جنگ ایران و افزایش چشمگیر درآمد مالیات نفتی روسیه

رویترز پنج‌شنبه ۲۰ فروردین نوشت محاسبات این خبرگزاری از «سود بادآورده» روسیه از تحولات بازار جهانی انرژی در پی جنگ ایران حکایت دارد.

روسیه پس از عربستان سعودی، به‌عنوان دومین صادرکننده بزرگ نفت در جهان شناخته می‌شود.

بر پایه محاسبات رویترز که بر داده‌های اولیه تولید و قیمت نفت استوار است، درآمد روسیه از محل مالیات استخراج مواد معدنی در بخش نفت با جهشی قابل توجه از ۳۲۷ میلیارد روبل در ماه مارس به حدود ۷۰۰ میلیارد روبل (معادل ۹ میلیارد دلار) در ماه آوریل خواهد رسید.

‏این رقم همچنین در مقایسه با آوریل ۲۰۲۵ حدود ۱۰ درصد افزایش نشان می‌دهد.

‏دولت روسیه در بودجه سال ۲۰۲۶ خود، مجموع درآمد حاصل از این مالیات را ۷.۹ تریلیون روبل (معادل حدود ۱۰۱ میلیارد دلار) برآورد کرده است.

درآمد نفتی و درآمد مالیات نفتی دو مفهوم متمایز هستند. درآمد نفتی به کل ارزش حاصل از استخراج و فروش نفت اشاره دارد و می‌تواند شامل سهم دولت و شرکت‌های نفتی باشد. بسته به ساختار مالکیت، بخشی از این درآمد ممکن است به‌طور مستقیم وارد بودجه دولت شود.

در مقابل، درآمد مالیات نفتی به منابعی گفته می‌شود که دولت از محل مالیات بر استخراج و صادرات نفت کسب می‌کند و این درآمد با افزایش قیمت نفت، همانند شرایط اخیر روسیه، افزایش می‌یابد.

بحران تنگه هرمز

به گزارش رویترز، ناظران معتقدند جنگ ایران «جدی‌ترین بحران انرژی» در تاریخ معاصر را رقم زده است.

در هفته‌های اخیر، اختلال در تردد شناورها در تنگه هرمز به‌دلیل حملات جمهوری اسلامی موجب بر هم خوردن جریان انرژی جهانی و افزایش قیمت نفت شده است.

ایالات متحده و جمهوری اسلامی بامداد ۱۹ فروردین بر سر برقراری آتش‌بس موقت به توافق رسیدند و بر اساس گزارش‌ها، بازگشایی تنگه هرمز یکی از شروط اصلی کاخ سفید برای توقف حملات به ایران بوده است.

با این حال، وضعیت در این آبراه حیاتی هنوز به وضعیت عادی بازنگشته است.

سی‌ان‌ان ۲۰ فروردین خبر داد تردد در تنگه هرمز همچنان به‌طور چشمگیری محدود مانده است.

روسیه؛ سود نفتی بالا و چشم‌انداز مبهم

رویترز در ادامه گزارش داد میانگین قیمت نفت خام اورال روسیه که مبنای محاسبه مالیات است، در ماه مارس به ۷۷ دلار برای هر بشکه رسید. رقمی که بالاترین سطح از اکتبر ۲۰۲۳ به شمار می‌رود.

این عدد نسبت به ماه فوریه که ۴۴.۵۹ دلار بود، ۷۳ درصد افزایش یافته و از رقم ۵۹ دلاری پیش‌بینی‌شده در بودجه سال جاری میلادی نیز فراتر رفته است.

کاخ کرملین ۱۸ فروردین اعلام کرد در پی بحران شدید نفت و گاز، تقاضا برای انرژی روسیه در نقاط مختلف جهان به‌طور قابل توجهی افزایش یافته است.

با این حال، این افزایش درآمد بدون محدودیت نیست و اقتصاددانان روس بارها هشدار داده‌اند که سال ۲۰۲۶ ممکن است با چالش‌هایی همراه باشد.

وزارت دارایی اعلام کرده کسری بودجه روسیه در سه‌ماهه نخست سال ۲۰۲۶ به ۴.۵۸ تریلیون روبل (حدود ۵۹ میلیارد دلار)، معادل ۱.۹ درصد تولید ناخالص داخلی، رسیده است.

از سوی دیگر، حملات اوکراین به زیرساخت‌های انرژی روسیه با هدف تضعیف منابع مالی مسکو، موجب کاهش درآمدها شده و احتمال کاهش تولید نفت را نیز تقویت کرده است.

رویترز در پایان نوشت میزان نهایی سود روسیه در نهایت به مدت زمان تداوم بحران ایران بستگی خواهد داشت.

پیش‌تر در ۲۸ اسفند ۱۴۰۴، یورونیوز گزارش داد روسیه از کارزار نظامی آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی سود اقتصادی برده و درآمدهایش از محل سوخت‌های فسیلی در دو هفته پس از آغاز جنگ به ۷.۷ میلیارد یورو رسیده است.