سیبیاسنیوز به نقل از یک مقام آمریکایی اعلام کرد یک خدمه از جنگنده آمریکایی اف-۱۵اِی که هنگام پرواز بر فراز ایران، سقوط کرد، نجات پیدا کرده و عملیات جستوجو و نجات برای یافتن خدمه دیگر ادامه دارد. همزمان گزارشی درباره سقوط یک جنگنده آمریکایی دیگر منتشر شده است.
سخنگوی کاخ سفید جمعه ۱۴ فروردین به رسانهها گفت که دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، در جریان گزارشها درباره جنگنده آمریکایی سقوط کرده، قرار گرفته است.
کارولین لیویت جزییات بیشتری درباره این موضوع ارائه نکرد.
از سوی دیگر، نیویورکتایمز ۱۴ فروردین به نقل از دو مقام آمریکایی نوشت که یک جنگنده دیگر نیروی هوایی آمریکا (هواپیمای تهاجمی ای-۱۰)، جمعه در منطقه خلیج فارس و در نزدیکی تنگه هرمز سقوط کرد که خلبان آن نجات یافت.
محمدباقر قالیباف، رییس مجلس شورای اسلامی، در واکنش به سقوط جنگنده اف-۱۵ آمریکا، به زبان انگلیسی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «پس از ۳۷ بار شکست دادن ایران بهصورت متوالی، این جنگ درخشان و بدون استراتژی که آنها آغاز کردند، از براندازی، به آیا کسی میتواند خلبانان ما را پیدا کند لطفا، تنزل یافته است.»
بهدنبال انتشار گزارشهای متعدد درباره خلبانان جنگنده آمریکایی سقوط کرده در ایران، سیبیاسنیوز و اورشلیمپست گزارش کردند که یک خلبان نجات یافته است.
شبکه فاکسنیوز اعلام کرد این خلبان تحت مراقبتهای پزشکی قرار دارد و بالگردهای نیروهای ویژه در حال انجام ماموریت جستوجو برای خدمه دیگر هستند.
آسوشیتدپرس بهنقل از یک افسر ارتش اسرائیل گزارش داد این کشور در عملیات جستوجو و نجات خدمه جنگنده آمریکایی، کمک میکند.
بر اساس این گزارش، یک جنگنده آمریکایی که بر فراز جنوب غرب ایران در پرواز بود، سقوط کرده و دستکم یکی از خدمه آن از هواپیما خارج شده است.
دو منبع به سیبیاسنیوز گفتند این جنگنده با دو خدمه پرواز میکند، اما هنوز مشخص نیست چه تعداد خدمه در این هواپیما حضور داشتهاند.
تحلیلگر امنیتی: پرواز هواپیماها بر فراز ایران با ماموریت نجات همخوانی دارد
یک مقام اسرائیلی به شبکه سیانان گفت اسرائیل ۱۴ فروردین برخی از حملات برنامهریزیشده خود در ایران را به تعویق انداخت تا با عملیات جستوجو و نجات دو خدمه جنگنده آمریکایی که در ایران سرنگون شد، تداخل ایجاد نشود.
او جزییات بیشتری درباره زمان اجرای این حملات اعلام نکرد.
از سوی دیگر، آرون مکلین، تحلیلگر امنیت ملی، به سیبیاسنیوز گفت تصاویر و ویدیوهایی که رسانهها در ایران با عنوان پرواز هواپیماهای جنگی آمریکا بر فراز این کشور منتشر کردهاند، با الگوی عملیات جستوجو و نجات همخوانی دارد.
او افزود: «آمریکا در صورتی دست به چنین اقدامی میزند که دلیل مهمی داشته باشد.»
رسانههای حکومتی در ایران پیش از این با انتشار تصاویری اعلام کردند پدافند هوایی نیروهای نظامی جمهوری اسلامی یک جنگنده نیروی هوایی ایالات متحده را بر فراز خاک ایران در استان کهگیلویه و بویراحمد، سرنگون کرده است.
آنها همچنین تصاویری منتشر کردند که ظاهرا لاشه یک جت را نشان میدهد.
به گفته برخی کارشناسان نظامی در فضای مجازی، این قطعات مربوط به یک اف-۱۵ای استرایک ایگل از اسکادران جنگنده ۴۹۴ است.
جنگنده اف-۱۵اِی چه ویژگیهایی دارد؟
جنگنده اف-۱۵اِی ساخت آمریکا، یک هواپیمای رزمی دو منظوره است که هم ماموریتهای هوا به هوا و هم هوا به زمین را انجام میدهد.
این جنگنده در عملیاتهای هوا به هوا میتواند پهپادها و موشکهای کروز را رهگیری و سرنگون کند و در ماموریتهای هوا به زمین، به عنوان سکوی تسلیحاتی عمل کرده و توانایی رهاسازی مهمات هدایتشونده و انواع بمبها را دارد.
این هواپیمای جنگی با دو خدمه پرواز میکند: خلبان در صندلی جلو هدایت جنگنده را بر عهده دارد و افسر سامانههای تسلیحاتی، در صندلی عقب وظیفه هدفگیری و برنامهریزی تسلیحات را بر عهده دارد.
ساختار دوخدمهای تقسیم وظایف را ممکن میسازد و فشار کاری خلبان را بهویژه در شرایط عملیاتی پیچیده، کاهش میدهد.
برخی رسانهها در ایران گزارش دادند فروشگاه جینوست در خیابان فرشته تهران، شنبه ۱۹ مهر و پس از برگزاری جشنی در ۱۸ مهر و انتشار ویدیوهای آن، بهدست نیروی انتظامی پلمب شد.
وبسایت خبری «آسیانیوز ایران» با اشاره به این اقدام نوشت که به نظر میرسد این برخورد، صرفا یک واکنش مقطعی نیست، بلکه بخشی از یک کارزار بزرگتر برای «کنترل بیشتر بر فضای اجتماعی، مقابله با نمایش ثروت و اجرای سختگیرانهتر قوانین» است.
بسیاری از کسبوکارها نگران تاثیر این سیاست تازه بر معیشت، سلامت روان شهروندان و زندگی اجتماعی آنها هستند.
فشار اقتصادی حکومت بر مردم و استفاده از آنها برای سرکوب
در هفتههای اخیر فشار حکومت بر کسبوکارها و شهروندان به دلیل سرپیچی از قانون حجاب اجباری، رقص و سرو مشروبات الکلی افزایش چشمگیری پیدا کرده است. از جمله، در پی انتشار ویدیوهایی از برگزاری جشنی در جزیره کیش با عنوان «قهوهپارتی» در رسانههای اجتماعی، دادستان عمومی و انقلاب کیش، از تشکیل پرونده و بازداشت برگزارکنندگان آن خبر داد.
یکی از زنان کافهداری که تجربه برخورد عوامل انتظامی با چنین جشنهایی را دارد به ایراناینترنشنال گفت شاهد بوده که مقامات در بعضی موارد از افراد بازداشتشده - بدون توجه به موقعیت مالیشان - وثیقه چند میلیاردی دریافت کرده و آنها را از کار کردن منع کردهاند.
او افزود بر اساس مشاهداتش بر این باور است که حساسیت بیشتری روی تجمعات تفریحی با حضور جوانها و نسل زد وجود دارد و نیروهای امنیتی با چنین رویدادهایی خشنتر برخورد میکنند.
مقامهای جمهوری اسلامی همواره چنین جشنهایی را «برخلاف شئونات اسلامی» و «هنجارشکنی» توصیف کرده و به نظر میرسد نگران الگوبرداری کسبوکارها از یکدیگر در این زمینهاند.
در ماههای اخیر ویدیوهایی از صاحبان چندین کافه در دزفول و قم در رسانههای اجتماعی منتشر شده که در آن در سخنانی شبیه به اعتراف اجباری یا به دلیل برگزاری جشن همراه با رقص و موسیقی، از مسئولان عذرخواهی و ابراز ندامت میکنند یا از مشتریان خود میخواهند برای جلوگیری از پلمب شدن، حجاب را رعایت کنند.
کارمند یک کافه در تهران به ایراناینترنشنال گفت مقامهای جمهوری اسلامی تلاش میکنند با فشار بر صاحبان کسبوکارها و تهدید به برخورد و پلمب اماکن، مردم را در برابر هم قرار دهند و از آنها به عنوان وسیلهای برای سرکوب و سانسور خودشان و زنان استفاده کنند.
پلمب به مثابه ابزار فشار سیاسی
از طرف دیگر، شواهد و گزارشهای رسیده حاکی است حکومت از بستن کسبوکارها برای انتقامگیری از مخالفانش هم استفاده میکند.
اطلاعات و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند دستکم در دو مورد، کسبوکار شهروندان به دلیل فعالیت سیاسی خود آنها یا نزدیکانشان و با هدف اعمال فشار بر افراد، به دستور نهادهای حکومتی در تهران پلمب شدهاند.
این برخورد در گذشته هم سابقه داشته و به عنوان مثال در آذر ۱۴۰۱ و همزمان با اعتراضات سراسری در خیزش «زن، زندگی، آزادی»، اداره اماکن برای توقف اعتصاب در شهرهای مختلف کردستان و نیز در ایلام و کرمانشاه، مغازه کسبهای را که در اعتصاب شرکت کرده بودند، پلمب کردند.
کارمند یک کافه در مشهد به ایراناینترنشنال گفت حکومت فکر میکند با پلمب و بازداشت، باقی رستورانها و کافهها را «از برگزاری ایونت» بازمیدارد اما تعداد این رخدادها روز به روز بیشتر میشود و در نهایت حتی پلمب هم کارگر نیست و مراسم بسیاری از چشمش در میرود.
او افزود: «غول از چراغ جادو بیرون آمده و دیگر به آن برنمیگردد.»
مردم چه میگویند؟
رسانههای اجتماعی از جمله ایکس و اینستاگرام سرشار از روایت شهروندان از پلمب شدن کسبوکارها و فشار اجتماعی بر زنان برای حجاب اجباریاند.
گروهی از زنان با اشاره به پلمب کافه و رستورانها و جریمههای موجود، بر این باورند تنها زمانی میتوان گفت حجاب اجباری در ایران برچیده شده که زنان بتوانند آزادانه با پوشش دلخواه خود در مدرسه، دانشگاه، محل کار و اماکن دولتی حاضر شوند و مدارک هویتی بدون حجاب اجباری داشته باشند.
برخی دیگر از زنان هم با اشاره به فشار موجود بر آنها در محل کار برای حجاب اجباری، میگویند حجاب آزاد نشده، بلکه حکومت بهدلیل شجاعت زنها در سرپیچی از قانون حجاب اجباری و همچنین ترس از اعتراضات مردم بهخاطر فشارهای اجتماعی و شرایط سخت معیشتی، مستاصل شده است.
در کشوری با فرهنگ طولانی قهوهخانهداری در کنار نبود فضاهای تفریحی کافی و آزادیهای اجتماعی، کافهها جزو معدود مکانهای مورد علاقه جوانها برای جمع شدن و تنفساند.
فشار بر کافهها و رستورانها بر سر حجاب و بگیر و ببند زنان، ممکن است باعث جرقه خوردن دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران بشود.
