دونالد ترامپ ضمن متهم کردن تهران به نقض آتشبس با شلیک در تنگه هرمز از اعزام هیات آمریکایی به اسلامآباد خبر داد. همزمان، گسترش تمهیدات امنیتی در پاکستان و تکذیب اخبار مرتبط با برگزاری دور دوم مذاکرات از سوی تهران بر ابهامها درباره برگزاری دور تازه گفتوگوها افزوده است.
رییسجمهوری آمریکا یکشنبه ۳۰ فروردین در پیامی در شبکه اجتماعی تروث سوشال نوشت جمهوری اسلامی روز گذشته با شلیک در تنگه هرمز توافق آتشبس را بهطور کامل نقض کرده است. با وجود این، او از ادامه مذاکرات و عزیمت تیم مذاکرهکننده آمریکایی بهسوی اسلامآباد خبر داد.
او نوشت که نمایندگانش عصر دوشنبه به اسلامآباد خواهند رسید و مذاکرات در روز سهشنبه و احتمالا چهارشنبه انجام خواهد شد.
هرچند ترامپ بهوضوح از ادامه مذاکرات خبر داد، اما خبرهایی که ساعاتی پس از این پست از سوی رسانههای مختلف انتشار یافت، با ابهام در احتمال برگزاری مذاکرات و ترکیب تیم مذاکرهکننده همراه بود.
آمادگیها در پاکستان
شبکه ایبیسی به نقل از مقامهای ایالات متحده نوشت که ترامپ همچنان معتقد است میتوان با جمهوری اسلامی به توافق رسید و این توافق رخ خواهد داد. ایبیسی همچنین از آماده شدن پاکستان برای برگزاری دور بعدی مذاکرات خبر داد.
عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی، یکشنبه با محمد اسحاق دار، وزیر خارجه پاکستان، بهصورت تلفنی گفتوگو کرد.
الجزیره عصر یکشنبه به نقل از دو منبع امنیتی پاکستانی نوشت مذاکرات میان آمریکا و جمهوری اسلامی ایران احتمالا پیش از روز جمعه برگزار خواهد شد.
این منابع که نخواستند نامشان فاش شود، گفتند این ارزیابی بر اساس چند نشانه، از جمله فرود دو هواپیمای ترابری سنگین آمریکا از نوع سی-۱۷ گلوبمستر در پایگاه هوایی نورخان در راولپندی، نزدیک اسلامآباد، بهدست آمده است.
به گفته آنها، جادههای منتهی از فرودگاه به منطقه قرمز اسلامآباد بهطور موقت بسته شده که نشاندهنده تدابیر شدید امنیتی است. همچنین هتلهای سرنا و ماریوت در اسلامآباد در حال تخلیه از مهمانان هستند و تا روز جمعه هیچ رزرو جدیدی پذیرفته نمیشود.
هتل سرنا محل برگزاری دور نخست مذاکرات میان آمریکا و جمهوری اسلامی در ۲۲ فروردین بود.
حوالی ۷ عصر به وقت محلی در اسلامآباد، خبرگزاری رویترز گزارش داد که تحولات روز یکشنبه در پاکستان نشان میداد که این کشور برای دور جدید مذاکرات میان تهران و واشینگتن آماده میشود.
دو منبع امنیتی پاکستانی به این رسانه گفتند دو هواپیمای باری عظیم آمریکا بعدازظهر یکشنبه در یک پایگاه هوایی پاکستان فرود آمدند که تجهیزات امنیتی و خودروهایی را برای آمادهسازی ورود هیات آمریکایی حمل میکردند.
پیش از آن شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان، در شبکه اجتماعی ایکس از گفتوگوی تلفنی با مسعود پزشکیان، رییس دولت در جمهوری اسلامی، خبر داده و از ادامه تلاشها برای «صلح پایدار» سخن گفته بود.
خبرگزاری دولتی جمهوری اسلامی: خبرهای مرتبط با دور دوم مذاکرات را تکذیب میکنیم
همزمان با این تحولات، خبرگزاری دولتی ایرنا در خبری کوتاه به نقل از «خبرنگار سیاست خارجی ایرنا» خبرهای منتشر شده در منابع غربی را «بازی رسانهای در راستای بازی سرزنش به منظور فشار بر ایران» ارزیابی کرد و نوشت که تمام اخبار مرتبط با برگزاری دور دوم مذاکرات را تکذیب میکند.
همزمان یک منبع ایرانی به الجزیره گفت: «با توجه به اظهارات ترامپ درباره انجام مذاکرات و همچنین عدم تطابق آن با آنچه در واقع میان ایران و ایالات متحده در حال رخ دادن است، ما معتقدیم با فریب دشمن مواجه هستیم و در آستانه یک دور جدید از تشدید تنشها قرار داریم.»
همچنین تسنیم با اشاره به تحرکات نظامی آمریکا در روزهای اخیر افزود جمهوری اسلامی دو سناریو را محتمل میداند: «استفاده آمریکا از این تحرکات برای «فشار روانی در مذاکرات» یا «غافلگیری و حمله نظامی سریع» به برخی جزایر ایرانی.
تسنیم تاکید کرد که جمهوری اسلامی سناریوی «جنگ» را محتملتر از ادامه مذاکرات میداند و در صورت حمله مجدد به زیرساختها، «خویشتنداری قبلی» درباره آرامکو و فجیره را کنار خواهد گذاشت.
جیدی ونس؛ میرود؟ نمیرود؟
یک مقام کاخ سفید عصر یکشنبه در پاسخ به پرسش ایراناینترنشنال درباره ترکیب هیات مذاکرهکننده آمریکا برای دور دوم مذاکرات اسلامآباد، اعلام کرد که جیدی ونس، معاون رییسجمهوری آمریکا، همراه با استیو ویتکاف و جرد کوشنر، فرستادگان ویژه رییسجمهوری، در این مذاکرات شرکت خواهند کرد.
دونالد ترامپ در گفتوگویی که عصر یکشنبه با فاکسنیوز داشت تنها به نام کوشنر و ویتکاف اشاره کرده بود. پس از آن، رسانههای مختلف از جمله سیانان به نقل از مقامهای کاخ سفید و شبکه خبری اِیبیسی به نقل از نماینده آمریکا در سازمان ملل نوشتند که ونس نیز در این مذاکرات حضور خواهد داشت.
سپس، جاناتان کارل، خبرنگار ارشد اِیبیسی در واشینگتن، در پستی در شبکه اجتماعی ایکس، به نقل از دونالد ترامپ حضور جیدی ونس در مذاکرات پیشِ رو در اسلامآباد را رد کرد.
کارل نوشت: «رییسجمهور ترامپ همین الان به من گفت که ونس به اسلام آباد نخواهد رفت. او گفت مساله امنیتی است، سرویس مخفی نمیتواند این کار را با اطلاع ۲۴ ساعته انجام دهد. این فقط بهخاطر امنیت است. جیدی عالی است.»
او بلافاصله در بهروزرسانی دیگری به نقل از یک مقام ارشد نوشت که ونس در راه اسلامآباد است و هدایت تیم مذاکرهکننده آمریکا را بر عهده دارد.
ترامپ: بستن تنگه هرمز به نفع آمریکاست
ترامپ در پستی که عصر یکشنبه در شبکه اجتماعی تروث سوشال منتشر کرد، نوشت با وجود ادعای جمهوری اسلامی مبنی بر بستن تنگه هرمز، این گذرگاه پیشتر بهدلیل «محاصره آمریکا» بسته شده بود و تهران از این وضعیت روزانه ۵۰۰ میلیون دلار زیان میبیند.
به گفته ترامپ، آمریکا از این بابت، «هیچ ضرری نمیکند» و کشتیها «به لطف اقدامات سپاه پاسداران که همیشه میخواهد نقش قلدر را بازی کند»، در حال حرکت به سمت بنادر آمریکا از جمله تگزاس، لوئیزیانا و آلاسکا هستند.
او افزود ایالات متحده «یک توافق بسیار منصفانه و معقول» پیشنهاد داده و ابراز امیدواری کرد جمهوری اسلامی آن را بپذیرد، اما هشدار داد در غیر این صورت، آمریکا «تمام نیروگاهها و تمام پلها در ایران» را از کار خواهد انداخت و افزود: «دیگر خبری از آدم نرم نیست.»
ترامپ همچنین گفت جمهوری اسلامی «بهسرعت و بهراحتی عقبنشینی خواهد کرد» و اگر توافق را نپذیرد، «باعث افتخار» او خواهد بود که اقدام لازم را انجام دهد؛ اقدامی که به گفته او، باید در ۴۷ سال گذشته توسط روسایجمهوری پیشین آمریکا انجام میشد.
او در پایان نوشت: «وقت آن رسیده که ماشین کشتار جمهوری اسلامی متوقف شود.»
برخی رسانهها در ایران گزارش دادند فروشگاه جینوست در خیابان فرشته تهران، شنبه ۱۹ مهر و پس از برگزاری جشنی در ۱۸ مهر و انتشار ویدیوهای آن، بهدست نیروی انتظامی پلمب شد.
وبسایت خبری «آسیانیوز ایران» با اشاره به این اقدام نوشت که به نظر میرسد این برخورد، صرفا یک واکنش مقطعی نیست، بلکه بخشی از یک کارزار بزرگتر برای «کنترل بیشتر بر فضای اجتماعی، مقابله با نمایش ثروت و اجرای سختگیرانهتر قوانین» است.
بسیاری از کسبوکارها نگران تاثیر این سیاست تازه بر معیشت، سلامت روان شهروندان و زندگی اجتماعی آنها هستند.
فشار اقتصادی حکومت بر مردم و استفاده از آنها برای سرکوب
در هفتههای اخیر فشار حکومت بر کسبوکارها و شهروندان به دلیل سرپیچی از قانون حجاب اجباری، رقص و سرو مشروبات الکلی افزایش چشمگیری پیدا کرده است. از جمله، در پی انتشار ویدیوهایی از برگزاری جشنی در جزیره کیش با عنوان «قهوهپارتی» در رسانههای اجتماعی، دادستان عمومی و انقلاب کیش، از تشکیل پرونده و بازداشت برگزارکنندگان آن خبر داد.
یکی از زنان کافهداری که تجربه برخورد عوامل انتظامی با چنین جشنهایی را دارد به ایراناینترنشنال گفت شاهد بوده که مقامات در بعضی موارد از افراد بازداشتشده - بدون توجه به موقعیت مالیشان - وثیقه چند میلیاردی دریافت کرده و آنها را از کار کردن منع کردهاند.
او افزود بر اساس مشاهداتش بر این باور است که حساسیت بیشتری روی تجمعات تفریحی با حضور جوانها و نسل زد وجود دارد و نیروهای امنیتی با چنین رویدادهایی خشنتر برخورد میکنند.
مقامهای جمهوری اسلامی همواره چنین جشنهایی را «برخلاف شئونات اسلامی» و «هنجارشکنی» توصیف کرده و به نظر میرسد نگران الگوبرداری کسبوکارها از یکدیگر در این زمینهاند.
در ماههای اخیر ویدیوهایی از صاحبان چندین کافه در دزفول و قم در رسانههای اجتماعی منتشر شده که در آن در سخنانی شبیه به اعتراف اجباری یا به دلیل برگزاری جشن همراه با رقص و موسیقی، از مسئولان عذرخواهی و ابراز ندامت میکنند یا از مشتریان خود میخواهند برای جلوگیری از پلمب شدن، حجاب را رعایت کنند.
کارمند یک کافه در تهران به ایراناینترنشنال گفت مقامهای جمهوری اسلامی تلاش میکنند با فشار بر صاحبان کسبوکارها و تهدید به برخورد و پلمب اماکن، مردم را در برابر هم قرار دهند و از آنها به عنوان وسیلهای برای سرکوب و سانسور خودشان و زنان استفاده کنند.
پلمب به مثابه ابزار فشار سیاسی
از طرف دیگر، شواهد و گزارشهای رسیده حاکی است حکومت از بستن کسبوکارها برای انتقامگیری از مخالفانش هم استفاده میکند.
اطلاعات و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند دستکم در دو مورد، کسبوکار شهروندان به دلیل فعالیت سیاسی خود آنها یا نزدیکانشان و با هدف اعمال فشار بر افراد، به دستور نهادهای حکومتی در تهران پلمب شدهاند.
این برخورد در گذشته هم سابقه داشته و به عنوان مثال در آذر ۱۴۰۱ و همزمان با اعتراضات سراسری در خیزش «زن، زندگی، آزادی»، اداره اماکن برای توقف اعتصاب در شهرهای مختلف کردستان و نیز در ایلام و کرمانشاه، مغازه کسبهای را که در اعتصاب شرکت کرده بودند، پلمب کردند.
کارمند یک کافه در مشهد به ایراناینترنشنال گفت حکومت فکر میکند با پلمب و بازداشت، باقی رستورانها و کافهها را «از برگزاری ایونت» بازمیدارد اما تعداد این رخدادها روز به روز بیشتر میشود و در نهایت حتی پلمب هم کارگر نیست و مراسم بسیاری از چشمش در میرود.
او افزود: «غول از چراغ جادو بیرون آمده و دیگر به آن برنمیگردد.»
مردم چه میگویند؟
رسانههای اجتماعی از جمله ایکس و اینستاگرام سرشار از روایت شهروندان از پلمب شدن کسبوکارها و فشار اجتماعی بر زنان برای حجاب اجباریاند.
گروهی از زنان با اشاره به پلمب کافه و رستورانها و جریمههای موجود، بر این باورند تنها زمانی میتوان گفت حجاب اجباری در ایران برچیده شده که زنان بتوانند آزادانه با پوشش دلخواه خود در مدرسه، دانشگاه، محل کار و اماکن دولتی حاضر شوند و مدارک هویتی بدون حجاب اجباری داشته باشند.
برخی دیگر از زنان هم با اشاره به فشار موجود بر آنها در محل کار برای حجاب اجباری، میگویند حجاب آزاد نشده، بلکه حکومت بهدلیل شجاعت زنها در سرپیچی از قانون حجاب اجباری و همچنین ترس از اعتراضات مردم بهخاطر فشارهای اجتماعی و شرایط سخت معیشتی، مستاصل شده است.
در کشوری با فرهنگ طولانی قهوهخانهداری در کنار نبود فضاهای تفریحی کافی و آزادیهای اجتماعی، کافهها جزو معدود مکانهای مورد علاقه جوانها برای جمع شدن و تنفساند.
فشار بر کافهها و رستورانها بر سر حجاب و بگیر و ببند زنان، ممکن است باعث جرقه خوردن دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران بشود.
