند.

شهروندی درباره کمبود داروی بیماران پیوند عضو نوشت: «قرص راپامیون نزدیک سه ماه است نایاب شده و هیچ‌کس، حتی سازمان غذا و دارو، پاسخگو نیست؛ ۴۸ ساعت عدم مصرف این دارو می‌تواند به رد عضو پیوندی منجر شود.»

شهروند دیگری با اشاره به وضعیت پدرش که به سرطان مبتلاست، نوشت از ابتدای اردیبهشت بیمه تکمیلی بازنشستگان و کارگران ذوب‌آهن اصفهان قطع شده است.

او با اشاره به متاستاز بیماری پدرش، افزود: «برای هر ۲۰ روز، ۱۳۰ میلیون تومان دارو نیاز داریم، در حالی که حقوق بازنشستگی پدرم تنها ۱۷ میلیون تومان است.»

گزارش سایر شهروندان نیز نشان می‌دهد هزینه داروهای سرطان جهش قابل توجهی داشته است.

یک شهروند در پیامی گفت داروی اربیتوکس از حدود پنج میلیون تومان به ۲۵ میلیون تومان برای هر ویال رسیده و برای هر جلسه شیمی‌درمانی حدود شش ویال از این دارو نیاز است.

شهروند دیگری نیز یادآوری کرد یک جعبه قرص مدیسن برای درمان نقرس را که قیمت رسمی آن ۳۶۰ هزار تومان بوده، به دلیل نبود در داروخانه‌ها، در بازار آزاد پنج میلیون تومان خریده است.

افزایش قیمت داروهای عمومی و خدمات درمانی

افزایش قیمت‌ها تنها به داروهای تخصصی محدود نشده و داروهای عمومی و خدمات درمانی را نیز دربر گرفته است. در یک نمونه، شهروندی نیز به قیمت ۸۴۰ هزار تومانی واکسن کزاز اشاره کرد.

به گفته یک شهروند، قیمت مسکن‌هایی مانند نوافن، ریفن و آسیفن از ۳۰ هزار تومان برای هر ورق ۱۰تایی به ۶۸ هزار تومان رسیده است.

مخاطب دیگری هم گفت چند ماه پیش قطره بتامتازون را نهایتا ۷۰ هزار تومان می‌خرید اما اکنون همان دارو به ۱۴۰ هزار تومان رسیده است.

هم‌زمان، هزینه خدمات تشخیصی و درمانی نیز افزایش یافته است.

شهروندی از اصفهان گفت هزینه سونوگرافی آندومتریوز که پیش از عید حدود دو میلیون تومان بود، اکنون به شش میلیون تومان رسیده است.

در کنار گرانی دارو، برخی شهروندان از وضعیت بیمارستان‌ها نیز انتقاد دارند.

یکی از مخاطبان ایران‌اینترنشنال در پیامی نوشت: «ابتدا باید دست‌کم ۶۰ درصد هزینه فاکتور را به حسابداری پرداخت کنید تا بیمار را بستری کنند.»