بر اساس اطلاعات رسیده به ایراناینترنشنال، شیوا اسماعیلی، گلرخ ایرایی، سکینه پروانه، فروغ تقیپور، زهرا صفایی، مرضیه فارسی، الهه فولادی و وریشه مرادی، هشت تن از زندانیان سیاسی زن محبوس در بند زنان زندان اوین، از حق ملاقات با خانواده و وکیلان خود محروم شدهاند.
اطلاعات رسیده حاکی است این محرومیتها پس از تشدید فضای امنیتی در بند زنان اوین و در پی فشار و برخورد با زندانیانی اعمال شده که در برنامههای جمعی، یادبودها و رخدادهای اعتراضی داخل بند، مشارکت داشتهاند.
یک منبع نزدیک به خانوادههای زندانیان محبوس در بند زنان اوین به ایراناینترنشنال گفت در هفتههای اخیر ماموران زندان بر خلاف روال پیشین، هر روز در ساعات صبح و گاه شب، به بهانه سرکشی وارد بند شدهاند و با تردد مداوم خود، فضای بند را بیش از گذشته امنیتی کردهاند.
به گفته این منبع آگاه، زندانیان زن اوین در سالهای گذشته مناسبتهای سیاسی و عقیدتی را با دورهمی، خواندن متن و مقاله، سرودخوانی و یادآوری نام جانباختگان و چهرههای پیشین و پیشکسوت جنبشهای اعتراضی گرامی میداشتند، اما اخیرا همین برنامهها نیز با دخالت مستقیم ماموران و مسئولان زندان و تهدید شرکتکنندگان روبهرو شده است.
این منبع مطلع افزود شماری از زندانیانی که به تازگی به بند زنان اوین منتقل شدهاند و در برخی از این برنامهها حضور پراکنده داشتند نیز از سوی زندانبانان و نیروهای امنیتی تهدید شدهاند.
یک منبع آگاه دیگر به ایراناینترنشنال گفت ماموران زندان در ماههای اخیر با ادبیاتی اهانتآمیز با زندانیان برخورد کرده و آنان را به انتقال به سلول انفرادی تهدید کردهاند.
منبع دیگری که از وضعیت زنان زندانی در اوین مطلع است، به ایراناینترنشنال گفت غزل مرزبان، از زنان زندانی در اوین، اخیرا پس از اعتراض به رسیدگی نشدن به وضعیتش، پنج شب به سلول انفرادی منتقل شده است.
بند زنان اوین که از آن با عنوان خط مقدم جنبش «زن، زندگی، آزادی» یاد میشود، در سالهای گذشته یکی از کانونهای اصلی کنشگری زندانیان سیاسی زن بوده است. زندانیان این بند بارها در واکنش به تحولات سیاسی، اجتماعی و مدنی، از جمله اعتراضها و خیزشها، اعدامها، بازداشتها، فقر، فساد و سرکوب معترضان، موضعگیری کردهاند.
این بند همچنین بارها شاهد حرکتهای اعتراضی، از جمله تحصن و اعتصاب غذای زندانیان در اعتراض به صدور و اجرای احکام اعدام بوده و زندانیان پس از آن با اقدامات تنبیهی، از جمله محرومیت از حق تماس تلفنی و ملاقات و نیز پروندهسازی تازه مواجه شدهاند.
یک منبع نزدیک به خانوادههای زندانیان زن اوین گفت افزایش محدودیتها، تهدید به انفرادی و محرومیت از ملاقات، بخشی از تلاش مقامهای زندان و نهادهای امنیتی برای خاموش کردن صدای اعتراض در این بند است.
محرومیت محترم پرندین از درمان فوری با وجود تومور نزدیک مخچه
بر اساس اطلاعات رسیده به ایراناینترنشنال، محترم پرندین، معروف به محشر، هنرمند و نقاش زندانی در اوین که ماههاست با اتهامات سیاسی در حبس است، با وجود ابتلا به دو تومور در ناحیه پشت سر، نزدیک مخچه و گلو و همچنین بیماری حاد قلبی، از اعزام درمانی و جراحی فوری محروم مانده است.
یک منبع مطلع به ایراناینترنشنال گفت پزشک زندان جراحی فوری پرندین را ضروری دانسته و درباره خطر تومور نزدیک مخچه هشدار داده است. توموری که باعث اختلال در بینایی، تکلم و حرکات بدنی او شده و به گفته همبندیهایش، آثار آن در راه رفتن و صحبت کردنش قابل مشاهده است.
به گفته این منبع آگاه، با وجود تاکید پزشک زندان، مسئولان تاکنون برای اعزام درمانی او همکاری نکردهاند و با وجود گذشت بیش از نیمی از ایام حبس و وخامت حال، با آزادی مشروط و مرخصی درمانیاش نیز مخالفت کردهاند.
این در حالی است که سند لازم برای مرخصی در اختیار دادستانی قرار دارد.
پرندین، مادر یک پسر نوجوان و محصل است و پس از درگذشت همسرش، سرپرستی خانواده را بر عهده دارد. فرزند او نیز به بیماری خاص مبتلاست و در نبود مادر با مشکلات جدی روبهرو شده است.
در سالهای گذشته، گزارشهای متعددی از محرومیت زندانیان سیاسی در ایران از رسیدگی پزشکی و نقض حق دسترسی آنان به درمان مناسب از سوی مسئولان زندانها منتشر شده است.
شماری از زندانیان سیاسی نیز طی سالهای اخیر در دوران حبس جان خود را از دست دادهاند. مرگهایی که خانوادهها و نهادهای حقوق بشری، آنها را نتیجه فشار، شکنجه یا محرومیت از خدمات درمانی دانستهاند، اما جمهوری اسلامی در قبال آنها مسئولیتی نپذیرفته است.
برخی رسانهها در ایران گزارش دادند فروشگاه جینوست در خیابان فرشته تهران، شنبه ۱۹ مهر و پس از برگزاری جشنی در ۱۸ مهر و انتشار ویدیوهای آن، بهدست نیروی انتظامی پلمب شد.
وبسایت خبری «آسیانیوز ایران» با اشاره به این اقدام نوشت که به نظر میرسد این برخورد، صرفا یک واکنش مقطعی نیست، بلکه بخشی از یک کارزار بزرگتر برای «کنترل بیشتر بر فضای اجتماعی، مقابله با نمایش ثروت و اجرای سختگیرانهتر قوانین» است.
بسیاری از کسبوکارها نگران تاثیر این سیاست تازه بر معیشت، سلامت روان شهروندان و زندگی اجتماعی آنها هستند.
فشار اقتصادی حکومت بر مردم و استفاده از آنها برای سرکوب
در هفتههای اخیر فشار حکومت بر کسبوکارها و شهروندان به دلیل سرپیچی از قانون حجاب اجباری، رقص و سرو مشروبات الکلی افزایش چشمگیری پیدا کرده است. از جمله، در پی انتشار ویدیوهایی از برگزاری جشنی در جزیره کیش با عنوان «قهوهپارتی» در رسانههای اجتماعی، دادستان عمومی و انقلاب کیش، از تشکیل پرونده و بازداشت برگزارکنندگان آن خبر داد.
یکی از زنان کافهداری که تجربه برخورد عوامل انتظامی با چنین جشنهایی را دارد به ایراناینترنشنال گفت شاهد بوده که مقامات در بعضی موارد از افراد بازداشتشده - بدون توجه به موقعیت مالیشان - وثیقه چند میلیاردی دریافت کرده و آنها را از کار کردن منع کردهاند.
او افزود بر اساس مشاهداتش بر این باور است که حساسیت بیشتری روی تجمعات تفریحی با حضور جوانها و نسل زد وجود دارد و نیروهای امنیتی با چنین رویدادهایی خشنتر برخورد میکنند.
مقامهای جمهوری اسلامی همواره چنین جشنهایی را «برخلاف شئونات اسلامی» و «هنجارشکنی» توصیف کرده و به نظر میرسد نگران الگوبرداری کسبوکارها از یکدیگر در این زمینهاند.
در ماههای اخیر ویدیوهایی از صاحبان چندین کافه در دزفول و قم در رسانههای اجتماعی منتشر شده که در آن در سخنانی شبیه به اعتراف اجباری یا به دلیل برگزاری جشن همراه با رقص و موسیقی، از مسئولان عذرخواهی و ابراز ندامت میکنند یا از مشتریان خود میخواهند برای جلوگیری از پلمب شدن، حجاب را رعایت کنند.
کارمند یک کافه در تهران به ایراناینترنشنال گفت مقامهای جمهوری اسلامی تلاش میکنند با فشار بر صاحبان کسبوکارها و تهدید به برخورد و پلمب اماکن، مردم را در برابر هم قرار دهند و از آنها به عنوان وسیلهای برای سرکوب و سانسور خودشان و زنان استفاده کنند.
پلمب به مثابه ابزار فشار سیاسی
از طرف دیگر، شواهد و گزارشهای رسیده حاکی است حکومت از بستن کسبوکارها برای انتقامگیری از مخالفانش هم استفاده میکند.
اطلاعات و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند دستکم در دو مورد، کسبوکار شهروندان به دلیل فعالیت سیاسی خود آنها یا نزدیکانشان و با هدف اعمال فشار بر افراد، به دستور نهادهای حکومتی در تهران پلمب شدهاند.
این برخورد در گذشته هم سابقه داشته و به عنوان مثال در آذر ۱۴۰۱ و همزمان با اعتراضات سراسری در خیزش «زن، زندگی، آزادی»، اداره اماکن برای توقف اعتصاب در شهرهای مختلف کردستان و نیز در ایلام و کرمانشاه، مغازه کسبهای را که در اعتصاب شرکت کرده بودند، پلمب کردند.
کارمند یک کافه در مشهد به ایراناینترنشنال گفت حکومت فکر میکند با پلمب و بازداشت، باقی رستورانها و کافهها را «از برگزاری ایونت» بازمیدارد اما تعداد این رخدادها روز به روز بیشتر میشود و در نهایت حتی پلمب هم کارگر نیست و مراسم بسیاری از چشمش در میرود.
او افزود: «غول از چراغ جادو بیرون آمده و دیگر به آن برنمیگردد.»
مردم چه میگویند؟
رسانههای اجتماعی از جمله ایکس و اینستاگرام سرشار از روایت شهروندان از پلمب شدن کسبوکارها و فشار اجتماعی بر زنان برای حجاب اجباریاند.
گروهی از زنان با اشاره به پلمب کافه و رستورانها و جریمههای موجود، بر این باورند تنها زمانی میتوان گفت حجاب اجباری در ایران برچیده شده که زنان بتوانند آزادانه با پوشش دلخواه خود در مدرسه، دانشگاه، محل کار و اماکن دولتی حاضر شوند و مدارک هویتی بدون حجاب اجباری داشته باشند.
برخی دیگر از زنان هم با اشاره به فشار موجود بر آنها در محل کار برای حجاب اجباری، میگویند حجاب آزاد نشده، بلکه حکومت بهدلیل شجاعت زنها در سرپیچی از قانون حجاب اجباری و همچنین ترس از اعتراضات مردم بهخاطر فشارهای اجتماعی و شرایط سخت معیشتی، مستاصل شده است.
در کشوری با فرهنگ طولانی قهوهخانهداری در کنار نبود فضاهای تفریحی کافی و آزادیهای اجتماعی، کافهها جزو معدود مکانهای مورد علاقه جوانها برای جمع شدن و تنفساند.
فشار بر کافهها و رستورانها بر سر حجاب و بگیر و ببند زنان، ممکن است باعث جرقه خوردن دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران بشود.
