ویکتور اوربان، رهبر ملیگرای مجارستان، پس از ۱۶ سال حضور در قدرت در انتخابات سراسری شکست خورد؛ نتیجهای که میتواند معادلات اتحادیه اروپا، روابط با روسیه و حتی سیاست آمریکا در قبال اروپا را تحت تاثیر قرار دهد.
به گزارش رویترز، ویکتور اوربان، چهره شاخص جریانهای محافظهکار در اروپا، در انتخابات روز یکشنبه ۲۳ فروردین از حزب نوظهور راستمیانه «تیسا» شکست خورد و قدرت را به پیتر مادیار واگذار کرد.
این انتخابات که با مشارکت بیسابقه حدود ۷۹ درصدی برگزار شد، بهعنوان یک نقطه عطف در سیاست معاصر مجارستان توصیف شده است. نتیجه آن، اکثریتی قاطع را در پارلمان ۱۹۹ کرسی این کشور در اختیار حزب تیسا قرار داد؛ بهطوری که این حزب با کسب حدود ۱۳۸ کرسی، حتی به حد نصاب لازم برای اصلاحات اساسی در ساختار حقوقی و سیاسی کشور دست یافته است.
پایان یک مدل «دموکراسی غیرلیبرال»
اوربان ۶۲ ساله که طی سالهای گذشته از سوی متحدانش در اروپا و ایالات متحده بهعنوان معمار مدل «دموکراسی غیرلیبرال» شناخته میشد، در داخل کشور با کاهش محبوبیت مواجه شده بود.
رأیدهندگان، نارضایتی خود را از رکود اقتصادی، انزوای بینالمللی و تمرکز ثروت در دست گروهی محدود از نزدیکان قدرت نشان دادند؛ عواملی که در نهایت به شکست سنگین او انجامید.
اوربان پس از اعلام نتایج گفت: «نتیجه انتخابات برای ما دردناک است، اما روشن است.» گزارشها حاکی از آن است که برخی از هواداران او هنگام تماشای سخنرانیاش اشک ریختند.
«پس گرفتن کشور»؛ پیام پیروزی اپوزیسیون
در مقابل، مادیار ۴۵ ساله در میان جمعیت بزرگی از حامیان خود در مرکز بوداپست اعلام پیروزی کرد و گفت: «ما موفق شدیم. تیسا و مجارستان این انتخابات را بردند.»
او افزود: «با هم نظام اوربان را جایگزین کردیم و کشورمان را پس گرفتیم.»
مادیار کارزار انتخاباتی خود را بهعنوان انتخابی میان «شرق و غرب» تعریف کرده و هشدار داده بود که ادامه مسیر اوربان، مجارستان را از جریان اصلی اروپا دور خواهد کرد. در مقابل، اوربان مدعی شده بود که پیروزی اپوزیسیون، کشور را به سوی جنگی ناخواسته با روسیه سوق خواهد داد؛ ادعایی که رقیبش آن را رد کرد.
پیامدهای منطقهای و بینالمللی
به نوشته رویترز، شکست اوربان فراتر از مرزهای مجارستان پیامدهایی قابل توجه دارد. بسیاری از رهبران اروپایی امیدوارند با پایان نقش تقابلی بوداپست در اتحادیه اروپا، مسیر تصمیمگیریهای کلان هموارتر شود.
از جمله این موارد، احتمال تصویب یک بسته وام ۹۰ میلیارد یورویی برای اوکراین است که پیشتر به دلیل مخالفت دولت اوربان متوقف شده بود.
ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین، پیروزی ماگیار را تبریک گفت و بر همکاری برای تقویت اروپا و حفظ صلح و امنیت تاکید کرد.
همزمان، احتمال آزادسازی منابع مالی اتحادیه اروپا برای مجارستان - که به دلیل نگرانیها درباره تضعیف استانداردهای دموکراتیک مسدود شده بود - افزایش یافته است.
اورزولا فوندرلاین، رییس کمیسیون اروپا نیز در واکنش به نتایج اولیه گفت: «مجارستان اروپا را انتخاب کرده است. اروپا همواره مجارستان را انتخاب کرده است.»
ضربه به محور روسیه و راستگرایان غرب
به نوشته رویترز، اوربان در سالهای اخیر بهعنوان نزدیکترین متحد ولادیمیر پوتین در اتحادیه اروپا شناخته میشد و روابط نزدیکی نیز با دونالد ترامپ و جریانهای راستگرای غرب داشت.
او از حمایت آشکار دولت ترامپ برخوردار بود و جیدی ونس، معاون رییسجمهوری آمریکا، تنها چند روز پیش از انتخابات به بوداپست سفر کرده بود.
با این حال، گزارشهایی درباره همکاری دولت اوربان با مسکو در حوزههای دیپلماتیک و سیاسی، فضای انتخاباتی را علیه او تغییر داد؛ اتهاماتی که او رد کرده بود.
با شکست او، روسیه یکی از مهمترین متحدان خود در اتحادیه اروپا را از دست میدهد و این تحول میتواند بر توازن قوا در داخل اروپا و روابط غرب با مسکو تاثیرگذار باشد.
فرصت اصلاحات و انتظارات داخلی
پیروزی قاطع حزب تیسا، این امکان را برای دولت جدید فراهم میکند که اصلاحات عمیقی در ساختار سیاسی و اقتصادی کشور انجام دهد؛ از جمله مقابله با فساد و بازنگری در اصلاحات قانون اساسی دوران اوربان.
به نوشته رویترز، در میان شهروندان نیز امید به تغییر محسوس است. یک شرکتکننده ۲۴ ساله در مراسم جشن پیروزی گفت: «احساس میکنم این اولین و شاید آخرین فرصت ما در مدت طولانی برای تغییر واقعی سیستم است.»
نتیجه انتخابات مجارستان نهتنها به یک دوره طولانی از حکمرانی پایان داد، بلکه میتواند آغاز مرحلهای جدید در سیاست داخلی این کشور و نقش آن در معادلات اروپا و جهان باشد.
