در فاصلهای کمتر از یک روز، روایتها درباره وضعیت تنگه هرمز بهطور چشمگیری تغییر کرد؛ از اعلام «بازگشایی کامل» تا تهدید دوباره به انسداد، در حالی که اختلافات میان تهران و واشینگتن همچنان پابرجاست و آینده آتشبس در هالهای از ابهام قرار دارد.
به گزارش سیانان، روز جمعه ۲۸ فروردین دونالد ترامپ با استقبال از اعلام [حکومت] ایران مبنی بر باز بودن تنگه هرمز، این اقدام را نشانهای مثبت دانست. همزمان، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی اعلام کرده بود که عبور کشتیها از این آبراه از سر گرفته میشود، هرچند تاکید داشت که این تردد «تحت هماهنگی ایران» انجام خواهد شد.
این خبر در همان ساعات اولیه تاثیر قابلتوجهی بر بازار انرژی گذاشت و قیمت نفت خام حدود ۱۰ درصد کاهش یافت. با این حال، این وضعیت دوام چندانی نداشت و بهسرعت با ابهام و انتقاد مواجه شد؛ از جمله رسانههای نزدیک به حاکمیت در ایران نسبت به نبود شفافیت در جزئیات این تصمیم واکنش نشان دادند.
در همین حال، ترامپ تاکید کرد که محاصره بنادر ایران از سوی آمریکا همچنان «با تمام قدرت» ادامه خواهد یافت تا زمانی که توافق نهایی با تهران حاصل شود.
تنها ۲۴ ساعت بعد، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی اعلام کرد که در واکنش به ادامه این محاصره، بار دیگر تنگه هرمز را مسدود کرده است. در بیانیه این نهاد نظامی آمده است که نزدیک شدن به تنگه میتواند بهعنوان «همکاری با دشمن» تلقی شود و هر شناوری که از این دستور سرپیچی کند، هدف قرار خواهد گرفت.
سیانان گزارش میدهد که پس از امید کوتاهمدت به بازگشایی این مسیر حیاتی - که یکی از پرترددترین آبراههای جهان محسوب میشود - اکنون روشن است که دو طرف بر سر مسائل کلیدی همچنان فاصله زیادی دارند و تنها نقطه مشترک احتمالی، آمادگی برای ادامه گفتوگوها است.
در ادامه تنشها، نیروهای نظامی حکومت ایران اعلام کردند که عبور کشتیهای تجاری تا زمان ادامه محاصره آمریکا بهشدت محدود خواهد بود. در همین راستا، گزارشهایی از تیراندازی به دو کشتی در نزدیکی سواحل عمان منتشر شده که به گفته منابع، توسط قایقهای ایرانی انجام شده است.
در تحولی دیگر، بیانیهای منسوب به مجتبی خامنهای حاکی از آمادگی نیروهای دریایی ایران برای وارد کردن «شکستهای جدید» به دشمنان بود. او از زمان انتخاب بهعنوان جانشین رهبر پیشین، در انظار عمومی ظاهر نشده است.
در مقابل، ترامپ بار دیگر تاکید کرد که مذاکرات «بهخوبی پیش میرود»، اما هشدار داد که آمریکا در برابر «باجخواهی» تسلیم نخواهد شد. شورای عالی امنیت ملی حکومت ایران نیز اعلام کرده که در حال بررسی پیشنهادهای جدید آمریکا است، اما هنوز پاسخی ارائه نکرده است.
با وجود این تحرکات، اختلافات اساسی از جمله درباره برنامه هستهای ایران، سرنوشت ذخایر اورانیوم غنیشده و شرایط عبور از تنگه هرمز همچنان پابرجاست.
تنها سه روز تا پایان مهلت آتشبس باقی مانده و ترامپ گفته هنوز مشخص نیست که آیا این آتشبس تمدید خواهد شد یا خیر. او هشدار داده که در صورت عدم تمدید، محاصره ادامه یافته و «بمبارانها از سر گرفته خواهد شد.»
در ایران نیز نشانهای از عقبنشینی دیده نمیشود. یک فرمانده ارشد نظامی اعلام کرده که در صورت ازسرگیری جنگ، از موشکهای جدید استفاده خواهد شد و [حکومت] ایران توانایی ایجاد اختلال در بازار انرژی را دارد، هرچند تاکنون «با صبر» عمل کرده است.
در همین حال، اگرچه منابع ایرانی از احتمال برگزاری دور جدید مذاکرات در هفته آینده خبر دادهاند، آمریکا هنوز این موضوع را بهطور رسمی تایید نکرده است. با این حال، حضور مقامهای ارشد نظامی و امنیتی آمریکا در کاخ سفید نشان میدهد که رایزنیها در پشت صحنه ادامه دارد.
گزارش سیانان نشان میدهد که وضعیت تنگه هرمز - بهعنوان یکی از مهمترین گلوگاههای انرژی جهان - در کوتاهترین زمان میان بازگشایی و انسداد در نوسان بوده و همچنان به یکی از اصلیترین نقاط تنش در مناقشه حکومت ایران و آمریکا تبدیل شده است.
