اسرائیل، لبنان و آمریکا سهشنبه ۲۵ فروردین در بیانیهای مشترک پس از نخستین دور مذاکرات واشینگتن اعلام کردند که مذاکرات میتواند زمینهساز بازسازی لبنان و بهبود وضعیت اقتصادی این کشور شود. در این بیانیه آمده که اسرائیل از خلع سلاح و برچیدن زیرساختهای حزبالله حمایت میکند.
این مذاکرات اگرچه از سوی مقامهای آمریکایی «تاریخی» توصیف شده، اما طرفین، انتظار دستیابی به نتیجهای سریع یا توافقی فوری از آن ندارند.
مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، مذاکرات اسرائیل و لبنان در واشینگتن را «فرصتی تاریخی» خواند و گفت هدف پایان دائمی نفوذ حزبالله در دو تا سه دهه اخیر است.
او افزود حل همه پیچیدگیها در شش ساعت ممکن نیست، اما میتوان پیشرفت کرد و چارچوبی برای ادامه مذاکرات ایجاد کرد.
اسرائیل و لبنان برای نخستینباردرچند دهه گذشته و در تحولی کم سابقه، پس از دههها دشمنی و فقدان روابط رسمی، وارد مذاکرات مستقیم دیپلماتیک شدهاند. این گفتوگوها در واشینگتن، و در شرایطی بسیار حساس و همزمان با ادامه درگیریهای نظامی میان اسرائیل و گروه حزبالله انجام میشود.
به گزارش آسوشیتدپرس، دشمنی عمیق و ریشهدار میان لبنان و اسرائیل که به ۱۹۴۸، سال تاسیس اسرائیل بازمیگردد، از موانع اصلی پیشروی این گفتوگوهاست.
گروه حزبالله که از بازیگران کلیدی در صحنه سیاسی و نظامی لبنان است، با رد کامل این مذاکرات اعلام کرد که به هیچ توافق حاصل از آن پایبند نخواهد بود.
این گفتوگوها در حالی برگزار شد که حزبالله حملات راکتی خود به شمال اسرائیل را تشدید کرده و اسرائیل به عملیات نظامی گسترده در خاک لبنان ادامه میدهد.
این درگیریها پس از حملات موشکی حزبالله در اوایل ماه مارس شدت گرفت؛ حملاتی که در پی حمله مشترک آمریکا و اسرائیل به جمهوریاسلامی انجام شد و منطقه را وارد مرحلهای جدید از تنش کرد.
بر اساس گزارشها، طی درگیریهای اخیر، تاکنون بیش از دو هزار و ۱۰۰ تن در لبنان و در نتیجه این جنگ کشته و بیش از یک میلیون شهروند آواره شدهاند. وضعیتی که نشانگر ابعاد گسترده بحران انسانی در لبنان است.
علاوه براین، در اثر حملات هوایی اسرائیل و عملیات زمینی این کشور در جنوب لبنان، زیرساختهای متعددی تخریب و زندگی عادی مردم مختل شده است.
اسرائیل هدف خود از ادامه عملیات نظامی را ایجاد یک «منطقه امن» در جنوب لبنان اعلام کرد.
مقامات اسرائیلی میگویند تا زمانی که این منطقه از حضور نیروهای حزبالله پاکسازی نشود، اجازه بازگشت به ساکنان آواره داده نخواهد شد.
اسرائیل معتقد است، حزبالله، بهویژه بهدلیل وابستگیاش به حکومت ایران، اصلیترین مانع در مسیر دستیابی به صلح و ثبات در مرزهای شمالی این کشور است.
با این حال، دولت لبنان امیدوار است که این مذاکرات بتواند به برقراری آتشبس و کاهش تنشها منجر شود.
مقامات لبنانی همچنین به دنبال تقویت حاکمیت دولت و کاهش نفوذ گروههای مسلح غیردولتی چون حزبالله هستند. این در حالی است که اختلافات داخلی در لبنان و نفوذ بالای حزبالله در ساختار سیاسی و نظامی این کشور، روند رسیدن به هرگونه توافق پایداری را پیچیدهتر کرده است.
ایالات متحده به عنوان میانجی در تلاش است تا با نزدیک کردن دیدگاههای دو طرف، زمینه را برای کاهش درگیریها فراهم کند.
این مذاکرات همچنین بخشی از یک چارچوب گستردهتر از تلاشهای دیپلماتیک برای مهار بحران در منطقه است که شامل گفتوگوهای جداگانه میان آمریکا و جمهوری اسلامی نیز میشود.
با این حال، چالشهای اساسی همچنان پابرجاست.
اسرائیل خواستار خلع سلاح حزبالله است، در حالی که دولت لبنان تنها بر آتشبس تمرکز دارد و توانایی یا اختیار کاملی برای کنترل این گروه را ندارد.
حزبالله نیز با ادامه حملات خود، عملا روند مذاکرات را تضعیف کرده است.
به این ترتیب، اگرچه آغاز این مذاکرات را میتوان گامی مهم و بیسابقه در روابط لبنان و اسرائیل دانست، اما مسیر رسیدن به صلحی با ثبات، همچنان طولانی و دشوار به نظر میرسد.
تداوم خشونتها، اختلافات داخلی لبنان، نقش جمهوریاسلامی و حضور قدرتمند حزبالله در لبنان، همگی از جمله عواملی هستند که آینده این مذاکرات را با عدم قطعیت جدی مواجه میکنند.
با این حال، بسیاری از ناظران معتقدند که همین آغاز گفتوگو میتواند روزنهای برای کاهش تنشها و جلوگیری از گسترش بیشتر بحران در منطقه باشد.
