رویترز از حملات اعلام‌نشده عربستان سعودی به ایران در جریان جنگ خبر داد

خبرگزاری رویترز سه‌شنبه ۲۲ اردیبهشت به نقل از دو مقام غربی که در جریان این موضوع قرار گرفته‌اند و دو مقام ایرانی نوشت: «عربستان سعودی به تلافی حملاتی علیه این کشور در جریان جنگ ایران، حملات متعددی را علیه اهدافی در ایران اجرا کرد اما این حملات به‌صورت عمومی اعلام نشدند.»

دو مقام غربی به این رسانه گفته‌اند که حملات نیروی هوایی عربستان سعودی در آخرین روزهای ماه مارس (اوایل فروردین) انجام شد.

به نوشته رویترز این حملات نخستین مورد شناسایی‌شده از حملات مستقیم عربستان علیه جمهوری اسلامی است و نشان می‌دهد این کشور در دفاع از خود در برابر «رقیب اصلی‌اش در منطقه» نسبت به گذشته «بسیار جسورتر» شده است.

کشورهای حاشیه خلیج فارس علیه جمهوری اسلامی

پیش از انتشار این گزارش، بلومبرگ به نقل از «افراد آگاه از موضوع» نوشت که امارات متحده عربی در جریان جنگ جاری، بیش از یک‌بار به اهدافی در خاک ایران حمله کرده است؛ حملاتی که تنها به جزیره لاوان محدود نبود و هماهنگی با اسرائیل در حمله به تاسیسات پتروشیمی عسلویه را نیز شامل می‌شد.

به گفته یکی از منابع بلومبرگ، امارات یک بار پیش از آتش‌بس ۲۰ فروردین به ایران حمله کرد و یک بار پس از آن، در هفتم اردیبهشت. این گزارش می‌گوید یکی از این اقدامات، واکنشی هماهنگ‌شده با اسرائیل به حمله ایران به تاسیسات پتروشیمی «بروج» امارات بود.

بلومبرگ همچنین نوشت که امارات و اسرائیل در حمله ۱۷ اردیبهشت اسرائیل به بزرگ‌ترین تاسیسات پتروشیمی ایران در عسلویه، با یکدیگر هماهنگ بودند. این حمله در واکنش به حمله تهران به مجتمع بروج امارات انجام شد.

این منبع همچنین به بلومبرگ گفت حملات تلافی‌جویانه امارات شامل حمله به یک پالایشگاه ایرانی در جزیره لاوان در خلیج فارس نیز بوده است.

وال‌استریت ژورنال دوشنبه ۲۱ اردیبهشت در گزارشی تنها از حمله امارات به جزیره لاوان پیش از آغاز آتش‌بس خبر داده بود. روایت بلومبرگ نشان می‌دهد دامنه اقدامات امارات گسترده‌تر بوده و علاوه بر حمله به لاوان، هماهنگی با اسرائیل در حمله به تاسیسات پتروشیمی عسلویه را نیز شامل شده است.

افشای نقش عربستان و امارات در حملات تلافی‌جویانه علیه جمهوری اسلامی نشان می‌دهد جنگ اخیر، فراتر از تقابل مستقیم جمهوری اسلامی با آمریکا و اسرائیل، به شکلی گسترده‌تر و کم‌تر علنی کشورهای عربی خلیج فارس را نیز درگیر کرده بود.

کاهش تنش پس از حملات

رویترز به نقل از مقام‌های ایرانی و غربی نوشت که عربستان سعودی پس از انجام حملات، حکومت ایران را آگاه کرد و پس از آن، رایزنی‌های دیپلماتیک فشرده و تهدید ریاض به تلافی بیشتر دو کشور را به تفاهمی برای کاهش تنش رساند.

یکی از مقام‌های جمهوری اسلامی در گفت‌وگو با رویترز دستیابی به این تفاهم میان تهران و ریاض را تایید کرد و گفت هدف از این اقدام، «توقف خصومت‌ها، حفاظت از منافع متقابل و جلوگیری از تشدید تنش‌ها» بوده است.

به نوشته رویترز، تفاهم غیررسمی تهران و ریاض برای کاهش تنش، در هفته منتهی به توافق آتش‌بس که ۱۹ فروردین اجرایی شد، حاصل شده است. کاخ سفید به درخواست رویترز برای اظهارنظر در این باره پاسخی نداد.

منابع غربی به این رسانه گفتند تا پایان ماه مارس، تماس‌های دیپلماتیک و تهدید عربستان سعودی مبنی بر اتخاذ رویکردی تندتر، مشابه امارات متحده عربی، و تلافی بیشتر، به تفاهمی برای کاهش تنش انجامید.

رویترز نوشت که هرچند یک مقام ارشد وزارت امور خارجه عربستان این پرسش را که آیا توافقی برای کاهش تنش با ایران حاصل شده است یا نه، بی‌پاسخ گذاشت، اما گفت: «ما بر موضع ثابت عربستان سعودی در حمایت از کاهش تنش، خویشتنداری و کاستن از تنش‌ها در راستای ثبات، امنیت و شکوفایی منطقه و مردم آن تاکید می‌کنیم.»

بررسی‌ الگوی حملات، کاهش تنش میان تهران و ریاض را تایید می‌کند

رویترز با بررسی بیانیه‌های وزارت دفاع عربستان نوشته است که شمار حملات پهپادی و موشکی علیه این کشور در هفته منتهی به ۱۱ فروردین بیش از ۱۰۵ مورد بود اما یک هفته پس از آن، یعنی در فاصله بین ۱۲ تا ۱۷ فروردین (دو روز پیش از شروع رسمی و عملی آتش‌بس) به ۲۵ مورد کاهش یافت.

در این گزارش بر اساس ارزیابی منابع غربی آمده است که منشاء پرتابه‌های شلیک‌شده به عربستان سعودی در روزهای منتهی به آتش‌بس، عراق بود. این نشان می‌دهد که تهران حملات مستقیم را محدود کرده بود، در حالی که گروه‌های متحدش همچنان به فعالیت علیه عربستان ادامه می‌دادند.

عربستان سعودی ۲۳ فروردین سفیر عراق را احضار کرد تا به حملاتی که از خاک عراق انجام شده بود، اعتراض کند. با وجود این، تماس‌های عربستان و جمهوری اسلامی حتی پس از آغاز آتش‌بس گسترده‌تر میان تهران و واشینگتن نیز ادامه یافت. وزارت دفاع عربستان گزارش داد که در روزهای ۱۸ و ۱۹ فروردین، ۳۱ پهپاد و ۱۶ موشک به سوی این پادشاهی شلیک شد.

وال‌استریت‌ ژورنال اواخر فروردین در گزارشی تحلیلی نوشت که شبه‌نظامیان عراقی تحت حمایت تهران، با پرتاب ده‌ها پهپاد به سمت عربستان سعودی و دیگر کشورهای حوزه خلیج فارس، «جنگی پنهان» را در دل نبرد بزرگ‌تر منطقه رقم زده‌اند.

این رسانه نوشت که حملات شبه‌نظامیان عراقی تحت حمایت جمهوری اسلامی به کشورهای حوزه جنوبی خلیج فارس، این تولیدکنندگان بزرگ نفت جهان را بیش از هر زمان دیگری به مرز درگیری آشکار با بغداد سوق داده است.

مقامات سعودی در ارزیابی‌های خود برآورد کردند که نیمی از حدود ۱۰۰۰ حمله پهپادی انجام‌شده به این کشور، شامل هدف قرار دادن پالایشگاه حساس «ینبع» در دریای سرخ و میادین نفتی در استان شرقی عربستان، از درون خاک عراق انجام شده بود.

این موج از حملات، ریاض را به بررسی گزینه تلافی علیه ایران و عراق واداشت. هم‌زمان، پاکستان برای اطمینان دادن به عربستان سعودی، جنگنده‌هایی به این کشور اعزام کرد و با شدت گرفتن تلاش‌های دیپلماتیک، خواستار خویشتنداری شد.