در پی اعلام سفر محرمانه بنیامین نتانیاهو به امارات متحده عربی و همچنین گزارشهایی از حملات ابوظبی به اهدافی در جنوب ایران، تنش میان تهران و ابوظبی به مرحله تازهای وارد شده است؛ مرحلهای که در آن جمهوری اسلامی امارات را به ایفای نقش فعال در جنگ علیه ایران متهم میکند.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، پنجشنبه ۲۴ اردیبهشت در اجلاس بریکس در دهلینو با تاکید بر اینکه «امارات متحده عربی بهطور مستقیم در جنگ علیه ما دخیل بود»، این کشور را «شریک فعال جنگ» علیه جمهوری اسلامی توصیف کرد و «همدستی با اسرائیل» را «غیرقابل بخشش» خواند.
او افزود: «اماراتیها اجازه دادند از سرزمینشان برای شلیک توپخانه و تجهیزات علیه ما استفاده شود. امارات متحده عربی شریک فعال جنگ علیه ماست و هیچ تردیدی در این باره وجود ندارد.»
موضع تند عراقچی، در کنار اظهارات چهرههایی مانند منوچهر متکی، وزیر امور خارجه پیشین جمهوری اسلامی، و علی مطهری، نایبرییس پیشین مجلس، نشان میدهد نگاه جمهوری اسلامی به نقش امارات در تحولات مرتبط با جنگ اخیر، از سطح انتقاد از نزدیکی ابوظبی به اسرائیل فراتر رفته است.
منوچهر متکی، نماینده مجلس و وزیر امور خارجه پیشین جمهوری اسلامی، گفت برخی از پهپادهایی که به ایران حمله کردند متعلق به امارات متحده عربی بود. او تاکید کرد این اطلاعات «قابل کتمان نیست» و افزود «حجت بر تمام کشورهای منطقه تمام شده است.»
متکی همچنین مدعی شد بهرغم اینکه کشورهای منطقه در ۴۷ سال گذشته رابطه «خوب و صادقانهای» با جمهوری اسلامی نداشتند، تهران «حسن همسایگی» را رعایت کرده است.
علی مطهری، نایبرییس پیشین مجلس، نیز گفت امارات متحده عربی در میان کشورهای خلیج فارس «بیشترین خصومت» را با جمهوری اسلامی دارد و به اسرائیل نزدیک شده است. او اتکای ابوظبی به حمایت آمریکا را عامل موضعگیریهای امارات علیه تهران دانست.
این اظهارات در حالی مطرح میشود که انتشار گزارشهایی درباره سفر محرمانه بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، به امارات در جریان جنگ اخیر با جمهوری اسلامی، و همچنین گزارشهایی درباره همکاریهای امنیتی و نظامی ابوظبی و تلآویو، به تنش در روابط تهران و ابوظبی دامن زده است.
دفتر نخستوزیری اسرائیل ۲۴ اردیبهشت اعلام کرده بود نتانیاهو در اوج جنگ آمریکا و اسرائیل با جمهوری اسلامی، سفری محرمانه به امارات داشت و با محمد بن زاید آل نهیان، رییس امارات، دیدار کرد.
دفتر نتانیاهو این دیدار را زمینهساز «پیشرفتی تاریخی» در روابط دو طرف خواند و خبرگزاری رویترز به نقل از یک منبع آگاه نوشت که این دیدار روز ششم فروردین در العین، نزدیک مرز عمان، انجام شده است.
امارات این گزارشها را رد کرد و وزارت امور خارجه این کشور گفت که روابط ابوظبی با اسرائیل «علنی» و در چارچوب توافقهای ابراهیم است، نه مبتنی بر ترتیبات محرمانه یا غیررسمی.
هرچند مقامهای اماراتی این گزارش را تکذیب کردند، اما نزدیکان نتانیاهو همچنان بر درستی این سفر تاکید دارند.
زیو آگمون، سخنگوی وقت و رییس دفتر موقت نخستوزیر اسرائیل، در واکنش به تکذیب امارات نوشت که شخصا در این «سفر تاریخی» همراه نتانیاهو بوده و نخستوزیر اسرائیل در ابوظبی «با احترام پادشاهان» مورد استقبال قرار گرفته است.
یک روز پیش از اعلام این خبر، گزارشهایی درباره سفرهای محرمانه رییس موساد به امارات منتشر شد.
والاستریت ژورنال به نقل از مقامهای عرب و یک منبع آگاه نوشت که دیوید بارنئا، رییس سازمان اطلاعات اسرائیل (موساد)، در جریان جنگ اخیر آمریکا و اسرائیل با جمهوری اسلامی، دستکم دو بار بهصورت محرمانه به امارات متحده عربی سفر کرده تا درباره هماهنگیهای مرتبط با جنگ گفتوگو کند.
والاستریت ژورنال ۲۱ اردیبهشت نیز به نقل از منابع آگاه خبر داده بود که امارات متحده عربی بهطور مخفیانه حملاتی به جمهوری اسلامی کرده و در یکی از این حملات در ماه آوریل، پالایشگاه نفتی جزیره لاوان در ایران را هدف قرار داده است. یک روز پس از آن بلومبرگ اعلام کرد که در حملات امارات به ایران، نهفقط جزیره لاوان که بندر عسلویه نیز هدف قرار گرفته بود.
این گزارشها، همراه با خبرهای هفتههای گذشته درباره ارسال سامانه گنبد آهنین اسرائیل به امارات، بهعنوان نشانهای از گسترش همکاریهای امنیتی تلآویو و ابوظبی در جریان جنگ ارزیابی شده و به واکنش شدید مقامهای ایران علیه این کشور انجامیده است.
برخی رسانهها در ایران گزارش دادند فروشگاه جینوست در خیابان فرشته تهران، شنبه ۱۹ مهر و پس از برگزاری جشنی در ۱۸ مهر و انتشار ویدیوهای آن، بهدست نیروی انتظامی پلمب شد.
وبسایت خبری «آسیانیوز ایران» با اشاره به این اقدام نوشت که به نظر میرسد این برخورد، صرفا یک واکنش مقطعی نیست، بلکه بخشی از یک کارزار بزرگتر برای «کنترل بیشتر بر فضای اجتماعی، مقابله با نمایش ثروت و اجرای سختگیرانهتر قوانین» است.
بسیاری از کسبوکارها نگران تاثیر این سیاست تازه بر معیشت، سلامت روان شهروندان و زندگی اجتماعی آنها هستند.
فشار اقتصادی حکومت بر مردم و استفاده از آنها برای سرکوب
در هفتههای اخیر فشار حکومت بر کسبوکارها و شهروندان به دلیل سرپیچی از قانون حجاب اجباری، رقص و سرو مشروبات الکلی افزایش چشمگیری پیدا کرده است. از جمله، در پی انتشار ویدیوهایی از برگزاری جشنی در جزیره کیش با عنوان «قهوهپارتی» در رسانههای اجتماعی، دادستان عمومی و انقلاب کیش، از تشکیل پرونده و بازداشت برگزارکنندگان آن خبر داد.
یکی از زنان کافهداری که تجربه برخورد عوامل انتظامی با چنین جشنهایی را دارد به ایراناینترنشنال گفت شاهد بوده که مقامات در بعضی موارد از افراد بازداشتشده - بدون توجه به موقعیت مالیشان - وثیقه چند میلیاردی دریافت کرده و آنها را از کار کردن منع کردهاند.
او افزود بر اساس مشاهداتش بر این باور است که حساسیت بیشتری روی تجمعات تفریحی با حضور جوانها و نسل زد وجود دارد و نیروهای امنیتی با چنین رویدادهایی خشنتر برخورد میکنند.
مقامهای جمهوری اسلامی همواره چنین جشنهایی را «برخلاف شئونات اسلامی» و «هنجارشکنی» توصیف کرده و به نظر میرسد نگران الگوبرداری کسبوکارها از یکدیگر در این زمینهاند.
در ماههای اخیر ویدیوهایی از صاحبان چندین کافه در دزفول و قم در رسانههای اجتماعی منتشر شده که در آن در سخنانی شبیه به اعتراف اجباری یا به دلیل برگزاری جشن همراه با رقص و موسیقی، از مسئولان عذرخواهی و ابراز ندامت میکنند یا از مشتریان خود میخواهند برای جلوگیری از پلمب شدن، حجاب را رعایت کنند.
کارمند یک کافه در تهران به ایراناینترنشنال گفت مقامهای جمهوری اسلامی تلاش میکنند با فشار بر صاحبان کسبوکارها و تهدید به برخورد و پلمب اماکن، مردم را در برابر هم قرار دهند و از آنها به عنوان وسیلهای برای سرکوب و سانسور خودشان و زنان استفاده کنند.
پلمب به مثابه ابزار فشار سیاسی
از طرف دیگر، شواهد و گزارشهای رسیده حاکی است حکومت از بستن کسبوکارها برای انتقامگیری از مخالفانش هم استفاده میکند.
اطلاعات و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند دستکم در دو مورد، کسبوکار شهروندان به دلیل فعالیت سیاسی خود آنها یا نزدیکانشان و با هدف اعمال فشار بر افراد، به دستور نهادهای حکومتی در تهران پلمب شدهاند.
این برخورد در گذشته هم سابقه داشته و به عنوان مثال در آذر ۱۴۰۱ و همزمان با اعتراضات سراسری در خیزش «زن، زندگی، آزادی»، اداره اماکن برای توقف اعتصاب در شهرهای مختلف کردستان و نیز در ایلام و کرمانشاه، مغازه کسبهای را که در اعتصاب شرکت کرده بودند، پلمب کردند.
کارمند یک کافه در مشهد به ایراناینترنشنال گفت حکومت فکر میکند با پلمب و بازداشت، باقی رستورانها و کافهها را «از برگزاری ایونت» بازمیدارد اما تعداد این رخدادها روز به روز بیشتر میشود و در نهایت حتی پلمب هم کارگر نیست و مراسم بسیاری از چشمش در میرود.
او افزود: «غول از چراغ جادو بیرون آمده و دیگر به آن برنمیگردد.»
مردم چه میگویند؟
رسانههای اجتماعی از جمله ایکس و اینستاگرام سرشار از روایت شهروندان از پلمب شدن کسبوکارها و فشار اجتماعی بر زنان برای حجاب اجباریاند.
گروهی از زنان با اشاره به پلمب کافه و رستورانها و جریمههای موجود، بر این باورند تنها زمانی میتوان گفت حجاب اجباری در ایران برچیده شده که زنان بتوانند آزادانه با پوشش دلخواه خود در مدرسه، دانشگاه، محل کار و اماکن دولتی حاضر شوند و مدارک هویتی بدون حجاب اجباری داشته باشند.
برخی دیگر از زنان هم با اشاره به فشار موجود بر آنها در محل کار برای حجاب اجباری، میگویند حجاب آزاد نشده، بلکه حکومت بهدلیل شجاعت زنها در سرپیچی از قانون حجاب اجباری و همچنین ترس از اعتراضات مردم بهخاطر فشارهای اجتماعی و شرایط سخت معیشتی، مستاصل شده است.
در کشوری با فرهنگ طولانی قهوهخانهداری در کنار نبود فضاهای تفریحی کافی و آزادیهای اجتماعی، کافهها جزو معدود مکانهای مورد علاقه جوانها برای جمع شدن و تنفساند.
فشار بر کافهها و رستورانها بر سر حجاب و بگیر و ببند زنان، ممکن است باعث جرقه خوردن دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران بشود.
