مقامهای آمریکایی در آستانه مذاکرات آخر هفته با جمهوری اسلامی در اسلامآباد، نسبت به نتایج این گفتوگوها ابراز تردید کردهاند و میگویند شکافهای عمیق میان دو طرف، چشمانداز پیشرفت سریع را محدود کرده است.
خبرگزاری رویترز گزارش داد که هیاتی از آمریکا به ریاست جیدی ونس، معاون رییسجمهوری، روز جمعه عازم پاکستان شده تا در مذاکراتی شرکت کند که در سایه بیاعتمادی متقابل و اتهامزنی درباره نقض آتشبس برگزار میشود.
بر اساس این گزارش، مقامهای کاخ سفید نسبت به اینکه این مذاکرات بتواند بهسرعت به بازگشایی تنگه هرمز منجر شود، بدبین هستند. در مقابل، حکومت ایران نیز با طرح شروطی از جمله لغو تحریمها و گنجاندن آتشبس لبنان در توافق، ابهامهایی جدی درباره آغاز و پیشرفت گفتوگوها ایجاد کرده است.
محمدباقر قالیباف و عباس عراقچی تاکید کردهاند که هرگونه توافق باید شامل توقف حملات اسرائیل به حزبالله در لبنان و آزادسازی داراییهای بلوکهشده ایران باشد. مشخص نیست این شروط تا چه اندازه بر روند مذاکرات تاثیر بگذارد، اما در صورت برگزاری، این نشستها بالاترین سطح تماس میان دو کشور از زمان انقلاب ۱۳۵۷ خواهد بود.
به گزارش رویترز، همزمان با ورود هیات آمریکایی - که استیو ویتکاف و جرد کوشنر نیز در آن حضور دارند - اسلامآباد تحت تدابیر امنیتی گسترده قرار گرفته است. پاکستان امیدوار است با میزبانی این مذاکرات، نقش میانجیگری خود را تقویت کند.
در این میان، جمهوری اسلامی با وجود خسارات ناشی از جنگی که از اسفند آغاز شد، همچنان توانایی تاثیرگذاری بر امنیت منطقه و اختلال در کشتیرانی در تنگه هرمز را حفظ کرده است. این درگیریها به گفته رویترز، بزرگترین شوک عرضه نفت در تاریخ را رقم زده و نگرانیها درباره تورم، ناامنی غذایی و رکود جهانی را افزایش داده است.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، نیز در آستانه انتخابات میاندورهای با فشارهایی برای یافتن راهی جهت خروج از این بحران مواجه است. او سهشنبه گذشته تنها چند ساعت پیش از ضربالاجلی که در آن تهدید کرده بود «تمدن ایران را نابود خواهد کرد»، از برقراری آتشبس خبر داد.
با این حال، مقامهای کاخ سفید میگویند حتی در صورت دستیابی به پیشرفت در مذاکرات، بازگشایی تنگه هرمز بهسادگی ممکن نخواهد بود. به گفته این منابع، ترامپ همچنین درباره میزان اختیار تیم مذاکرهکننده ایرانی تردید دارد و معتقد است که رویکرد دیپلماتیک عباس عراقچی در داخل ایران نشانه ضعف تلقی میشود.
رویترز همچنین گزارش میدهد که حکومت ایران بر لزوم گنجاندن لبنان در هرگونه آتشبس تاکید دارد؛ موضوعی که با توجه به ادامه درگیری میان اسرائیل و حزبالله، به یکی از نقاط اختلاف اصلی تبدیل شده است.
در همین حال، تماس تلفنی ترامپ با بنیامین نتانیاهو و درخواست او برای کاهش شدت حملات، به موافقت اسرائیل با برگزاری مذاکراتی در واشینگتن در هفته آینده منجر شده است.
این گزارش تاکید میکند که شکافهای جدی میان مواضع دو طرف همچنان پابرجاست. طرح پیشنهادی ۱۰ مادهای جمهوری اسلامی تفاوتهای اساسی با طرح ۱۵ مادهای آمریکا دارد. تهران خواستار لغو تحریمها و به رسمیت شناخته شدن کنترل خود بر تنگه هرمز است، در حالی که واشینگتن خواهان توقف برنامه هستهای و موشکی ایران و پایان حمایت از متحدان منطقهای است.
به نوشته رویترز، کارشناسان نسبت به خطر بازگشت به تشدید تنشها هشدار میدهند. باربارا لیف، دیپلمات پیشین آمریکایی، با اشاره به فشارهای ناشی از اختلال در بازار انرژی، تاکید کرده است که «زمان به نفع دولت آمریکا نیست»؛ عاملی که به گفته او، اعتمادبهنفس حکومت ایران را افزایش داده است.
پیش از این نیز منابع آگاه به ایراناینترنشنال گفتند که در جمهوری اسلامی اختلافهایی بر سر ترکیب تیم مذاکرهکننده شکل گرفته است. همزمان جیدی ونس، معاون رییسجمهوری آمریکا، به مقامات حکومت ایران هشدار داد که در تلاش برای فریب آمریکا نباشند و در مذاکرات پیش رو دست به وقتکشی نزنند.
