جان بولتون، مشاور پیشین امنیت ملی آمریکا، در اظهاراتی شدید علیه مواضع کشورهای اروپایی درباره جنگ ایران گفت اروپا با فاصله گرفتن از درگیری تحت رهبری آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی مرتکب اشتباه شده و این جنگ را باید «جنگ اروپا» نیز دانست.
به گزارش پولیتیکو، بولتون که از چهرههای حامی تغییر حکومت در ایران به شمار میرود، در گفتوگو با پادکست این نشریه در حاشیه اجلاس دموکراسی کپنهاگ، از واکنش دولتهای اروپایی به جنگ انتقاد کرد.
او گفت: «فکر میکنم ترامپ اشتباه بزرگی کرد که پیش از آغاز جنگ با متحدان اروپایی ناتو مشورت نکرد. اما واکنش اروپا اوضاع را بدتر کرد.»
بولتون با اشاره به نزدیکی جغرافیایی اروپا به ایران و وابستگی اقتصادی کشورهای اروپایی به ثبات خلیج فارس افزود: «اشتباه است که گفته شود این جنگ، جنگ اروپا نیست. این جنگ، جنگ اروپا هم هست.»
اظهارات بولتون در حالی مطرح میشود که اختلافها میان واشینگتن و برخی دولتهای اروپایی بر سر جنگ ایران رو به افزایش است.
فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان، اخیراً گفته بود آمریکا در برابر رهبری جمهوری اسلامی «تحقیر» شده و مشخص نیست واشینگتن چه «راه خروج راهبردی» از بحران در اختیار دارد. دولت بریتانیا نیز پیشتر نسبت به روند جنگ ابراز نگرانی کرده بود.
ترامپ در واکنش به مواضع آلمان، اعلام کرده قصد دارد ۵ هزار نیروی آمریکایی مستقر در این کشور را خارج کند.
بولتون هشدار داد تشدید تنش میان آمریکا و اروپا میتواند اتحاد فراآتلانتیک را بیش از پیش تضعیف کند؛ اتحادی که به گفته او پیشتر نیز بر سر میزان حمایت از اوکراین در جنگ با روسیه دچار شکاف شده است.
او گفت اگر اروپاییها «مثل ترامپ معاملهگرانه فکر میکردند»، میتوانستند در برابر کمک به آمریکا در موضوع ایران، درباره اوکراین امتیاز بگیرند.
بولتون افزود: «اما ماجرا به نوعی دعوای حیاط مدرسه تبدیل شد» و تهدید ترامپ به خروج نیروها از آلمان نیز در همین چارچوب قرار میگیرد. به گفته او، چنین روندی اختلافات درون ناتو را به سطحی «پایینتر از آنچه لازم است» میکشاند.
انتقاد بولتون از اسپانیا و ایده ارتش اروپایی
پولیتیکو نوشت بولتون همچنین بهشدت از موضع اسپانیا در قبال جنگ انتقاد کرده است.
دولت اسپانیا از مشارکت مستقیم در جنگ خودداری کرده و اجازه استفاده از پایگاههای هوایی این کشور در عملیات را نداده است. خوزه مانوئل آلبارس، وزیر خارجه اسپانیا، این هفته گفته بود: «این لحظه حاکمیت و استقلال اروپا است. آمریکاییها ما را به این سمت سوق میدهند.»
بولتون در پاسخ گفت: «او اشتباه میکند.» او همچنین ایده تشکیل ارتش اتحادیه اروپا را رد کرد و گفت: «تنها چیزی که میتوانم بگویم این است: موفق باشید.»
بولتون استدلال کرد اروپا نه رهبران سیاسی قدرتمند کافی دارد و نه توان لازم برای مدیریت همزمان چند بحران بدون اتکا به آمریکا را در اختیار دارد.
او هشدار داد: «در دوران جنگ سرد، یکی از اهداف اصلی شوروی شکستن اتحاد ناتو بود و ما اجازه ندادیم اختلافات ما را از هم جدا کند. طنز تلخی خواهد بود اگر بعد از جنگ سرد خودمان این کار را با خودمان بکنیم.»
«جنگ ایران» بخشی از رقابت بزرگتر با چین و روسیه است
بولتون در بخش دیگری از گفتوگو، اروپا را به کماهمیت جلوه دادن نقش چین متهم کرد. او گفت در حالی که اروپاییها نگران حمله روسیه به اوکراین هستند، کمتر به نقش چین در حمایت از مسکو توجه میکنند و درباره احتمال حمله چین به تایوان نیز حساسیت کافی ندارند.
بولتون افزود: «فکر میکنم این مسائل به طور فزایندهای به هم مرتبط شدهاند.»
او همچنین جنگ جاری در خلیج فارس را بخشی از رقابت گستردهتر قدرتهای بزرگ توصیف کرد و گفت جمهوری اسلامی در این بحران نقش «یکی از نیروهای نیابتی اصلی روسیه و چین» را بازی میکند.
به گفته بولتون، اروپا هنوز «فراتر از آتلانتیک شمالی» فکر نمیکند و تهدیدهای ژئوپلیتیک جدید را در چارچوبی گستردهتر نمیبیند.
